Efektywność innowacyjnych narzędzi dydaktycznych w procesie kształtowania postaw przedsiębiorczych

Niniejszy raport poświęcono problematyce efektywności innowacyjnych narzędzi dydaktycznych, które są wykorzystywane w nauczaniu przedsiębiorczości i budowaniu sprzyjających jej postaw. Opracowanie jest skutkiem pracy zespołu autorów z Uniwersytetu Gdańskiego, którzy realizowali projekt Case Simulator na różnych jego etapach bądź od lat z powodzeniem wykorzystują inne, niestandardowe formy transferu wiedzy i umiejętności.
Celem autorów było nie tylko wykazanie, że istnieje realne zapotrzebowanie na nowoczesne formy kształcenia i przedstawienie ich wybranych metod, ale przede wszystkim udowodnienie, iż na bazie prowadzonych badań dobrze zaplanowane kształcenie, łączące pracę z praktycznie ujętymi studiami przypadku oraz osadzoną w sieci symulacją biznesową, jest bardzo skuteczne w nauczaniu przedsiębiorczości.

Wstęp 11 Część pierwsza Przesłanki wprowadzania innowacji w procesach kształcenia 19 Rozdział 1. Rozwijanie umiejętności przedsiębiorczych w odpowiedzi na zapotrzebowanie rynku jako współczesne wyzwanie polityki zatrudnienia (Andrzej Poszewiecki) 21 1.1. Przedsiębiorczość i jej miejsce w gospodarce 21 1.2. Przedsiębiorczość na bazie wyników Globalnego Monitora Przedsiębiorczości (GEM, Global Entrepreneurship Monitor) 23 1.3. Sytuacja studentów i absolwentów na rynku pracy 25 1.4. Miejsce nauczania przedsiębiorczości w szkołach wyższych 28 1.5. Działania UE ukierunkowane na rynek pracy i rozwój przedsiębiorczości 30 1.6. Podsumowanie 34 Bibliografia 35 Rozdział 2. Oczekiwania przedsiębiorców wobec absolwentów wyższych uczelni na podstawie badań w wybranych krajach Europy (Przemysław Kulawczuk) 37 2.1. Wprowadzenie 37 2.2. Badanie oczekiwanych przez pracodawców postaw pracowniczych absolwentów wyższych uczelni. Wyniki porównawcze 38 2.3. Badanie oczekiwanych przez pracodawców umiejętności zawodowych absolwentów wyższych uczelni. Wyniki porównawcze 43 2.4. Rekomendacje 58 2.5. Wnioski 60 Bibliografia 60 Rozdział 3. Polski rynek pracy a oczekiwania absolwentów szkół wyższych (Paulina Szulc-Fischer) 61 3.1. Charakterystyka rynku pracy w Polsce z uwzględnieniem absolwentów szkół wyższych 61 3.2. Oczekiwania absolwentów szkół wyższych wobec przyszłej pracy oraz wymagań stawianych przez pracodawcę 64 3.2.1. Wiedza i umiejętności pożądane na rynku pracy 65 3.2.2. Praktyki zawodowe 66 3.2.3. Działalność dodatkowa 66 3.3. Główne bariery w zatrudnianiu absolwentów szkół wyższych w Polsce 67 3.4. Polski rynek pracy na tle państw OECD 68 3.5. Podsumowanie 72 Bibliografia 73 Rozdział 4. Kształtowanie ścieżki kariery zawodowej zgodnej z zamiłowaniami głęboko zakorzenionymi w świadomości (Grażyna Chaberek-Karwacka) 75 4.1. Wprowadzenie 75 4.2. Kształtowanie indywidualnej ścieżki kariery zawodowej we współczesnych warunkach gospodarowania 76 4.3. Cechy osobowości niezbędne w kształtowaniu ścieżki kariery zawodowej 80 4.4. Wspieranie kształtowania poczucia podmiotowości wyzwaniem w procesie edukacji 84 4.5. Podsumowanie 86 Bibliografia 87 Część druga. Nowe metody transferu wiedzy i umiejętności 89 Rozdział 5. Ewolucja metod nauczania (Paulina Szulc-Fischer) 91 5.1. Cele kształcenia 91 5.2. Klasyfikacja metod nauczania 92 5.3. Technologie wspierające edukację 95 5.4. Zmiany w procesie nauczania – e-learning 96 5.5. Symulacje biznesowe 98 5.6. Podsumowanie 101 Bibliografia 102 Rozdział 6. Znaczenie metody case study w kreowaniu postaw przedsiębiorczych studentów i absolwentów szkół wyższych (Magdalena Markiewicz, Joanna Bednarz) 103 6.1. Charakterystyka metody case study 103 6.2. Postawy i cechy przedsiębiorcze kształtowane metodą case study – umiejętności twarde i miękkie 105 6.3. Luka edukacyjna w zakresie aktywnego kształtowania przedsiębiorczości w szkołach wyższych i średnich 109 6.4. Podsumowanie 116 Bibliografia 117 Rozdział 7. Wykorzystanie symulacji biznesowych w procesie kształcenia (Marcin Skurczyński) 119 7.1. Wprowadzenie 119 7.2. Typowe reguły rywalizacji w symulacyjnych grach decyzyjnych 120 7.3. Formy rywalizacji w symulacyjnych grach decyzyjnych 121 7.4. Typy symulacji wykorzystywanych w kształceniu 123 7.5. Symulacje biznesowe na uczelniach wyższych 125 7.6. Najpopularniejsze symulacje biznesowe wykorzystywane przez uczelnie wyższe 127 7.6.1. Gra symulacyjna Marketplace 128 7.6.2. Symulacyjna gra decyzyjna TEES 129 7.6.3. Symulacja Global Management Challange 129 7.7. Podsumowanie 130 Bibliografia 130 Rozdział 8. Specyfika kształcenia na poziomie wyższych studiów dla profesjonalistów, na przykładzie master of business administration (MBA) (Krystyna Żołądkiewicz, Renata Orłowska) 133 8.1. Wprowadzenie 133 8.2. Znaczenie i specyfika studiów MBA w Polsce i na świecie 134 8.3. Studium przypadku – MBA Uniwersytetu Gdańskiego 136 8.3.1. Geneza i specyfika executive MBA UG 136 8.3.2. Metodologia badania 137 8.3.3. Analiza badania 138 8.4. Podsumowanie 142 Bibliografia 143 Rozdział 9. Projektowanie architektury innowacyjnych narzędzi dydaktycznych dla efektywnej realizacji symulacji biznesowych (Michał Kuciapski) 145 9.1. Sytuacja problemowa 145 9.2. Analiza wymagań projektowania architektury innowacyjnych narzędzi dydaktycznych 151 9.3. Model projektowania architektury innowacyjnych narzędzi dydaktycznych 156 9.4. Podsumowanie 157 Bibliografia 158 Rozdział 10. Innowacyjne metody w nauczaniu przedmiotów ekonomicznych: pakiety matematyczne (Elżbieta Babula, Anna Blajer-Gołębiewska) 161 10.1. Wprowadzenie 161 10.2. Pakiety matematyczne 162 10.3. Zagadnienie produkcji 163 10.4. Maksymalizacja przychodu ze sprzedaży 168 10.5. Optymalizacja wyniku ekonomicznego 170 10.6. Podsumowanie 174 Bibliografia 175 Rozdział 11. Case Simulator – wykorzystanie innowacyjnych narzędzi transferu wiedzy i umiejętności ukierunkowanych na rozwijanie postaw przedsiębiorczych (Wojciech Bizon) 179 11.1. Wprowadzenie 179 11.2. Uzasadnienie realizacji projektu Case Simulator 180 11.3. Cele i przebieg projektu Case Simulator 183 11.3.1. Cele projektu 183 11.3.2. Prace wstępne – diagnoza: raport studenci a pracodawcy 184 11.3.3. Prace wstępne – etap produkcji symulacji i studiów przypadku 186 11.3.4. Testowanie rozwiązań 188 11.3.5. Weryfikacja efektywności 189 11.4. Podsumowanie 189 Bibliografia 190 Rozdział 12. Poziom umiejętności przedsiębiorczych wśród studentów – próba diagnozy (Andrzej Poszewiecki) 191 12.1. Wprowadzenie 191 12.2. Analiza uzyskanych wyników 192 12.2.1. Wstępne uwagi metodologiczne 192 12.2.2. Porównanie średnich wyników pomiędzy wydziałami 192 12.2.3. Analiza wariancji 193 12.2.4. Porównanie wyników pomiędzy wydziałami – kobiety 194 12.2.5. Porównanie wyników pomiędzy wydziałami – mężczyźni 194 12.2.6. Porównanie wyników poszczególnych płci (w układzie wydziałów) 195 12.2.7. Ogólna analiza wyników względem płci 198 12.2.8. Analiza skupień 200 12.3. Podsumowanie 202 Bibliografia 202 Rozdział 13. Analiza postaw i skłonności proprzedsiębiorczych wśród studentów (Wojciech Bizon, Paulina Szulc-Fischer) 203 13.1. Wprowadzenie 203 13.2. Oczekiwania związane z miejscem pracy (Paulina Szulc-Fischer) 203 13.3. Oczekiwania odnośnie do warunków w pracy (Paulina Szulc-Fischer) 206 13.4. Postrzeganie przedsiębiorcy (Paulina Szulc-Fischer) 210 13.5. Cechy przedsiębiorcy (Paulina Szulc-Fischer) 211 13.6. Czynniki zachęcające do własnej działalności (Paulina Szulc-Fischer) 214 13.7. Czynniki utrudniające prowadzenie własnej działalności (Paulina Szulc-Fischer) 216 13.8. Samoocena poziomu umiejętności i wiedzy, które sprzyjają prowadzeniu biznesu (Wojciech Bizon) 218 13.8.1. Przygotowanie narzędzi weryfikacyjnych 221 13.8.2. Analiza wyników 222 13.9. Podsumowanie 226 Bibliografia 229 Rozdział 14. Wiedza studentów z zakresu przedsiębiorczości, podstaw funkcjonowania firmy i gospodarki – próba diagnozy (Wojciech Bizon) 229 14.1. Wprowadzenie 229 14.2. Charakterystyka badanych obszarów wiedzy 230 14.3. Efektywność transferu wiedzy na bazie analizy osiągnięć studentów wydziałów biznesowych 233 14.4. Efektywność transferu wiedzy na bazie analizy osiągnięć studentów wydziałów niebiznesowych 235 14.5. Podsumowanie 237 Rozdział 15. Innowacyjne formy kształcenia a zmiany poziomu wiedzy z zakresu przedsiębiorczości, wiedzy o przedsiębiorstwie oraz gospodarce wśród studentów na przykładzie uczestników projektu Case Simulator (Wojciech Bizon) 239 15.1. Wprowadzenie 239 15.2. Przyrost wiedzy z różnych obszarów wśród uczestników projektu Case Simulator 239 15.2.1. Obszar wiedzy: przedsiębiorczość 241 15.2.2. Obszar wiedzy: mikroekonomia i teoretyczne podstawy funkcjonowania firmy 243 15.2.3. Obszar wiedzy: makroekonomia i wiedza o gospodarce 245 15.3. Zmiany w poziomie wiedzy studentów – analiza porównawcza wydziałów Uniwersytetu Gdańskiego 247 15.4. Podsumowanie 249 Zakończenie 253 Bibliografia 255 Spis rysunków 263 Spis tabel 267