Psychoterapia systemowa i narracje więzi

Niniejsza książka daje doskonały, wszechstronny obraz praktyki terapii rodzinnej, uwzględniający wszystkie wymiary teorii przywiązania i terapii narracyjnej oraz scalający je w usystematyzowaną strukturę. Stanowi przełom w stopniowym procesie włączania teorii więzi do głównego nurtu praktyki terapii rodzinnej. Bowlby byłby zachwycony! Z przedmowy Johna Bynga-Halla Książka Psychoterapia systemowa i narracje więzi pokazuje, w jaki sposób koncepcje wywodzące się z teorii przywiązania mogą znaleźć zastosowanie w praktyce. Autorzy pokazują, jak wczesne doświadczenia emocjonalne wpływają na narracje, jakie tworzymy na temat własnego życia, oraz jak one z kolei kształtują nasze więzi emocjonalne. Prezentują aktywności, jakie można zaproponować klientom, i ilustrują problematyczne wzorce interakcji z ukazaniem ich znaczenia dla członków rodziny. Posługują się również przykładami klinicznymi, aby wyjaśnić, jak stosować narracyjną terapię więzi w rozmaitych kontekstach i z różnymi grupami klientów. Narracje nie są biernym rejestrowaniem przeszłości, stanowią czynny proces nieustannej konstrukcji, rekonstrukcji i rewizji. Opowiadamy swoje historie innym, a ich pytania, reakcje, komentarze, uzupełnienia, korekty i poprawki za każdym razem przekształcają te opowieści. Dzielenie się nimi, nawet gdy mówimy sami do siebie, wywołuje silne uczucia, które wpływają na to, w jaki sposób i kiedy opowiadamy swoje historie, na przykład przed kim się otwieramy, co pomijamy, o czym zapominamy albo przed jakimi wspomnieniami się bronimy, co zmieniamy, korygujemy i wycinamy oraz, oczywiście, dlaczego postanawiamy o czymś powiedzieć. Możemy również zmieniać swoje historie w zależności od tego, komu je opowiadamy – czy czujemy się przy danym słuchaczu na tyle bezpiecznie, że jesteśmy szczerzy i otwarci, a przy tym mamy dostęp do wspomnień. Ze Wstępu

Przedmowa Johna Bynga-Halla do pierwszego wydania XV Wstęp autorów XIX Teoria i terapia systemowa XXIV Nurty teorii i terapii narracyjnej XXV Teoria przywiązania XXVI 1. Teoria więzi, systemy rodzinne i narracje 1 Te same fakty – różne historie 4 Systemy reprezentacji a wybór 10 Rozwój przywiązania i narracji 14 Konceptualizacja przypadku i współtworzenie 17 Fazy NTW 21 Stworzenie bezpiecznej bazy 21 Analiza stylów przywiązania i narracji w ujęciu systemowym 23 Analiza alternatywnych rozwiązań 24 Utrwalanie zmiany i podtrzymywanie bazy terapeutycznej 26 Zidentyfikowanie podstawowych stylów przywiązania i znaczenia interakcji dla przywiązania 28 Organizowanie narracji 29 Ukierunkowanie konceptualizacji przypadku na interwencję 31 Regulacja emocji i zapewnianie/szukanie komfortu psychicznego 31 Identyfikowanie kluczowych momentów emocjonalnych 34 Stymulowanie spójności i integracji 35 Tara 38 2. Wina, wybór i odpowiedzialność: skrypty korekcyjne i replikacyjne w cyklu życia rodziny 43 Etykietowanie i uśmierzanie poczucia winy 48 Wybór – skrypty świadome i nieświadome 50 Świadoma intencja 53 Style przywiązania a skrypty 58 Świadome intencje a strategie przywiązania 58 Bezpieczne style przywiązania 60 Unikające style przywiązania 60 Style zaabsorbowane 63 Proces triadyczny – modele z wieloma skryptami 64 Zmiana sposobu ekspresji 66 Analiza intencji korekcyjnych i replikacyjnych z perspektywy bezpiecznej bazy 68 Trauma a skrypty: utrata elastyczności i zdolności adaptacyjnych 70 Denise i jej rodzina 72 Trauma, skrypty i dynamika par 77 Edwin i jego rodzina 77 3. Przemiany cyklu życia a narracje więzi: modele zmiany i rozwoju w cyklu życia rodziny 83 Etapy cyklu życia rodzin jako rewizja relacji przywiązania 86 Dylematy przywiązaniowe i modele operacyjne 88 Etapy cyklu życia rodziny a reorganizacja relacji przywiązania 91 Od okresu dojrzewania do wczesnej dorosłości – seksualność i zaloty 91 Małżeństwo/partnerstwo i jego konsekwencje 98 Narodziny dzieci 101 Dylematy małżeńskie i rodzinne 108 Rozpoczęcie szkoły 109 Wiek dojrzewania 111 Wyprowadzka dziecka z domu 114 Podeszły wiek i przejście na emeryturę 116 Rodziny w okresach przejściowych: separacja, rozwód i życie w rodzinach rekonstruowanych 117 Mapowanie dylematów przywiązaniowych z użyciem rzeźb rodzinnych 121 4. Miłość i seksualność: narracyjna terapia więzi – zastosowanie u par 125 Poczucie bezpieczeństwa w naszych bliskich relacjach 131 Relacja pary jako bezpieczna baza 132 Seksualność i płeć 134 Terapia par a teoria przywiązania 138 Zrozumieć złość: protest, bezbronność i ochrona 140 Strategie przywiązaniowe 146 Implikacje teorii przywiązania dla terapii systemowej par 154 Przykład: praca terapeutyczna z Claire i Jimem 156 Przykład: praca terapeutyczna z Peterem i Mary 158 Obserwacja i refleksja 159 Zranienia więzi 161 Studzenie emocji 164 Podsumowanie 174 5. Problemy z zarządzaniem pobudzeniem: praca z diagnozami ADHD i zaburzeń ze spektrum autyzmu 177 Style przywiązania 178 Style unikające 179 Style lękowo-ambiwalentne 180 Strategie przywiązaniowe jako filtry naszych doświadczeń 182 Od samoregulacji do koregulacji uczuć 184 Zależność i niezależność 186 Problemy z uwagą/nadpobudliwością i agresją 190 Konsekwencje dla terapii: konceptualizacja z perspektywy teorii przywiązania 194 Style lękowo-ambiwalentne 196 Tworzenie bezpiecznej bazy 200 Otwarta komunikacja – rozmowa o relacji terapeutycznej 204 Praca z subsystemami 205 Analiza problemów 206 Analiza alternatywnych rozwiązań 212 Podtrzymywanie zmian i integracja 215 Zaburzenia ze spektrum autyzmu (Autism Spectrum Disorder – ASD) 217 Konceptualizacja autyzmu w ujęciu systemowo-przywiązaniowym 218 Proces konceptualizacji przypadku w ujęciu systemowo-przywiązaniowym 220 6. Problematyka uzależnień: uzależnienie od alkoholu i zaburzenia odżywiania 225 Praca z uzależnieniem od alkoholu 227 Konceptualizacja przypadku 228 Wielorakie koszty picia 230 Związki między spożywaniem alkoholu a agresją fizyczną 234 Włączenie rodziny w proces leczenia 236 Zaangażowanie 237 Nieudane próby zaangażowania 242 Komunikacja a problemy w związku 245 Uwagi końcowe 254 Zaburzenia odżywiania 255 Konceptualizacja przypadku i interwencje 264 Triangulacja przywiązania 264 Złożone style przywiązania na przestrzeni pokoleń 266 Skrypty korekcyjne 267 Ukojenie i rola jedzenia 268 7. Życie w strachu: zagrożenia w bliskich relacjach a przemoc w rodzinie 271 Międzypokoleniowe skutki przemocy w rodzinie 271 Trauma a przemoc domowa 275 Praca z rodzinami, w których dochodzi do przemocy: podejście NTW do systemowej terapii relacji 278 Współtworzenie bezpieczeństwa: ryzyko, odpowiedzialność i współpraca 279 Budowanie bezpieczeństwa za pomocą bezpiecznych trójkątów 280 Planowanie bezpieczeństwa i narracje więzi 283 Phil i Mary 288 Przeciwwskazania dla terapii relacji, w której występuje problem przemocy 293 8. Trauma i dysocjacja 297 Czym jest trauma? 299 Funkcje traumy 304 Trauma, dysocjacja i teoria więzi 305 Wzorce rodzinne a trauma 310 Rodzina jako źródło ochrony i nadawania znaczeń 312 Rodzina jako źródło zagrożenia 314 Procesy transgeneracyjne 318 Implikacje dla terapii 322 Tworzenie bezpiecznej bazy 322 Zaproszenie terapeutyczne 326 Analiza problemów: komunikacja i systemy reprezentacji umysłowych 330 Analiza alternatywnych rozwiązań i możliwości zmiany 334 Skrypty korekcyjne i replikacyjne 336 Integracja i podtrzymanie kontaktu 337 Wnioski 339 9. Strata, żałoba i przywiązanie 341 Utrzymujące się więzi 343 Systemy reprezentacji umysłowych a wewnętrzne modele terapeutyczne 346 Proces żałoby 347 Dzieci a żałoba 348 Dorośli a żałoba 356 Żałoba, terapia systemowa i narracje przywiązaniowe 363 Konceptualizacja w ujęciu NTW 363 NTW: stworzenie bezpiecznej bazy 366 NTW: analiza narracji i więzi w ramach ujęcia systemowego 368 NTW: analiza alternatywnych rozwiązań 372 NTW: przyszłość – kontynuacja i konsolidacja 374 10. Superwizja i konsultacje terapii i praktyki systemowej 377 Nasze obecne konteksty pracy – złożoność i adaptacja 379 Bezpieczna baza 380 Długa i kręta ścieżka praktyki i rozwoju zawodowego 382 Superwizja a pobudzenie 385 Bezpieczeństwo i zagrożenie: rozwój i zmiany w obszarze empatii w sojuszu superwizyjnym 386 Superwizja w kontekście pracy z przemocą w rodzinie 388 Aktywności w ramach superwizji – ujęcie NTW 392 Podsumowanie 395 Aneks. Formy do analizy: początki, praca z relacją pary i relacjami rodzinnymi, przywiązania i narracje 397 Wstępne informacje i pierwszy kontakt 398 Praca z relacjami, więziami i narracjami – przewodnik 399 1. Analiza narracji dotyczących przywiązania za pomocą genogramu rodziny 401 Analiza panującego w rodzinie klimatu emocjonalnego we wczesnych doświadczeniach pary/rodziców 403 Analiza przywiązania pary/rodziców do własnych rodziców 404 Analiza relacji między babcią a dziadkiem 404 Analiza wpływu doświadczeń pary/rodziców na ich relację z własnymi dziećmi (nawet jeśli para nie ma dzieci pod opieką, bez względu na przyczynę tego stanu rzeczy, hipotetyczne pytania o przyszłe nadzieje i oddziaływania może skłonić ją do bardziej refleksyjnego spojrzenia na wpływ obecnych wzorców) 405 2. Definiowanie wzorców interakcji w kontakcie z trudnymi emocjami 406 Identyfikowanie sekwencji działań 407 Identyfikowanie procesów poznawczych i uczuć leżących u podstaw każdego z działań 408 Identyfikowanie stylów i dylematów przywiązania 409 3. Rzeźba emocji 410 4. Analiza wzorców komunikacji 412 Rozmowa o rozmowie 413 Zasady rozmowy z terapeutą 414 Analiza stylu komunikacji w rodzinie 415 5. Intencje korekcyjne i skrypty replikacyjne 416 Techniki wizualne 417 6. Analiza wzorców kojenia (choroba, uraz lub dystres) 418 7. Dyskusja w zespole odzwierciedlającym: narracje o przywiązaniu 422 8. Ustrukturyzowana refleksyjna rozmowa 423 9. Analiza zranienia więzi 425 10. Tworzenie rusztowania dla rozmów o uczuciach i więziach 429 Podsumowanie 434 Bibliografia 435 Indeks rzeczowy 455