ebook Jak feniks z popiołów? Afgańskie siły zbrojne w koncepcji reform sektora bezpieczeństwa w latach 2001-2014 Beata Górka-Winter

Wydawca: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego

Rok wydania: 2025

W prezentowanej publikacji autorka, analizując przyczyny upadku Afgańskiej Armii Narodowej, kwestionuje uniwersalność modelu reformy sektora bezpieczeństwa (SSR) i demaskuje pułapki zewnętrznej ingerencji. Pokazuje, jak ignorowanie lokalnych uwarunkowań, brak odpowiedzialności i korupcja niweczą wysiłki stabilizacyjne. Autorka nie unika trudnych pytań: jak budować efektywne instytucje bezpieczeństwa w państwie doświadczonym konfliktem? Jak zapewnić local ownership wprowadzanych reform? Jak skutecznie przeciwdziałać korupcji i zbudować zaufanie społeczne?

******

Like a Phoenix from the Ashes? The Afghan Armed Forces in the Concept of Security Sector Reforms in 2001–2014

In the presented publication, the author, analysing the causes of the fall of the Afghan National Army, questions the universality of the security sector reform (SSR) model and exposes the pitfalls of external interference. She demonstrates how ignoring local conditions, the lack of accountability and corruption are undermining stabilization efforts. The author does not avoid difficult questions: how to build effective security institutions in a country experienced by conflict? How to ensure local ownership of the introduced reforms? How to counteract corruption and build social trust effectively?

Spis treści ebooka Jak feniks z popiołów?

Wstęp 7

Rozdział I. Reforma sektora bezpieczeństwa – aspekty teoretyczne 27
1. Problemy definicyjne 27
2. Podmioty reform sektora bezpieczeństwa 31
3. Problem „dobrego rządzenia” w koncepcji reform
sektora bezpieczeństwa 34
4. Cele i kierunki reform sektora bezpieczeństwa 41
5. Czynniki warunkujące efektywność reform sektora
bezpieczeństwa 52
6. Podsumowanie 55

Rozdział II. Reforma sektora bezpieczeństwa w grupie państw postkonfliktowych 59
1. Cele i zadania reformy sektora bezpieczeństwa w
kontekście postkonfliktowym 62
2. Podmioty reform sektora bezpieczeństwa w
kontekście postkonfliktowym 66
3. Czynniki warunkujące efektywność SSR w środowisku
postkonfliktowym 75
4. Wnioski 82

Rozdział III. Armia afgańska w XIX i XX w. – koncepcje funkcjonowania, struktura, główne problemy 85
1. Trudne początki – próby tworzenia afgańskich sił
zbrojnych na przełomie XIX i XX w. 87
2. Armia afgańska po zakończeniu drugiej wojny
światowej 90
3. Dezintegracja afgańskich sił zbrojnych w latach
1978–1979 93
4. Armia afgańska wobec rebelii mudżahedinów po
inwazji Związku Radzieckiego (1979–1989) 97
5. Kondycja armii afgańskiej po zakończeniu
interwencji radzieckiej (1989–1996) 101
6. Próby odbudowy afgańskich sił zbrojnych w
Islamskim Emiracie Afganistanu (1997–2001) 104
7. Grupy zbrojne w Afganistanie u progu XXI w. 107
8. Podsumowanie i wnioski 110

Rozdział IV. Uwarunkowania reform sektora bezpieczeństwa w Afganistanie 117
1. Uwarunkowania geograficzno-klimatyczne 119
2. Potencjał ludnościowy i demograficzny 121
3. Uwarunkowania ekonomiczne 128
4. Podsumowanie 141

Rozdział V. Koncepcje budowy armii afgańskiej po 2001 r. 147
1. Afgańskie siły zbrojne w świetle porozumienia z
Bonn (5 grudnia 2001 r.) 149
2. Redefinicja koncepcji afgańskich sił zbrojnych w
latach 2002–2004 154
3. Modyfikacje koncepcji rozwoju Afgańskiej Armii
Narodowej w latach 2005–2008 162
4. Zmiany w koncepcji funkcjonowania afgańskich sił
zbrojnych po roku 2009 165
5. Alternatywne koncepcje tworzenia afgańskich sił
zbrojnych 168
6. Podsumowanie 170

Rozdział VI. Realizacja koncepcji budowy afgańskich sił zbrojnych w latach 2001–2014 173
1. Nieudany eksperyment – próby stworzenia Afgańskich
Sił Zbrojnych (Afghan Military Forces – AMF) w
świetle porozumienia z Bonn z grudnia 2001 r. 174
2. Afgańska Armii Narodowa w świetle dekretu z
Petersberga z grudnia 2002 r. (Afghan National Army –
ANA) 177
3. Umocowanie instytucjonalne i struktura Afgańskiej
Armii Narodowej 180
4. Rola NATO w formowaniu Afgańskiej Armii Narodowej
194
5. Najważniejsze problemy w formowaniu Afgańskich Sił
Zbrojnych 199
6. Podsumowanie 224

Rozdział VII. Efektywność procesu budowy Afgańskiej Armii Narodowej 229
1. Problem sprzecznych celów zaangażowania Stanów
Zjednoczonych w Afganistanie 231
2. Kwestia wdrażania zasady local ownership 245
3. Kwestia wdrażania zasad good governance 251
4. Podsumowanie 269

Zakończenie 275
Bibliografia 291