Krótki kurs. Zachowanie zwierząt

Seria Krótki kurs to popularnonaukowe książki wydawane przez Oxford University Press, które w przystępny sposób przedstawiają szereg tematów z niemal każdej dziedziny. Omawiając z entuzjazmem fakty, analizy, perspektywy i nowe koncepcje autorzy-eksperci sprawiają, że tematy trudne stają się przystępne w lekturze. Krótki kurs. Zachowanie zwierząt: • stanowi wprowadzenie do tematyki zachowania zwierząt i prezentuje narzędzia wykorzystywane współcześnie przez naukowców do badania zwierząt, takie jak analiza obrazu, • omawia kluczowe pojęcia używane w badaniach nad zachowaniem zwierząt, takie jak natura, wychowanie, epigenetyka czy samolubny gen, • prezentuje współczesną teorię zachowania zwierząt, odwołując się do przykładów wielu gatunków zwierząt, od surykatek po ćmy, • łączy badania nad historią naturalną i obserwację ptaków z biologią molekularną i neuronauką. Zachowanie zwierząt jest kluczowe dla ich przetrwania i rozmnażania. Dzięki zastosowaniu nowych narzędzi molekularnych, takich jak profilowanie DNA i genomika, w badaniach nad zachowaniem zwierząt dokonuje się rewolucja, z kolei rozwój analizy obrazu i metod obliczeniowych pozwala naukowcom badać zachowanie zwierząt w sposób, w jaki wcześniej nie było to możliwe. Dzięki połączeniu tych metod z tradycyjnymi metodami obserwacyjnymi i eksperymentalnymi nasza wiedza na temat zachowania zwierząt rozwija się w niespotykanym dotąd tempie. Tristram D. Wyatt omawia ewolucję zachowania zwierząt, rozwój zachowania u poszczególnych osobników (z uwzględnieniem wzajemnego wpływu genów, epigenetyki i doświadczenia), nasze współczesne rozumienie społeczności zwierząt oraz zachowania zbiorowe, takie jak poruszanie się stad szpaków. Odwołując się do badań laboratoryjnych i terenowych nad gatunkami z całego królestwa zwierząt, autor przywołuje przykłady ssaków, motyli, pszczół, ryb i ptaków i analizuje przyczyny zachowań zwierząt oraz zjawiska instynktu, uczenia się i kultury. Tristram D. Wyatt omawia też wybrane aspekty zachowania człowieka w szerokiej perspektywie ekologii behawioralnej.

Rozdział 1. Jak zachowują się zwierzęta (i dlaczego tak, a nie inaczej) 1 Od polowania do etologii 2 4 pytania Tinbergena 8 Łącząc 4 pytania Tinbergena 12 Rozdział 2. Odbieranie bodźców i odpowiedź na nie 15 Nietoperze i ćmy 15 Bodźce sensoryczne 18 Obwody neuronalne 21 Hormony a zachowanie 26 Zmiany wywoływane przez pasożyty 30 Rozdział 3. Rozwój zachowań 33 Przepis na sukces 33 Natura i wychowanie 34 Imprinting 36 Geny a zachowanie 38 Ewolucja oraz kooptacja i regulacja genów 40 Wpływ społeczny na ekspresję genów w mózgu 42 Plastyczność fenotypowa i szlaki rozwojowe 44 Determinacja płci i zachowanie samców oraz samic 46 Wpływ między- i transpokoleniowy 47 Śpiew ptaków jako system modelowy 48 Zabawa 51 Rozdział 4. Uczenie się i kultura zwierząt 53 Wszystkie zwierzęta się uczą 53 Uczenie się umożliwia elastyczność odpowiedzi behawioralnych 54 Ukrywanie pożywienia na później 56 Uczące się pszczoły 58 Społeczne uczenie się i kultura 60 Posługiwanie się narzędziami 64 Co one myślą?65 Rozdział 5. Sygnały służące przetrwaniu 69 Przekazywanie wiadomości 69 Uczciwe sygnały 72 Tańce pszczół 75 Głosy ostrzegawcze kotawców sawannowych 79 Komunikacja międzygatunkowa 82 Wykorzystywanie sygnałów – podsłuchiwanie i oszukiwanie 84 Rozdział 6. Zwycięskie strategie 87 Ekologia behawioralna 87 Opłacalne „decyzje” 88 Konkurencja o zasoby 93 Opieka rodzicielska i systemy rozrodcze 94 Stosunki płci 97 Dobór płciowy 98 Konkurencja spermy i tajny wybór samicy 100 Konflikt płci 101 Wyjaśniając altruizm 102 Faworyzowanie krewnych 104 Wychowywanie kooperacyjne 105 Ewolucja eusocjalności 106 Ewolucyjny wyścig zbrojeń 108 Przyszłość ekologii behawioralnej 109 Rozdział 7. Mądrość tłumu 111 Samoorganizacja 111 Zbiorowe poruszanie się 112 Zbiorowe decyzje 114 Ścieżki mrówek 116 Gniazda termitów 118 Pszczela demokracja 120 Dobór naturalny a zachowania zbiorowe 121 Zastosowania modeli samoorganizacji 122 Rozdział 8. Zastosowania nauk behawioralnych 124 Dotyczy to nas wszystkich 124 Jak złagodzić konflikty między ludźmi a zwierzętami 124 Zachowania zwierząt a ich ochrona 128 Globalne zmiany wywołane przez człowieka 129 Dobrostan zwierząt trzymanych w niewoli 131 Rozumienie zwierząt towarzyszących 138 Jakie zwierzęta będziemy mogli obserwować w przyszłości? 139 Bibliografia 141 Literatura uzupełniająca 154 Nauka obywatelska 154 Czasopisma, nagrania wideo, podcasty, blogi 154 Książki 155 Źródła rycin 161 Skorowidz 165