Transformacja cyfrowa samorządu gminnego w Polsce

Tematem monografii są warunki, bariery, źródła finansowania oraz przejawy transformacji cyfrowej gmin. Jej celem jest diagnoza wykorzystywania przez gminy nowych technologii informacyjno-komunikacyjnych, a tym samym ich przygotowania do funkcjonowania w gospodarce 4.0. Gospodarka 4.0 to gospodarka ogromnych ilości danych, które są gromadzone, przetwarzane, analizowane i archiwizowane za pomocą coraz nowszych technologii informacyjno-komunikacyjnych. Szybki rozwój tych technologii wymusił konieczność przystosowania się różnych podmiotów do funkcjonowania w nowych realiach. Na ścieżkę transformacji cyfrowej wstępują nie tylko przedsiębiorstwa, instytucje finansowe, gospodarstwa domowe, ale też organy władzy i administracji publicznej (na przykład gminy). Dotyczy ona zasobów, usług, procesów, kultury organizacyjnej oraz kompetencji, a służy podnoszeniu jakości usług publicznych, usprawnieniu pracy urzędu, wsparciu procesów podejmowania decyzji, zwiększeniu przejrzystości działania gmin, angażowaniu mieszkańców w życie wspólnoty lokalnej, samorządowej oraz dążeniu do zrównoważonego rozwoju. Różny jest stopień dotychczasowej transformacji cyfrowej gmin. Z przeprowadzonych badań wynika, że jednostkami najlepiej przygotowanymi do funkcjonowania w gospodarce 4.0 są miasta na prawach powiatu. Jednak w każdej kategorii gmin znajdują się takie, które aktywnie poszukują możliwości zastosowania technologii informacyjno-komunikacyjnych do świadczenia usług, choć napotykają bariery finansowe, społeczno-kulturowe, technologiczne i organizacyjne.

Wstęp 1. Gminy wobec wyzwań gospodarki 4.0 1.1. Zarys koncepcji gospodarki 4.0 1.2. Pojęcie transformacji cyfrowej samorządu gminnego 1.3. Polskie gminy w drodze do gospodarki 4.0 1.4. Wybrane aspekty wpływu nowych technologii na gospodarkę gmin 1.5. Uwarunkowania i bariery transformacji cyfrowej samorządu gminnego 2. Przyczyny, konsekwencje i ewolucja nierówności cyfrowych 2.1. Nierówności cyfrowe problemem XX i XXI wieku 2.2. Pierwszy poziom nierówności cyfrowych 2.3. Drugi i trzeci poziom nierówności cyfrowych 3. Transformacja cyfrowa gmin warunkiem ich zrównoważonego rozwoju 3.1. Cele zrównoważonego rozwoju 3.2. Rodzaje innowacji w procesie zrównoważonego rozwoju 3.3. Piąty filar zrównoważonego rozwoju – integracja cyfrowa 3.4. Znaczenie samorządu gminnego w zrównoważonym rozwoju cyfrowym 4. Źródła finansowania transformacji cyfrowej gmin 4.1. Systematyka źródeł finansowana zadań gmin 4.2. Źródła krajowe 4.3. Ogólna charakterystyka źródeł finansowania transformacji cyfrowej gmin z tradycyjnych funduszy UE dostępnych do końca perspektywy finansowej 2014–2020 4.4. Priorytety Unii Europejskiej wyznacznikiem źródeł i kierunków finansowania transformacji cyfrowej samorządu gminnego po 2020 roku 4.5. Możliwości finansowania transformacji cyfrowej gmin ze środków Unii Europejskiej w latach 2021–2027 4.5.1. Europejski fundusz rozwoju regionalnego i program operacyjny Fundusze europejskie na rozwój cyfrowy 2021–2027 4.5.2. Instrument na rzecz odbudowy i zwiększania odporności oraz Krajowy plan odbudowy i zwiększenia odporności 4.5.3. Programy Komisji Europejskiej 4.6. Specjalne programy grantowe w latach 2000–2022 5. Cyberbezpieczeństwo jako element kontroli zarządczej w samorządzie gminnym 5.1. Cyberbezpieczeństwo w działalności jednostki samorządowej 5.2. Cyberbezpieczeństwo w samorządzie terytorialnym 5.3. System kontroli zarządczej w sektorze samorządowym 5.4. Wymogi prawne w zakresie cyberbezpieczeństwa w jednostkach samorządu terytorialnego 5.5. Zapewnienie cyberbezpieczeństwa w sektorze samorządowym w świetle standardów kontroli zarządczej 5.5.1. Środowisko wewnętrzne 5.5.2. Cele i zarządzanie ryzykiem 5.5.3. Mechanizmy kontroli 5.5.4. Informacja i komunikacja 5.5.5. Monitorowanie i ocena 6. Cyberataki w działalności jednostek samorządu gminnego 6.1. Istota analizy cyberataków w samorządzie terytorialnym 6.2. Rodzaje cyberataków 6.3. Cyberataki w jednostkach samorządu gminnego w świetle badania 7. Gotowość samorządu gminnego do funkcjonowania w gospodarce 4.0 w świetle badań własnych 7.1. Metodyka badań i charakterystyka gmin uczestniczących w badaniu 7.2. Wyniki ankiety i przeprowadzonych na jej podstawie analiz Zakończenie Bibliografia Spis tabel Spis rysunków Digital transformation of local government in Poland (Summary)