ebook Prawo ubezpieczeń gospodarczych Agnieszka Kubiak-Cyrul, Dorota Maśniak, Marlena Sakowska-Baryła, Dariusz Fuchs, Jakub J. Szczerbowski, Kamil Szpyt, Anna Tarasiuk, Jakub Szczerbowski, Grzegorz Dybała, Małgorzata Maliszewska, Dawid Rogoziński

Spis treści ebooka Prawo ubezpieczeń gospodarczych

Spis treści „Prawo Ubezpieczeń Gospodarczych”


Zawartość
Nr strony


&nbsp,
&nbsp,


Wykaz skrótów
21


&nbsp,
&nbsp,


Wprowadzenie
27


&nbsp,
&nbsp,


Rozdział I. Rys historyczny ubezpieczeń. Źródła prawa ubezpieczeń. Podstawowe pojęcia z zakresu ubezpieczeń
29


1. Rys historyczny, źródła prawa, podstawowe pojęcia z zakresu ubezpieczeń
30


1.1. Historia ubezpieczeń na świecie
30


1.2. Historia ubezpieczeń w Polsce
35


1.3. Ubezpieczenia w Polsce Ludowej
36


1.3.1. Dekret z 3.01.1947 r. o uregulowaniu ubezpieczeń rzeczowych i osobowych
36


1.3.2. Ustawa z 28.03.1952 r. o ubezpieczeniach państwowych
37


1.3.3. Ustawa z 2.12.1958 r. o ubezpieczeniach majątkowych i osobowych
38


1.3.4. Ustawa z 20.09.1984 r. o ubezpieczeniach osobowych i majątkowych
41


1.4. Ubezpieczenia po transformacji ustrojowej w Polsce
43


1.4.1. Ustawa z 28.07.1990 r. o działalności ubezpieczeniowej
43


1.4.2. Ustawa z 8.06.1995 r. o zmianie ustawy o działalności ubezpieczeniowej, o zmianie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej – Kodeks handlowy oraz o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych
48


1.4.3. Pakiet ustaw ubezpieczeniowych
49


1.4.4. Tworzenie jednolitego rynku ubezpieczeniowego w strukturze Unii Europejskiej
52


2. Najważniejsze krajowe źródła współczesnego prawa ubezpieczeń
53


2.1. Kodeks cywilny
53


2.2. Kodeks morski
54


2.3. Ustawa z 22.05.2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
54


2.4. Ustawa z 7.07.2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich
55


2.5. Ustawa z 5.08.2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej
55


2.6. Ustawa z 11.09.2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
56


2.7. Ustawa z 15.12.2017 r. o dystrybucji ubezpieczeń
57


3. Podstawowe pojęcia z zakresu ubezpieczeń
57


3.1. Istota ryzyka i jego rodzaje
57


3.2. Szkoda i sposoby jej naprawienia
59


3.3. Udział własny
61


3.4. Suma ubezpieczenia a suma gwarancyjna
61


3.5. Składka ubezpieczeniowa
62


3.6. Niedoubezpieczenie
64


3.7. Nadubezpieczenie
65


4. System ubezpieczeń gospodarczych a społecznych
65


&nbsp,
&nbsp,


Rozdział II. Funkcje ubezpieczeń gospodarczych
67


1. Pojęcie funkcji i ich rodzaje
68


1.1. Uwagi ogólne
68


1.2. Funkcja ochrony ubezpieczeniowej
68


1.3. Funkcja kompensacyjna
71


1.4. Funkcja prewencyjna
73


1.5. Funkcja wychowawcza
77


1.6. Funkcja finansowa
78


2. Podsumowanie
79


&nbsp,
&nbsp,


Rozdział III. Podejmowanie i prowadzenie działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
81


1. Warunki podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej
82


1.1. Pojęcie działalności ubezpieczeniowej
82


1.2. Pojęcie działalności reasekuracyjnej
83


2. Czynności ubezpieczeniowe
84


2.1. Podział czynności ubezpieczeniowych
84


2.2. Outsourcing czynności ubezpieczeniowych
85


2.3. Bezpośrednia likwidacja szkód
86


3. Formy organizacyjno-prawne zakładów ubezpieczeń
87


3.1. Rodzaje form prawno-organizacyjnych
87


3.2. Spółka akcyjna
87


3.3. Towarzystwo ubezpieczeń wzajemnych
88


3.4. Małe towarzystwo ubezpieczeń wzajemnych
89


3.5. Spółka europejska
90


4. Wymogi kapitałowe prowadzenia działalności ubezpieczeniowej
91


4.1. Minimalna wysokość kapitału
91


4.2. Margines wypłacalności
92


4.3. Kapitałowy wymóg wypłacalności
92


5. Procedura uzyskania zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
93


5.1. Zezwolenie
93


5.2. Wniosek
93


5.3. Promesa
94


5.3.1. Charakter prawny promesy
94


5.3.2. Odmowa wydania promesy
96


5.4. Zezwolenie na prowadzenie działalności ubezpieczeniowej
96


6. Utrata zezwolenia
97


7. Wykonywanie działalności ubezpieczeniowej na terytorium RP przez zagraniczne zakłady ubezpieczeń i zagraniczne zakłady reasekuracji
98


7.1. Główny oddział zagranicznego zakładu ubezpieczeń lub zagranicznego zakładu reasekuracji
99


7.2. Zezwolenie na działalność głównego oddziału
100


7.3. Działalność głównego oddziału zagranicznego zakładu ubezpieczeń lub zagranicznego zakładu reasekuracji
101


7.4. Zakończenie działalności głównego oddziału zagranicznego zakładu ubezpieczeń lub zagranicznego zakładu reasekuracji
102


8. Postępowanie naprawcze zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji
104


8.1. Skutki stwierdzenia niezgodności z kapitałowym wymogiem wypłacalności – Solvency Capital Requirement (SCR)
104


8.2. Skutki stwierdzenia niezgodności z minimalnym wymogiem kapitałowym – Minimum Capital Requirement (MCR)
105


8.3. Zasada proporcji i pomocniczości przy stosowaniu środków nadzoru
106


8.4. Ustanowienie kuratora
107


8.5. Ustanowienie zarządu komisarycznego
107


8.6. Cofnięcie zezwolenia na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej lub reasekuracyjnej
108


9. Likwidacja zakładu ubezpieczeń lub zakładu reasekuracji
109


9.1. Likwidacja dobrowolna
109


9.2. Likwidacja przymusowa
110


10. Upadłość zakładu ubezpieczeń i zakładu reasekuracji
112


11. Umowa o przeniesienie portfela ubezpieczeń i portfela reasekuracji
115


&nbsp,
&nbsp,


Rozdział IV. Pośrednicy ubezpieczeniowi
119


1. Pośrednictwo ubezpieczeniowe
120


1.1. Definicja
120


1.2. Istota
120


1.3. Regulacje prawne
121


2. Agent ubezpieczeniowy
121


2.1. Definicja
121


2.2. Status prawny
122


2.3. Osoba wykonująca czynności agencyjne
122


2.4. Agent oferujący ubezpieczenia uzupełniające
122


2.5. Umowa agencyjna
123


2.6. Pełnomocnictwo agenta
124


2.7. Czynności agencyjne a działalność agencyjna
124


2.8. Warunki wykonywania czynności agencyjnych
124


2.9. Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez agentów ubezpieczeniowych
125


2.9.1. Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez agenta wyłącznego
125


2.9.2. Odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez multiagenta
125


3. Broker ubezpieczeniowy
126


3.1. Broker ubezpieczeniowy – definicja
126


3.2. Broker ubezpieczeniowy – status prawny
126


3.3. Umowa brokerska – charakter i przedmiot
127


3.4. Działalność brokerska. Zakres i wymogi wykonywania
127


3.4.1. Czynności brokerskie a działalność brokerska
127


3.4.2. Działalność brokerska jako działalność licencjonowana
127


3.4.3. Wpis do rejestru brokerów
128


3.4.4. Czynności brokerskie – wymogi
128


3.5. Broker ubezpieczeniowy jako pośrednik niezależny
129


3.6. Wynagrodzenie brokera – kurtaż
129


3.7. Porada brokerska
130


3.7.1. Analiza wymagań i potrzeb jako pierwszy element udzielenia porady
130


3.7.2. Porada brokerska jako forma doradztwa
130


3.7.3. Porada brokerska jako sposób niwelowania konfliktu interesów
130


3.7.4. Porada brokerska – treść
131


3.7.5. Porada brokerska – forma
131


&nbsp,
&nbsp,


Rozdział V. Organy nadzoru, instytucje pomocnicze oraz samorząd branżowy na rynku ubezpieczeń
133


1. Znaczenie i rola organów nadzoru, instytucji pomocniczych i samorządu branżowego na rynku ubezpieczeń
133


2. Komisja Nadzoru Finansowego
134


3. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
140


4. Rzecznik Finansowy
146


5. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (PUODO)
150


6. Najwyższa Izba Kontroli (NIK)
152


7. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (UFG)
154


8. Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (PBUK)
156


9. Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (ang. The European Insurance and Occupational Pensions Authority, EIOPA)
158


10. Polska Izba Ubezpieczeń (PIU)
159


11. Powiatowi (miejscy) rzecznicy konsumentów
160


&nbsp,
&nbsp,


Rozdział VI. Kwalifikacja i podział ubezpieczeń gospodarczych
163


1. Istota ubezpieczenia
165


1.1. Ubezpieczenie jako instytucja prawna
168


1.2. Ubezpieczenie jako urządzenie gospodarcze
171


1.3. Ubezpieczenie jako instytucja ekonomiczna
173


1.3.1. Ubezpieczenie jako forma repartycji strat
174


1.3.2. Ubezpieczenie jako instrument przeciwdziałania wystąpieniu szkody i służący jej minimalizacji (urządzenie prewencyjno-ratownicze)
174


2. Systematyka ubezpieczeń
176


2.1. Podział ubezpieczeń według Kodeksu cywilnego
176


2.1.1. Ubezpieczenia majątkowe
176


2.1.2. Ubezpieczenia osobowe
180


2.2. Podział ubezpieczeń według ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
181


2.2.1. Ubezpieczenia na życie
181


2.2.2. Pozostałe ubezpieczenia osobowe i majątkowe
182


2.3. Inne podziały ubezpieczeń
184


2.3.1. Ubezpieczenia morskie i lądowe
184


2.3.2. Ubezpieczenia komercyjne i wzajemne
187


2.3.3. Ubezpieczenia indywidualne i zbiorowe
189


2.3.4. Ubezpieczenia osób fizycznych i przedsiębiorców
191


2.3.5. Ubezpieczenia dobrowolne i obowiązkowe
192


2.3.6. Ubezpieczenia krótkoterminowe i długoterminowe
193


2.3.7. Ubezpieczenia prywatne, ubezpieczenia gospodarcze a ubezpieczenia społeczne
194


&nbsp,
&nbsp,


Rozdział VII. Ubezpieczenia majątkowe
195


1. Systematyka ubezpieczeń gospodarczych
196


2. Przedmiot ubezpieczenia
198


2.1. Cechy interesu ubezpieczeniowego
200


2.2. Przedmiot ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej
204


2.3. Ubezpieczenie odpowiedzialności innej niż cywilnoprawna
206


3. Świadczenie odszkodowawcze ubezpieczyciela
208


3.1. Charakter świadczenia
208


3.2. Szkoda i odszkodowanie
210


3.3. Związek przyczynowy
214


3.4. Ograniczenia świadczenia ubezpieczeniowego
215


3.5. Terminy spełnienia świadczenia ubezpieczeniowego
223


4. Suma ubezpieczenia
225


5. Zakres czasowy w ubezpieczeniach odpowiedzialności cywilnej
230


6. Roszczenie bezpośrednie poszkodowanego do ubezpieczyciela (actio directa)
233


7. Regres ubezpieczeniowy
234


7.1. Regres nietypowy
239


8. Przedawnienie roszczeń z umowy ubezpieczenia
241


&nbsp,
&nbsp,


Rozdział VIII. Ubezpieczenia osobowe
247


1. Charakterystyka ubezpieczeń osobowych
247


1.1. Przedmiot ubezpieczeń osobowych
247


1.2. Świadczenie ubezpieczeniowe w ubezpieczeniach osobowych
248


1.3. Podział ubezpieczeń osobowych
248


1.4. Umowa ubezpieczenia na cudzy rachunek w ubezpieczeniach osobowych
250


1.5. Uprawniony do świadczenia w ubezpieczeniach osobowych
252


1.6. Ocena ryzyka w ubezpieczeniach osobowych
254


1.7. Wypowiedzenie umowy ubezpieczenia w ubezpieczeniach osobowych
257


2. Ubezpieczenia na życie
260


2.1. Ubezpieczenia na życie i dożycie
260


2.2. Ubezpieczenia posagowe, zaopatrzenia dzieci
265


2.3. Ubezpieczenia o charakterze inwestycyjnym
266


2.4. Ubezpieczenia rentowe
273


2.5. Ubezpieczenia wypadkowe i chorobowe
274


2.5.1. Ubezpieczenia wypadkowe
275


2.5.2. Ubezpieczenia chorobowe
276


2.6. Szczegółowe kwestie związane z ubezpieczeniami na życie
277


2.6.1. Elementy umowy ubezpieczenia na życie i obowiązki informacyjne zakładu ubezpieczeń
277


2.6.2. Samobójstwo w ubezpieczeniach na życie
279


3. Opodatkowanie świadczenia wynikającego z umowy ubezpieczenia osobowego
282


&nbsp,
&nbsp,


Rozdział IX. Ubezpieczenia obowiązkowe
285


1. Definicja ubezpieczenia obowiązkowego
285


2. Ubezpieczenia obowiązkowe a ubezpieczenia przymusowe
287


3. Cel i istota ubezpieczenia obowiązkowego
289


3.1. Strony w ubezpieczeniu obowiązkowym
290


4. Interes ubezpieczeniowy w ubezpieczeniu obowiązkowym
290


5. Granice odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń w ubezpieczeniach obowiązkowych
291


5.1. Pojęcie sumy ubezpieczenia
291


5.2. Pojęcie sumy gwarancyjnej
292


5.3. Podwyższenie sumy gwarancyjnej
293


6. Roszczenie regresowe na gruncie ubezpieczeń obowiązkowych
294


6.1. Regres typowy a regres nietypowy
294


6.2. Funkcje regresu nietypowego
295


6.3. Regres PBUK do zakładu ubezpieczeń
295


7. Wybrane ubezpieczenia obowiązkowe
295


7.1. Uwagi ogólne
295


7.2. Ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych
296


7.3. Ubezpieczenie OC rolników z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego
297


7.4. Ubezpieczenie OC zawodowe
298


7.4.1. Uwagi ogólne
298


7.4.2. Ubezpieczenie OC adwokatów
298


7.4.3. Ubezpieczenie OC architektów oraz inżynierów budownictwa
299


7.4.4. Ubezpieczenia OC podmiotów wykonujących działalność leczniczą
300


7.5. Ubezpieczenia mienia
303


7.5.1. Ubezpieczenie budynków wchodzących w skład gospodarstwa rolnego
303


8. Kontrola spełnienia obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego i sankcje w przypadku jego naruszenia
303


8.1. Organy uprawnione do kontroli
303


8.2. Sankcje w przypadku braku spełnienia obowiązku
305


8.3. Dodatkowe konsekwencje braku ubezpieczenia OC
306


8.4. Możliwość złagodzenia sankcji
307


&nbsp,
&nbsp,


Rozdział X. Umowa ubezpieczenia
309


1. Wprowadzenie
309


2. Wypadek ubezpieczeniowy
312


3. Przedmiot ochrony ubezpieczeniowej
313


4. Podmioty stosunku ubezpieczenia
314


4.1. Ubezpieczyciel
314


4.2. Ubezpieczający
314


4.3. Ubezpieczony
315


4.4. Uposażony
316


4.5. Poszkodowany
316


5. Zawarcie umowy ubezpieczenia
316


6. Początek ochrony ubezpieczeniowej
318


7. Wygaśnięcie stosunku ubezpieczenia
318


8. Obowiązki ubezpieczyciela
319


8.1. Świadczenie ubezpieczyciela
319


8.2. Ubezpieczenia majątkowe
320


8.3. Ubezpieczenia osobowe
321


9. Obowiązki ubezpieczającego
322


10. Przedawnienie roszczeń
322


&nbsp,
&nbsp,


Rozdział XI. Umowa reasekuracji
325


1. Znaczenie gospodarcze oraz pojęcie reasekuracji
326


2. Funkcje umowy reasekuracji
329


3. Wybrane cechy umowy reasekuracji
330


3.1. Umowa reasekuracji jako umowa dwustronnie kwalifikowana
330


3.2. Dwustronnie zobowiązujący charakter oraz odpłatność umowy reasekuracji
331


3.3. Konsensualność umowy reasekuracji
332


3.4. Kauzalność
332


3.5. Umowa reasekuracji jako umowa najwyższego zaufania
332


4. Rodzaje umów reasekuracji
333


4.1. Reasekuracja proporcjonalna i nieproporcjonalna
333


4.2. Reasekuracja fakultatywna, obligatoryjna, obligatoryjno-fakultatywna
335


5. Reasekuracja ubezpieczeń na życie oraz pozostałych ubezpieczeń osobowych oraz ubezpieczeń majątkowych
336


6. Regulacje odnoszące się do umowy reasekuracji
336


6.1. Kodeks cywilny
337


6.2. Ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
339


6.3. Wytyczne Komisji Nadzoru Finansowego dotyczące reasekuracji
340


6.4. Zasady Reasekuracyjnego Prawa Kontraktowego – PRICL
342


7. Umowa reasekuracji jako umowa samoregulująca
343


8. Kwalifikacja prawna umowy reasekuracji
344


9. Porozumienia frontingowe
346


10. Umowa reasekuracji a umowa ubezpieczenia
347


&nbsp,
&nbsp,


Rozdział XII. Gwarancja ubezpieczeniowa
351


1. Wprowadzenie
351


2. Geneza i istota gwarancji ubezpieczeniowej
351


3. Gwarancja ubezpieczeniowa a gwarancja bankowa
352


4. Rodzaje, znaczenie i forma gwarancji ubezpieczeniowych
355


4.1. Rodzaje gwarancji ubezpieczeniowych
355


4.2. Znaczenie gwarancji ubezpieczeniowych
359


4.3. Forma gwarancji ubezpieczeniowych
359


5. Definicja gwarancji ubezpieczeniowej
360


6. Charakter prawny gwarancji ubezpieczeniowej
363


&nbsp,
&nbsp,


Rozdział XIII. Wybrane produkty ubezpieczeniowe
369


1. Wstęp
369


2. Ubezpieczenie mienia od ognia i innych zdarzeń losowych, ubezpieczenie mienia od wszystkich ryzyk
370


2.1. Przedmiot ubezpieczenia
370


2.2. Definicja szkody
371


2.3. Zakres ubezpieczenia
371


2.4. Miejsce ubezpieczenia
372


2.5. Wyłączenia i ograniczenia odpowiedzialności ubezpieczyciela
372


2.6. Rozszerzenia zakresu ubezpieczenia i koszty dodatkowe
373


2.7. Systemy ubezpieczenia
374


2.8. Suma ubezpieczenia może być kształtowana w ramach trzech podstawowych systemów: na sumy stałe, na sumy zmienne oraz odpowiedzialności na pierwsze ryzyko
374


2.9. Charakterystyczne obowiązki stron umowy
376


2.10. Zasady wypłaty odszkodowania
377


3. Ubezpieczenie mienia od kradzieży z włamaniem i rabunku
377


3.1. Przedmiot ubezpieczenia
377


3.2. Zakres ubezpieczenia
377


3.3. Suma ubezpieczenia i zasady wypłaty odszkodowania
378


3.4. Wyłączenia i ograniczenia odpowiedzialności ubezpieczyciela
378


3.5. Charakterystyczne obowiązki ubezpieczonego
379


4. Ubezpieczenie maszyn od awarii lub uszkodzeń
379


4.1. Przedmiot ubezpieczenia
379


4.2. Zakres ubezpieczenia
379


4.3. Suma ubezpieczenia i zasady wypłaty odszkodowania
380


4.4. Wyłączenia i ograniczenia odpowiedzialności ubezpieczyciela
380


5. Ubezpieczenie przerw w działalności (BI i MLOP)
381


5.1. Przedmiot ubezpieczenia
381


5.2. Przedmiot ubezpieczenia i suma ubezpieczenia
381


5.3. Zakres ubezpieczenia, mechanizm działania
382


5.3.1. Okres ubezpieczenia i okres odszkodowawczy
383


5.3.2. Zwiększone koszty działalności
384


5.4. Wyłączenia i ograniczenia odpowiedzialności ubezpieczyciela
384


5.5. Obowiązki stron umowy
385


6. Ubezpieczenie ryzyk budowlano-montażowych
385


6.1. Przedmiot ubezpieczenia
385


6.2. Przedmiot i suma ubezpieczenia
386


6.3. Zakres, okres ubezpieczenia i miejsce ubezpieczenia
386


6.4. Wyłączenia i ograniczenia odpowiedzialności ubezpieczyciela
388


6.5. Obowiązki stron umowy
388


7. Ubezpieczenie odpowiedzialności władz organów osób prawnych (D&amp,O)
389


7.1. Przedmiot ubezpieczenia
389


7.2. Trigger umowy
390


7.2.1. Pokrycie retroaktywne
391


7.2.2. Oświadczenie gwarancyjne, data ciągłości
392


7.2.3. Zgłoszenie tzw. okoliczności
393


7.3. Zakres ubezpieczenia
393


7.4. Podstawowe wyłączenia odpowiedzialności
394


7.5. Obowiązki stron umowy
396


8. Ubezpieczenie ryzyk cybernetycznych
396


8.1. Przedmiot ubezpieczenia
396


8.2. Zakres ubezpieczenia
397


8.3. Podstawowe wyłączenia odpowiedzialności
399


8.4. Charakterystyczne obowiązki stron umowy
400


&nbsp,
&nbsp,


Rozdział XIV. Bancassurance
403


1. Bancassurance jako zjawisko ekonomiczne
404


2. Bancassurance – definicja
404


3. Pozycja prawna banku
405


4. Bancassurance – regulacje prawne
405


5. Cross-selling
406


6. Ubezpieczenia związane z kredytami
408


6.1. Zabezpieczenie wierzytelności kredytowych
408


6.2. Ubezpieczenie na życie kredytobiorcy
409


6.3. Ubezpieczenie od utraty źródła dochodu
410


6.4. Ubezpieczenie nieruchomości
411


6.5. Ubezpieczenie pomostowe
412


6.6. Ubezpieczenie niskiego wkładu własnego
414


7. Ubezpieczenia towarzyszące innym czynnościom bankowym
415


&nbsp,
&nbsp,


Rozdział XV. Sytuacja prawna konsumentów na rynku ubezpieczeń
417


1. Wprowadzenie
418


2. Pojęcie konsumenta na rynku usług finansowych
419


3. Obowiązki przedsiębiorcy względem konsumenta (klienta)
423


3.1. Obowiązki przedsiębiorcy związane z zawarciem umowy ubezpieczenia i jej dalszym istnieniem
424


3.2. Termin spełnienia świadczenia przez ubezpieczyciela i skutki jego niedotrzymania
429


3.3. Reklamacja
431


3.4. Zwrot składki za okres niewykorzystanej ochrony ubezpieczeniowej
435


3.5. Prawo odstąpienia od umowy
439


3.6. Ochrona przed nieuczciwymi praktykami na rynku ubezpieczeń
443


4. Ochrona słabszego podmiotu w obowiązkowych umowach ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej
446


&nbsp,
&nbsp,


Rozdział XVI. Procesowe aspekty dochodzenia roszczeń ubezpieczeniowych
453


1. Pozasądowe tryby dochodzenia roszczeń
454


1.1. Postępowanie likwidacyjne przed zakładem ubezpieczeń
455


1.2. Postępowania przed Sądem Polubownym przy Komisji Nadzoru Finansowego
460


1.2.1. Postępowanie mediacyjne
460


1.2.2. Postępowanie arbitrażowe
461


1.3. Postępowania pozasądowe przed Rzecznikiem Finansowym
462


2. Dochodzenie roszczeń w postępowaniu cywilnym
464


2.1. Tryb i właściwość sądu
464


2.1.1. Określenie strony powodowej i strony pozwanej
465


2.1.2. Wartość przedmiotu sporu i sposób jego wyliczenia
468


2.1.3. Zabezpieczenie powództwa
470


2.1.4. Dowody
471


2.1.5. Przebieg postępowania przed sądem I i II instancji i możliwe rozstrzygnięcia
477


2.2. Wpływ postępowania karnego na dochodzenie roszczeń odszkodowawczych
478


2.2.1. Kompensacyjne środki karne i ich wpływ na wysokość świadczeń odszkodowawczych
478


2.2.2. Dowody w postępowaniu karnym i ich wpływ na postępowanie likwidacyjne i cywilne
480


2.2.3. Roszczenie o zwrot środka kompensacyjnego orzeczonego w sprawie karnej
482


&nbsp,
&nbsp,


Rozdział XVII. Ochrona danych osobowych w działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
483


1. Ochrona danych osobowych – podstawowe założenia
483


2. Podstawy prawne ochrony danych osobowych
484


2.1. System ochrony danych osobowych
484


2.2. Konstytucyjne gwarancje prawa do ochrony danych osobowych
485


2.3. Ochrona danych osobowych w aktach Rady Europy
485


2.4. Ochrona danych osobowych w prawie Unii Europejskiej
486


2.4.1. Regulacja traktatowa
486


2.4.2. Ogólne rozporządzenie o ochronie danych osobowych
486


2.4.3. Zakres regulacji RODO
486


2.5. Przepisy branżowe dotyczące przetwarzania danych osobowych w sektorze ubezpieczeniowym
487


3. Dane osobowe
487


4. Dane zwykłe i dane szczególnych kategorii
490


4.1. Podział na dane zwykłe i dane szczególnych kategorii
490


4.2. Dane dotyczące zdrowia
491


4.3. Dane biometryczne
491


5. Podmiot uprawniony
492


6. Podmioty zobowiązane
492


6.1. Administrator
493


6.2. Współadministratorzy
494


6.3. Podmiot przetwarzający
495


6.4. Dalszy podmiot przetwarzający
497


7. Przetwarzanie
498


7.1. Pojęcie
498


7.2. Dopuszczalność przetwarzania danych osobowych
498


7.3. Realizacja zasad rozliczalności przetwarzania
499


7.4. Podstawy przetwarzania danych zwykłych
502


7.5. Przetwarzanie danych osobowych na podstawie zgody osoby, której dane dotyczą
504
&nbsp,


11. Rozwiązania techniczno-organizacyjne
515


12. Inspektor ochrony danych
517


&nbsp,
&nbsp,


Rozdział XVIII. Przestępczość ubezpieczeniowa
519


1. Wprowadzenie
519


2. Definiowanie przestępczości ubezpieczeniowej
520


2.1. Sprawcy przestępstw ubezpieczeniowych
522


3. Formy współdziałania przestępnego
524


3.1. Zorganizowana grupa przestępcza / związek przestępczy
524


3.2. Współsprawstwo
525


3.3. Sprawstwo kierownicze, sprawstwo polecające i podżeganie
526


3.4. Pomocnictwo
529


4. Jedność czynu i zbieg przepisów ustawy
532


5. Oszustwo ubezpieczeniowe – art. 298 § 1 k.k.
533


6. Oszustwo klasyczne (wyłudzenie nienależnego świadczenia) – art. 286 § 1 k.k.
537


7. Fałsz materialny dokumentu – art. 270 § 1 k.k.
539


8. Usiłowanie jako stadialna forma przestępstwa ubezpieczeniowego
541


9. Wybrane pozostałe przestępstwa związane z ubezpieczeniami
543


10. Sankcje penalne
546


11. Przeciwdziałanie przestępczości ubezpieczeniowej
548


&nbsp,
&nbsp,


Rozdział XIX. Nowe technologie w działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
551


1. Znaczenie nowych technologii w sektorze ubezpieczeń i reasekuracji
552


2. InsurTech i insurtech – wyjaśnienie pojęć
552


3. Sztuczna inteligencja i jej systemy
553


3.1. Pojęcie sztucznej inteligencji i systemów sztucznej inteligencji
553


3.2. Zastosowanie systemów sztucznej inteligencji w działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
554


3.3. Wybrane wyzwania prawne związane z wykorzystaniem systemów AI
556


4. Blockchain i smart contracts
559


4.1. Pojęcie blockchain i smart contracts
559


4.2. Zastosowanie blockchain i smart contracts w działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
559


4.3. Wybrane wyzwania prawne
561


5. Internet rzeczy
562


5.1. Pojęcie internetu rzeczy
562


5.2. Zastosowanie internetu rzeczy w działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej
563


5.3. Wybrane wyzwania prawne
564


5.3.1. Ochrona danych osobowych
564


5.3.2. Cyberbezpieczeństwo
564


5.3.3. Odpowiedzialność za błędy i awarie urządzeń IoT
565


5.3.4. Zgodność z regulacjami sektorowymi
565


&nbsp,
&nbsp,


Rozdział XX. Ubezpieczenia w prawie prywatnym międzynarodowym
567


1. Rozważania terminologiczne
570


1.1. Uwagi wstępne
570


1.1.1. Pojęcie autonomii
571


1.2. Swoboda materialnoprawna a autonomia kolizyjnoprawna
572


1.2.1. Swoboda materialnoprawna
573


1.2.2. Autonomia kolizyjnoprawna
573


1.3. Międzynarodowe wzorce umowne
576


1.3.1. Przykłady popularnych międzynarodowych wzorców umownych
576


1.3.2. Standaryzacja rynku ubezpieczeniowego
579


1.3.3. Niepewność co do prawa
580


1.3.4. Unijny instrument opcjonalny
581


1.4. Międzynarodowość a transgraniczność stosunku ubezpieczenia
582


1.4.1. Transgraniczność stosunku ubezpieczenia
582


1.4.2. Kolizja systemów prawnych i sposoby przeciwdziałania
584


2. Prawo jednolite międzynarodowego stosunku ubezpieczenia
586


2.1. Umowa ubezpieczenia
586


2.1.1. Uwagi ogólne
586


2.1.2. Wdrożenie projektu prawa jednolitego o umowie ubezpieczenia (PEICL) dla obrotu wewnętrznego
588


2.1.3. Konsekwencje PEICL dla europejskiego i międzynarodowego rynku ubezpieczeniowego
590


2.1.4. Treść PEICL
591


2.2. Umowa reasekuracji
592


2.2.1. Sposób regulacji prawa stanowionego
592


2.2.2. Znaczenie prawa unijnego
593


2.2.3. Projekt PRICL
594


2.3. Stosunek prawny gwarancji ubezpieczeniowej
595


3. Międzynarodowe prawo proceduralne stosunku ubezpieczenia
597


3.1. Jurysdykcja sądów państwowych
597


3.1.1. Źródła prawa unijnego
597


3.1.2. Zakres zastosowania norm jurysdykcyjnych
597


3.1.3. Wyłączenie spraw z zakresu reasekuracji i retrocesji
598


3.1.4. Kwestia gwarancji ubezpieczeniowej
599


3.1.5. Szczególne reguły jurysdykcyjne dla sporów z umowy ubezpieczenia
599


3.2. Jurysdykcja ubezpieczeniowa według Kodeksu postępowania cywilnego – wzmianka
602


4. Ubezpieczeniowe prawo kolizyjne
603


4.1. Relewantne źródła prawa
603


4.2. Rozporządzenie Rzym I a umowa ubezpieczenia
605


4.2.1. Znaczenie treści preambuły dla wykładni norm rozporządzenia Rzym I
605


4.2.2. Odniesienie do konwencji rzymskiej z 1980 r.
607


4.2.3. Koncepcja regulacji stosunku ubezpieczenia w art. 7 rozporządzenia Rzym I
607


4.2.4. Przepisy wymuszające swoje zastosowanie/właściwość. Koncepcja i zastosowanie
611


4.2.5. Wzmianka o umowie reasekuracji
613


4.3. Polska ustawa o prawie prywatnym międzynarodowym – wzmianka
613


&nbsp,
&nbsp,


Rozdział XXI. Europejskie prawo ubezpieczeń gospodarczych – zagadnienia wybrane
615


1. Harmonizacja prawa ubezpieczeń w Unii Europejskiej
616


1.1. Harmonizacja prawa a swoboda państw członkowskich
616


1.2. Zasady jednolitego rynku ubezpieczeń
619


1.2.1. Pojęcie rynku ubezpieczeniowego
619


1.2.2. Pojęcie jednolitego rynku ubezpieczeń w UE
619


2. Nadzór nad jednolitym rynkiem ubezpieczeń w Unii Europejskiej
621


2.1. Europejski System Nadzoru Finansowego
622


2.2. Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EIOPA)
624


2.2.1. Status i struktura EIOPA
625


3. Dystrybucja produktów ubezpieczeniowych w prawie UE
627


3.1. Zasadnicze założenia dyrektywy IDD
627


3.2. Zakres przedmiotowy i podmiotowy dyrektywy IDD
628


3.3. Obowiązki informacyjne
630


3.4. Transgraniczna działalność pośredników ubezpieczeniowych
632


3.5. Konflikt interesów
632


4. Regulacje kapitałowe dla ubezpieczycieli
633


4.1. Regulacje dotyczące wypłacalności (dyrektywa Solvency II)
633


4.2. Filary europejskiego systemu wypłacalności
635


5. Harmonizacja prawa obowiązkowych ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej w UE
636


5.1. Pojęcia „pojazd” i „ruch pojazdu”
637


5.2. Suma gwarancyjna
638


5.3. Odszkodowanie za szkody spowodowane przez pojazd nieustalony lub pojazd nieubezpieczony
639


5.4. Zakres terytorialny polisy OC
639


5.5. Przedstawiciel zagranicznego zakładu ubezpieczeń
640


&nbsp,
&nbsp,


Autorzy
641

Szczegóły ebooka Prawo ubezpieczeń gospodarczych

ISBN:

9788383908687

Wydawca:

Wolters Kluwer

Rok wydania:

2026

Typ publikacji:

Ebook

Język:

polski

Format:

pdf

Liczba stron:

648

ISBN dla wersji papierowej:

9788383908670

Recenzje ebooka Prawo ubezpieczeń gospodarczych