Zrównoważone zarządzanie organizacją. Wybrane zagadnienia

Zrównoważone zarządzanie organizacją stanowi jedno z kluczowych wyzwań współczesności, wynikających z rosnących oczekiwań społecznych, presji środowiskowej oraz wymogów regulacyjnych. Podejście to zakłada równowagę między efektywnością ekonomiczną, odpowiedzialnością społeczną oraz ochroną środowiska, wpisując się w globalne cele zrównoważonego rozwoju. Oznacza to, że organizacje powinny nie tylko generować zysk, ale również uwzględniać wpływ swojej działalności na interesariuszy, środowisko naturalne oraz przyszłe pokolenia. Podręcznik prezentuje zrównoważone zarządzanie jako proces transformacyjny, który buduje odporność organizacji, wspiera innowacyjność i umożliwia tworzenie długoterminowej wartości. Wymaga to zmiany nie tylko strategii, ale także kultury organizacyjnej, kompetencji liderów i stosowanych systemów zarządzania. Publikacja ma charakter systemowy i interdyscyplinarny, łącząc teorię z praktyką. Obejmuje czternaście rozdziałów, które przedstawiają różne obszary funkcjonowania organizacji – od strategii i przywództwa, przez zarządzanie ryzykiem, zasobami i projektami, aż po produkcję, logistykę, marketing i raportowanie. Każdy rozdział zawiera elementy dydaktyczne: podstawy teoretyczne, przegląd narzędzi, odniesienia do norm i regulacji, przykłady zastosowań oraz pytania kontrolne. Podręcznik stanowi kompleksowe, praktyczne opracowanie wspierające rozwój kompetencji w zakresie zrównoważonego zarządzania. Jest skierowany zarówno do studentów, jak i praktyków, dostarczając narzędzia umożliwiające skuteczne łączenie celów ekonomicznych z troską o środowisko i społeczeństwo oraz wspierające transformację organizacji w kierunku odpowiedzialnego i długofalowego rozwoju.

Wstęp 1. Zarządzanie organizacją w sposób zrównoważony Alina Matuszak-Flejszman 1.1. Istota i pojęcie zrównoważonego zarządzania organizacją 1.2. Przywództwo i zaangażowanie w zrównoważonym zarządzaniu organizacją 1.3. Koncepcje, modele i narzędzia zrównoważonego zarządzania 1.4. Systemowe podejście do zrównoważonego zarządzania 1.5. Ocena efektów w ramach zrównoważonego zarządzania organizacją 1.6. Komunikowanie efektów zrównoważonego zarządzania organizacją 1.7. Korzyści wynikające ze zrównoważonego zarządzania organizacją Pytania i polecenia 2. Społeczna odpowiedzialność biznesu (CSR) – kluczowy element zrów­noważonego zarządzania organizacją Magdalena Kaźmierczak 2.1. Wprowadzenie do społecznej odpowiedzialności biznesu 2.2. CSR – definicja, znaczenie i korzyści dla biznesu 2.3. CSR i teoria interesariuszy – wzajemne powiązania 2.4. Wybrane inicjatywy i narzędzia CSR 2.5. CSR – wyzwania, szanse i trendy Pytania i polecenia 3. Zarządzanie ryzykiem w organizacjach Beata Paliwoda 3.1. Ryzyko i myślenie oparte na ryzyku 3.2. Rodzaje ryzyka w organizacjach 3.3. Proces zarządzania ryzykiem według normy ISO 31000 3.4. Narzędzia i techniki zarządzania ryzykiem Pytania i polecenia 4. Zrównoważone zarządzanie zasobami organizacji Patryk Feliczek 4.1. Znaczenie zrównoważonych zasobów w organizacji 4.2. Rodzaje zasobów w organizacji 4.3. Zrównoważone zarządzanie zasobami ludzkimi – istota i definicja 4.4. Wymiary zrównoważonego zarządzania zasobami ludzkimi (ZZZL) 4.5. Wybrane aspekty i narzędzia ZZZL 4.6. ZZZL jako element marki pracodawcy 4.7. Zrównoważone zatrudnienie oparte na wytycznych normy ISO/TR 30406 4.8. Pomiar i ocena skuteczności praktyk ZZZL Pytania i polecenia 5. Zrównoważone zarządzanie projektami w organizacji Paweł Bartkowiak 5.1. Koncepcja zrównoważonego rozwoju w projektach 5.2. Metodyki zarządzania projektami 5.3. Zasady zrównoważonego zarządzania projektami 5.4. Charakterystyka metodyki PRiSM Pytania 6. Zrównoważona produkcja Dariusz Nowak 6.1. Istota, natura i zasady zrównoważonej produkcji 6.2. Zasady zrównoważonej produkcji 6.3. Zarządzanie zrównoważoną produkcją 6.4. Metody zarządzania zrównoważoną produkcją 6.5. Bariery rozwoju zrównoważonej produkcji Pytania i polecenia 7. Odporność organizacyjna podstawą zrównoważonego zarządzania Sławomir Zapłata 7.1. Zarządzanie a odporność organizacyjna 7.2. Istota i pojęcie odporności organizacyjnej 7.3. Odporność organizacyjna – aspekty zarządcze 7.4. Interakcje obszarowe odporność organizacyjna–zrównoważony rozwój Pytania 8. Zrównoważone projektowanie i rozwój produktu w organizacji Anna Lewandowska 8.1. Istota i pojęcie projektowania i rozwoju produktu 8.2. Zrównoważone projektowanie 8.3. Ekoprojektowanie jako element zrównoważonego projektowania 8.4. Korzyści z ekoprojektowania 8.5. Zasady ekoprojektowania 8.6. Ekoprojektowanie w standardach IEC 62430 oraz ISO 14006 – wybrane zagadnienia 8.7. Parametry i strategie ekoprojektowe Pytania i polecenia 9. Gospodarka o obiegu zamkniętym z perspektywy zarządzania orga­nizacją Magdalena Muradin 9.1. Wprowadzenie do problematyki GOZ 9.2. Rozwój koncepcji gospodarki o obiegu zamkniętym 9.3. Rozwój GOZ w polityce Unii Europejskiej 9.4. Strategie i modele biznesu w zarządzaniu organizacją wspierające rozwój GOZ 9.5. Cyrkularne modele biznesu 9.6. Symbioza przemysłowa 9.7. Narzędzia wspierające modelowanie procesów cyrkularnych 9.8. Wsparcie innowacyjnych technologii cyfrowych 9.9. Pomiar i monitorowanie transformacji przedsiębiorstw w kierunku GOZ 9.10. Przykłady organizacji, które skutecznie wdrożyły cyrkularne modele biznesu 240 Pytania 10. Green lean w służbie zrównoważonego rozwoju Aleksandra Kamińska-Witkowska 10.1. Koncepcja lean manufacturing a marnotrawstwo środowiskowe 10.2. Koncepcja green lean i jej korzyści 10.3. Lean management oraz green lean a zrównoważony rozwój organizacji 10.4. Techniki i narzędzia lean wspierające zrównoważony rozwój 10.5. Wdrażanie green lean w organizacji Pytania i polecenia 11. Zrównoważone zakupy w organizacjach Beata Paliwoda 11.1. Zrównoważone zakupy i zrównoważony łańcuch dostaw 11.2. Standard dotyczący zrównoważonych zakupów – ISO 20400 11.3. Zasady związane ze zrównoważonymi zakupami 11.4. Czynniki napędowe na pięciu etapach zrównoważonego rozwoju 11.5. Kluczowe obszary zrównoważonych zakupów 11.6. Metody identyfikacji i oceny priorytetów dla działu zakupów 11.7. Integrowanie zrównoważonego rozwoju z procesem zakupów Pytania i polecenia 12. Zrównoważony transport i logistyka Beata Paliwoda 12.1. Znaczenie transportu w cyklu życia produktu 12.2. Rodzaje transportu 12.3. Decyzje odnośnie do rodzaju transportu 12.4. Transport własny czy zlecony 12.5. Dobre praktyki w zakresie transportu drogowego 12.6. Znaczenie Europejskiego Zielonego Ładu dla sektora T&L Pytania i polecenia 13. Zrównoważony marketing Magdalena Stefańska 13.1. Charakterystyka koncepcji zrównoważonego marketingu 13.2. Uwarunkowania zrównoważonego marketingu 13.3. Zachowania konsumentów a zrównoważony marketing 13.4. Badania marketingowe w służbie zrównoważonego marketingu 13.5. Narzędzia zrównoważonego marketingu 13.6. Marketing niezrównoważony Pytania i polecenia 14. Raportowanie zagadnień zrównoważonego rozwoju ESG Katarzyna Joachimiak-Lechman 14.1. Podstawowe regulacje prawne związane z raportowaniem zrównoważonego rozwoju 14.2. Najważniejsze standardy raportowania zrównoważonego rozwoju 14.3. Europejskie standardy raportowania zrównoważonego rozwoju Pytania Bibliografia Sustainable management of organisations: Selected issues (summary)