Pedagogika przedszkolna z metodyką

Publikacja stanowi wieloaspektowe kompendium wiedzy z zakresu pedagogiki przedszkolnej. Obszar dociekań naukowych i praktycznych związany jest z takimi kategoriami, jak: dziecko, nauczyciel, środowisko uczenia się oraz wzajemne relacje między nimi. Za punkt wyjścia służy Autorkom przedstawienie genezy i rozwoju pedagogiki przedszkolnej w Polsce, tkwiących w źródłach historycznych, które stały się podstawą współczesnej koncepcji wychowania przedszkolnego oraz osoby nauczyciela przedszkolnego. Wyeksponowane zostały także rozwijane przez lata najważniejsze teorie i strategie, które pozwoliły na sprecyzowanie przedmiotu badań oraz podstawowych celów i zadań pedagogiki przedszkolnej jako subdyscypliny pedagogicznej. W monografii omówiono też udział polskich pedagogów i psychologów w budowaniu naukowości pedagogiki przedszkolnej. * Przekaz treści został przeprowadzony w kolejnych częściach i rozdziałach z niezwykłą starannością i rzetelnością, a jego rezultaty doprowadziły do refleksji nad możliwymi i niemożliwymi obszarami tworzenia wiedzy profesjonalnej nauczycieli. Wartość dydaktyczną książki podnosi fakt, że każda z jej sześciu części podzielona jest na rozdziały, a każdy z nich wzbogaca literatura przedmiotowa. Przyswojenie treści ułatwiają pytania utrwalające materiał oraz tematy do refleksji. Autorki prezentują tłumaczenia na język angielski najistotniejszych pojęć omawianych w książce, co stanowi cenny walor związany z potrzebą przyswajania przez polskich studentów i nauczycieli pedagogicznych terminów anglojęzycznych. W literaturze specjalistycznej z zakresu pedagogiki przedszkolnej brakuje pozycji ukazujących w tak całościowy sposób teorię i metodykę wychowania przedszkolnego, dlatego publikacja będzie szczególnie przydatna w kształceniu przyszłych nauczycieli przedszkoli. Z recenzji prof. dr hab. Bożeny Muchackiej

Od Autorek / 9 Wprowadzenie / 13 Część I. Geneza i rozwój pedagogiki przedszkolnej w Polsce / 17 1. Pierwsze koncepcje edukacji małego dziecka / 19 1.1. Koncepcje edukacji małego dziecka w Oświeceniu / 19 1.2. Koncepcje edukacji małego dziecka w okresie Pozytywizmu / 27 2. Europejskie paradygmaty wychowania przedszkolnego / 44 2.1. Pedagogika przedszkolna Fryderyka Wilhelma Froebla (1782–1852) / 44 2.2. Pedagogika przedszkolna Marii Montessori (1870–1952) / 52 2.3. Pedagogika funkcjonalna Edwarda Claparede (1873–1940) / 61 2.4. Ośrodki zainteresowań Owidiusza Decroly’ego (1871–1932) / 67 3. Polskie koncepcje wychowania przedszkolnego w okresie międzywojennym / 72 3.1. Maria Weryho-Radziwiłłowiczowa (1858–1944) / 75 3.2. Stefania Marciszewska-Posadzowa (1874–1955) / 84 3.3. Natalia Cicimirska (1881–1959) / 89 3.4. Zofia Żukiewiczowa (1881–1956) / 93 3.5. Zofia Bogdanowicz (1897–1976) / 98 3.6. Udział polskich psychologów w budowaniu naukowości pedagogiki przedszkolnej / 102 3.7. Początki naukowej pedagogiki przedszkolnej w Polsce / 117 Część II. Podstawy wychowania przedszkolnego / 125 1. Teoretyczne konteksty wychowania przedszkolnego / 127 1.1. Koncepcje wychowania przedszkolnego / 127 1.2. Modele wychowania przedszkolnego / 128 2. Organizacja wychowania przedszkolnego w Polsce / 134 3. Funkcje i zasady wychowania przedszkolnego / 138 3.1. Funkcje przedszkola wobec dziecka / 138 3.2. Zasady wychowania przedszkolnego / 139 4. Istota programów wychowania przedszkolnego / 152 Część III. Metodyka wychowania przedszkolnego / 157 1. Zabawa jako podstawowa forma aktywności dziecka w wieku przedszkolnym / 159 1.1. Definicje zabawy / 159 1.2. Funkcje zabawy / 162 1.3. Rola nauczyciela przy organizacji zabawy dzieci / 163 1.4. Zabawka w przestrzeni przedszkola / 167 2. Sytuacje edukacyjne i zadania we wspieraniu rozwoju dziecka / 171 2.1. Klasyfikacja metod według Marii Kwiatowskiej / 175 2.2. Klasyfikacja metod w ramach pedagogiki zabawy / 176 2.3. Klasyfikacja metod aktywizujących / 178 2.4. Strategie rozwijające myślenie dzieci / 182 2.5. Tutoring rówieśniczy w przedszkolu / 188 3. Metodyka poszczególnych typów edukacji jako przygotowanie do integrowania wiedzy i umiejętności dzieci / 194 3.1. Dydaktyka twórczości w przedszkolu / 194 3.2. Kształcenie językowe dla dzieci w wieku przedszkolnym / 198 3.3. Koncepcje nauczania czytania i pisania w przedszkolu / 204 3.4. Przedszkolna edukacja matematyczna / 218 3.5. Metodyka edukacji społeczno-przyrodniczej w przedszkolu / 228 3.5.1. Wychowanie społeczno-moralne w przedszkolu / 228 3.5.2. Przedszkolna edukacja przyrodniczo-ekologiczna / 241 3.6. Metodyka edukacji muzycznej w przedszkolu / 248 3.7. Metodyka edukacji plastyczno-technicznej w przedszkolu / 255 3.8. Metodyka edukacji zdrowotnej w przedszkolu / 266 3.9. Edukacja teatralna i drama w przedszkolu / 277 3.10. Edukacja medialna w przedszkolu / 284 3.11. Metodyka nauczania dzieci języka obcego / 291 4. Alternatywne systemy pedagogiczne w przedszkolu / 296 4.1. Metoda Marii Montessori we współczesnych przedszkolach / 296 4.2. Przedszkola waldorfskie / 302 4.3. Plan daltoński w przedszkolu / 308 4.4. Specyfika przedszkoli wielokulturowych i wielojęzycznych / 316 4.5. Przedszkola leśne / 322 5. Problemy adaptacji dziecka do warunków przedszkola / 325 5.1. Czynniki utrudniające dziecku adaptację do warunków przedszkola / 327 5.2. Trudności dziecka w procesie adaptacji do warunków przedszkola / 328 5.3. Warunki sprzyjające adaptacji dziecka do przedszkola / 330 6. Partnerstwo we współpracy nauczycieli i rodziców / 335 6.1. Podstawa prawna współpracy z rodzicami na terenie przedszkola / 335 6.2. Problemy w zakresie współpracy przedstawicieli przedszkola i rodziców / 336 6.3. Czynniki sprzyjające współpracy nauczycieli i rodziców / 338 6.4. Zasady współpracy nauczycieli i rodziców / 339 6.5. Formy współpracy przedszkola i rodziców / 341 Część IV. Diagnoza przedszkolna / 351 1. Definicja i cel diagnozy przedszkolnej / 353 2. Podstawa teoretyczna diagnozy w ujęciu historycznym / 354 3. Współczesna koncepcja diagnozy przedszkolnej / 357 4. Zasady w postępowaniu diagnostycznym / 358 5. Etapy procesu diagnostycznego / 359 6. Funkcje diagnozy / 363 7. Metody procesu diagnostycznego w przedszkolu / 364 8. Sfery rozwojowe dziecka jako przedmiot diagnozy / 376 9. Specyfika diagnozy gotowości dziecka do podjęcia zadań szkolnych / 398 10. Organizacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej w przedszkolu / 406 Część V. Przestrzeń edukacyjna w przedszkolu / 417 1. Przestrzeń edukacyjna i jej wybrane cechy / 419 2. Aranżacja przestrzeni materialnej w przedszkolu / 421 3. Zagospodarowanie czasu w przedszkolu / 428 4. Aspekty społecznej przestrzeni edukacyjnej w przedszkolu / 433 Część VI. Nauczyciel wychowania przedszkolnego / 439 1. Współczesne oczekiwania wobec nauczyciela przedszkola / 441 1.1. Kwalifikacje nauczycieli przedszkola / 442 1.2. Postulowane kompetencje nauczycieli przedszkolnych / 446 2. Zarządzanie przez nauczyciela własnym rozwojem zawodowym / 452 2.1. Planowanie własnego rozwoju zawodowego / 453 2.2. Innowacyjność nauczyciela przedszkola / 456 3. Problemy etyczne nauczyciela przedszkola / 460 Źródła portretów / 465 Indeks nazwisk / 467 Indeks rzeczowy / 473