Zarys stosunków międzynarodowych

Nowe wydanie cieszącego się od lat niesłabnącym zainteresowaniem podręcznika adresowanego do studentów stosunków międzynarodowych i nauk politycznych. Autorzy dokonali gruntownej aktualizacji publikacji wobec głębokich zmian w globalnej rzeczywistości geopolitycznej i ekonomicznej w ciągu minionych 15 lat, a zwłaszcza w obliczu upadku starych paradygmatów dyscypliny. Podręcznik stanowi literaturę podstawową do przedmiotów takich jak: międzynarodowe stosunki polityczne, międzynarodowe stosunki ekonomiczne, politologia, bezpieczeństwo i studia strategiczne. Książka będzie również nieocenioną pomocą do przedmiotów: gospodarka i biznes międzynarodowy, międzynarodowa polityka handlowa, dyplomacja współczesna, prawo międzynarodowe. Układ treści tej książki znacznie się rożni od tradycyjnych podręczników, ale zawiera wszystkie najważniejsze elementy składające się na współczesne stosunki międzynarodowe. Całość problematyki została podzielona na pięć części, analizujących kolejne etapy prezentowania podjętego zagadnienia badawczego. Część pierwsza przedstawia głównych uczestników współczesnych stosunków międzynarodowych, za które autor przyjmuje: państwa, narody, religie i korporacje wielonarodowe. Istotnym novum jak na polskie podręczniki jest łączna analiza narodów z nacjonalizmem i jego nową formą, nazywaną neo-nacjonalizmem. Część druga książki poświęcona jest wybranym, ale ważnym pojęciom funkcjonującym w badaniach stosunków międzynarodowych. Trzecia część zawiera sześć rozdziałów poświęconych globalnej ekonomii politycznej. Bardzo intersująca jest czwarta część książki dotycząca globalizacji. Ostatnia, piąta część książki przedstawia trzech głównych graczy na arenie międzynarodowej, tj. USA, Chiny i Unię Europejską. Podręcznik podejmuje problematykę ważną i potrzebną do dydaktyki w szkołach wyższych. Praca jako całość została dobrze przemyślana. Rozdziały odznaczają się wysokim poziomem merytorycznym, konsekwentnym tokiem wywodu, logicznym argumentowaniem i dowodzeniem. Prof. dr hab. Ryszard Zięba

Przedmowa 9 CZĘŚĆ PIERWSZA 19 1. Państwa – Lubomir Zyblikiewicz 21 Pojęcie państwa 21 Ewolucja nowożytnego państwa 23 Państwa w stosunkach międzynarodowych 35 Suwerenność 47 2. Narody, nacjonalizm, nowy nacjonalizm – Lubomir Zyblikiewicz 51 Naród 54 Nacjonalizm 61 Nowy nacjonalizm? Renacjonalizacja? 64 3. Religia w polityce światowej – Lubomir Zyblikiewicz 70 Jak rozumieć religię? 70 Krajobraz religijny świata XX w. i początków XXI w. 74 Religia czynnikiem konfliktu i współdziałania w polityce światowej 82 4. Korporacje wielonarodowe – Lubomir Zyblikiewicz 88 W poszukiwaniu definicji 88 Korporacje w czasach merkantylizmu 90 Korporacje wielonarodowe 91 CZĘŚĆ DRUGA 115 5. Władza w stosunkach międzynarodowych – Lubomir Zyblikiewicz 117 Władza 118 Swoiste cechy władzy w stosunkach międzynarodowych 126 Dygresje językowe 137 6. Bezpieczeństwo międzynarodowe – współczesne uwarunkowania i możliwości analizy – Iwona Krzyżanowska-Skowronek 140 Wprowadzenie 140 Ewolucja rozumienia i tworzenia bezpieczeństwa międzynarodowego 146 Uwarunkowania bezpieczeństwa międzynarodowego po zimnej wojnie 148 Bezpieczeństwo międzynarodowe jako przedmiot i dziedzina badań 154 Podsumowanie 161 7. Konflikty zbrojne we współczesnych stosunkach międzynarodowych – Iwona Krzyżanowska-Skowronek 164 Wprowadzenie 164 Przyczyny, znaczenie i rozumienie konfliktów zbrojnych w rozwoju społecznym i stosunkach międzynarodowych 166 Definiowanie i uwarunkowania społeczno-polityczno-prawne współczesnych konfliktów zbrojnych 172 „Nowe”, „dzikie”, „trzeciego rodzaju”, „sprywatyzowane” – postępująca hybrydyzacja współczesnych konfliktów zbrojnych 177 Wojna i konflikt zbrojny w stosunkach międzynarodowych w XXI w. – ogólne refleksje 185 CZĘŚĆ TRZECIA 189 8. Ludność – Edyta Chwiej 191 9. Żywność i rolnictwo – Lubomir Zyblikiewicz 210 Żywienie ludzi 220 Rolnictwo w stosunkach międzynarodowych 224 10. Energia i inne zasoby – Lubomir Zyblikiewicz 230 Energia 230 Masowe tradycyjne surowce nieenergetyczne 243 Minerały strategiczne 245 11. Przemysł – Lubomir Zyblikiewicz 252 Rewolucja przemysłowa 252 Przemysł w gospodarce i społeczeństwie 262 Mocarstwa przemysłowe 269 12. Handel – Lubomir Zyblikiewicz 277 Państwa wobec handlu zagranicznego 277 Ewolucja handlu międzynarodowego od początków XIX w. 287 Globalne łańcuchy wartości 295 13. Bezpośrednie inwestycje zagraniczne – Lubomir Zyblikiewicz 297 CZĘŚĆ CZWARTA 319 14. Globalizacja przełomu XIX i XX w. – Lubomir Zyblikiewicz 321 15. Współczesna globalizacja – stan, perspektywy, zagrożenia – Lubomir Zyblikiewicz 338 16. Współczesna globalizacja a zmiany układu sił światowych – Lubomir Zyblikiewicz 359 CZĘŚĆ PIĄTA 383 17. Stany Zjednoczone – Lubomir Zyblikiewicz 385 18. Chiny współczesne – Lubomir Zyblikiewicz 407 19. Unia Europejska na arenie międzynarodowej – Piotr Bajor 430 Uwarunkowania i skutki brexitu 430 Proces rozszerzenia 432 Unia Europejska wobec skutków pandemii 433 Reakcja na wojnę w Ukrainie 434 Orędzie o stanie Unii Europejskiej 436 Global Gateway – nowa forma aktywności międzynarodowej UE 436 Strategiczny program rozwoju Unii Europejskiej 437 Unia Europejska – NATO 438 Wyzwania i przyszłość Unii Europejskiej 439 Podsumowanie 440 Bibliografia 443