ebook Konstytucyjna historia Polski XV–XVIII w. Dariusz Makiłła

Spis treści ebooka Konstytucyjna historia Polski XV–XVIII w.

Przedmowa 9

Część pierwsza. Początki (XV–XVI wiek) 13

Wstęp 15

Rozdział 1. Powstawanie porządku prawnego państwa konstytucyjnego w Polsce (XV–XVI wiek) 19
1.1. Przywileje i statuty 19
1.2. Tworzenie się struktury prawno-terytorialnej i instytucjonalnej królestwa oraz jej prawnoustrojowy charakter 22
1.3. Prawo sukcesji tronu 26
1.4. Ustanowienie podziału władz (1505) 33
1.5. Powstanie Rzeczypospolitej (1569) 39

Rozdział 2. Władza i jej struktura 43
2.1. Układ władzy królestwa. Król a sejmiki (1454) 43
2.2. Powstanie sejmu dwuizbowego (1468) 44
2.3. Król i sejmy. Reprezentacja terytorialna 45
2.4. Sejm regularny (1493) 49
2.5. System sejmików w pierwszej połowie XVI wieku 50
2.6. Praktyka ustrojowa. Król–sejm–senat 54
2.6.1. Król i sejm. Relacja konstytucyjna 55
2.6.2. Zasady funkcjonowania sejmu i króla 58
2.7. Praktyka konstytucyjna lat 1548–1572. Król w sejmie. Zasady postępowania 61
2.8. Proces stanowienia prawa 68
2.8.1. Król i sejm w stanowieniu prawa po 1505 roku 68
2.8.2. Inicjatywa królewska 72
2.8.3. Proces legislacyjny. Król-sejmiki 74
2.8.4. Zasady procedowania prawa w sejmie 77
2.8.5. Zakres przedmiotowy spraw podlegających procedowaniu 83
2.9. Tworzenie i obsadzanie urzędów 90
2.10. Sądownictwo 94

Rozdział 3. Prawa, wolności i obowiązki określone konstytucyjnie 99
3.1. Prawa i wolności stanowe (XIV–XVIII wiek) 99
3.1.1. Prawa i wolności (XIV–XVI wiek) 101
3.1.1.1. Prawa stanowe o charakterze ekonomicznym 101
3.1.1.2. Prawa stanowiące uzupełnienia praw dawniejszych, funkcjonujących na podstawie dawnego prawa rycerskiego 103
3.1.1.3. Wolności osobiste 104
3.1.1.4. Prawa związane z organizacją państwa 105
3.1.2. Prawa i wolności (XVI–XVIII wiek) 107
3.1.2.1. Prawa ustrojowe normatywne 108
3.1.2.2. Prawa ustrojowe wynikające z tradycji 108
3.1.2.2.1. Prawo oporu 108
3.1.2.2.2. Prawa wynikające z tradycji o charakterze wolnościowym 111
3.1.2.2.2.1. Wolność głosu. 111
3.1.2.2.2.2. Prawo głosowania 111
3.1.2.2.2.3. Równość 111
3.1.2.2.2.4. Prawo do zrzeszania się 112
3.1.2.2.2.5. Prawo do zwołania sejmu konnego 113
3.1.2.2.2.6. Prawo wolnego sprzeciwu 114
3.2. Obowiązki 114
3.2.1. Obowiązek obrony. Pospolite ruszenie 114
3.2.2. Obowiązek podatkowy 121
3.3. Prawo dostępu do instytucji parlamentarnych gwarantujące wpływ na sprawy publiczne. Ruch egzekucyjny 124
3.4. Zasada elekcji. Prawo do elekcji 130

Część druga. Rzeczpospolita konstytucyjna (1573–1795) 135

Wstęp 137

Rozdział 1. Powstanie konstytucji Rzeczypospolitej 139
1.1. Bezkrólewia lat 1573–1576. Konstytucyjny moment 139
1.2. Artykuły henrykowskie. Koncepcja ustawy zasadniczej (1573–1576) 146

Rozdział 2. Porządek konstytucyjny w latach 1576–1648 153
2.1. Zasady porządku konstytucyjnego 153
2.2. Praktyka konstytucyjna 160
2.2.1. Układ ustrojowy po 1576 roku. Rządy króla Stefana 160
2.2.2. Modyfikacja ustroju z 1578 roku. Sądownictwo 164
2.2.3. Układ władzy za Zygmunta III 171
2.2.4. Modyfikacja prawa konstytucyjnego podczas panowania króla Zygmunta III (1607/1609) 177
2.2.5. Po rokoszu (1609–1632) 181
2.2.6. Modyfikacja ustroju w 1632 roku 185
2.2.7. Czas rządów króla wielkich nadziei – Władysława IV (1632–1648) 190
2.2.8. Zmiany ustrojowe 1641 roku 195

Rozdział 3. Porządek okresu przesilenia konstytucyjnego lat 1648–1696 199
3.1. Rzeczpospolita w okresie rodzimych władców elekcyjnych 199
3.2. Konstytucyjna struktura władzy. Król i sejm 202
3.3. Zmiany w sposobie działania organów Rzeczypospolitej w drugiej połowie XVII wieku 225
3.4. Królewskie inicjatywy zmian ustrojowych w drugiej połowie XVII wieku 229
3.5. Emancypacja sejmików w systemie politycznym Rzeczypospolitej w drugiej połowie XVII wieku 235

Rozdział 4. Kryzys konstytucyjnego ustroju Rzeczypospolitej w latach 1696–1763 243
4.1. Stagnacja porządku prawnoustrojowego (1696–1763) 243
4.2. Stan zawieszenia. Praktyka konstytucyjna Rzeczypospolitej zdecentralizowanej suwerenności (1696–1763) 245
4.2.1. Sejm Rzeczypospolitej. Paraliż i zahamowanie. Formy działania sejmu 245
4.2.2. Funkcjonowanie Rzeczypospolitej w warunkach kryzysu 252
4.2.3. Król i organy królewskie 256
4.3. Stosunki władzy w terenie 263
4.4. Instytucje stanu wyjątkowego 265
4.5. Porządek konstytucyjny pierwszej połowy XVIII wieku 271

Rozdział 5. W kierunku odnowienia ustroju konstytucyjnego Rzeczypospolitej (1764–1792) 273
5.1. Próby przywrócenia ustroju konstytucyjnego Rzeczypospolitej (1764–1788) 273
5.1.1. Sejm konwokacyjny roku 1764 i sejmy z 1766 roku 273
5.1.2. Sejmy obcych wpływów. Sejmy delegacyjne 278
5.1.3. Prawa kardynalne (1768) 284
5.1.4. Sejmy skonfederowane (1773–1775) 289
5.1.5. Powołanie Rady Nieustającej w 1775 roku. Sejmy skonfederowane 290
5.1.6. Sejmy wolne (1778–1786) 294
5.2. Reforma konstytucyjna lat 1788– 1791 298
5.2.1. Zwołanie sejmu w 1788 roku 298
5.2.2. Kwestie ustrojowe. Koncepcje zmian ustroju Rzeczypospolitej 303
5.2.3. Reforma administracyjna 303
5.2.4. Projekt do formy rządu 1789 roku 303
5.2.5. Projekt formy rządu z 2 sierpnia 1790 roku 306
5.2.6. Problem kadencyjności sejmu skonfederowanego 307
5.3. Ustawa rządowa z 3 maja 1791 roku 312

Rozdział 6. Ostanie lata (1793–1795) 327
6.1. Wojna w obronie konstytucji i sejm grodzieński (17 czerwca–23 listopada 1793) 327
6.2. Insurekcja kościuszkowska (1794) i koniec Rzeczypospolitej (1795) 331

Wykaz skrótów 333

Bibliografia 335

Indeks 365

Szczegóły ebooka Konstytucyjna historia Polski XV–XVIII w.

ISBN:

9788301249052

Wydawca:

Wydawnictwo Naukowe PWN

Rok wydania:

2026

Typ publikacji:

Ebook

Język:

polski

Format:

epub mobi

Liczba stron:

370

ISBN dla wersji papierowej:

9788301247003

Recenzje ebooka Konstytucyjna historia Polski XV–XVIII w.