Psychologiczne paradygmaty korzystania z mediów społecznościowych

Psychologiczne paradygmaty korzystania z mediów społecznościowych to jedna z nielicznych publikacji na polskim rynku, która łączy rzetelną analizę naukową z praktycznym podejściem psychoterapeutycznym. Książka dostarcza odpowiedzi na pytania, w jaki sposób media społecznościowe wpływają na naszą psychikę, samoocenę, relacje z innymi i zdolność do samoregulacji emocji. Unikalność tej pozycji polega na tym, że nie tylko diagnozuje problem, ale również pokazuje narzędzia do zmiany – oparte na terapii poznawczo-behawioralnej. Autorka analizuje wpływ takich czynników jak cechy osobowości, style przywiązania, samoocena, motywacja osiągnięć i kompetencje społeczne na sposób korzystania z mediów. Czytelnik otrzymuje także wyniki autorskich badań empirycznych oraz rozdział z konkretnymi technikami samokontroli, które mogą pomóc w budowaniu zdrowszej relacji z technologią. W mojej ocenie treść zawarta w monografii uwrażliwia czytelnika na zagadnienia związane z nadmiernym korzystaniem z Internetu, a wnioski płynące z badań dowodzą o konieczności ochrony zdrowia psychicznego. prof. dr hab. Stanisława Steuden (z recenzji) To książka dla osób profesjonalnie związanych z psychologią i edukacją – psychologów, terapeutów, pedagogów, badaczy, studentów kierunków społecznych – ale także dla wszystkich, którzy chcą lepiej zrozumieć swoje zachowania online i zadbać o psychiczny dobrostan w cyfrowym świecie.

Przedmowa 7 Streszczenie 9 Wstęp 11 1. Medialny krajobraz XX i XXI wieku 17 1.1 Historia mediów – radio, telewizja, telefon 17 1.2 Smartfon, czyli bycie online bez przerwy 20 1.3 Media społecznościowe – jak powstały i jak wpływają na nasze życie 23 2. Charakterystyka użytkownika mediów społecznościowych 35 2.1 Dane socjodemograficzne 35 2.2 Osobowość 37 2.3 Style przywiązania 40 2.4 Kompetencje społeczne 48 2.5 Samoocena 53 2.6 Motywacja osiągnięć 59 3. Korzyści i zagrożenia związane z korzystaniem z mediów społecznościowych 63 3.1 Korzyści płynące z używania mediów społecznościowych 63 3.2 Negatywne skutki nadmiernego korzystania z mediów społecznościowych 65 3.3 Uzależnienie od internetu 67 4. Badania własne 75 BADANIE I 75 4.1 Cele badania 75 4.2 Pytania badawcze 75 4.3 Hipotezy badawcze 76 4.4 Procedura i narzędzia badawcze 76 4.5 Prezentacja wyników 79 4.6 Czas spędzany przez badanych w internecie i mediach społecznościowych 81 4.7 Cechy demograficzne badanych a liczba godzin korzystania z mediów społecznościowych dziennie 84 4.8 Podstawowe statystyki opisowe badanych zmiennych ilościowych 87 4.9 Sposób korzystania z internetu i mediów społecznościowych 90 4.10 Korzystanie z portali społecznościowych przez badanych 94 4.11 Ocena poziomu uzależnienia badanych od internetu 103 4.12 Cechy osobowości a sposób korzystania z internetu i portali społecznościowych przez badanych 104 4.12.1 Czas spędzany w sieci a cechy osobowości 104 4.12.2 Wpływ pandemii na czas spędzany w internecie a cechy osobowości 105 4.12.3 Staż obecności na portalach społecznościowych a cechy osobowości 107 4.12.4 Liczba dni korzystania z portali społecznościowych w ciągu miesiąca a cechy osobowości 108 4.12.5 Czynniki, które zmotywowały badanych do założenia konta na portalu społecznościowym a cechy osobowości 109 4.12.6 Portal, z którego najczęściej korzystają badani, a cechy osobowości 111 4.12.7 Ocena, co daje badanym korzystanie z portali społecznościowych, a cechy osobowości 112 4.12.8 Czas spędzany dziennie na portalach społecznościowych a cechy osobowości 117 4.12.9 Częstość komunikowania się badanych przez portal społecznościowy oraz w inny sposób a cechy osobowości 118 4.12.10 Aktywności na portalach społecznościowych a cechy osobowości 119 4.12.11 Aktywności związane z dodawaniem zdjęć na portal a cechy osobowości 121 4.12.12 Rodzaj informacji zamieszczanych na portalach społecznościowych a cechy osobowości 124 4.12.13 Ocena wagi posiadania konta na portalu społecznościowym a cechy osobowości 129 4.12.14 Opinia o stopniu odzwierciedlenia badanego przez profil na portalu społecznościowym a cechy osobowości 130 4.12.15 Aspekty cenione i nielubiane przez badanych na portalach społecznościowych a cechy osobowości 131 4.12.16 Cechy osobowości a informacje dotyczące kontaktów ze znajomymi 135 4.12.17 Cechy osobowości a poziom uzależnienia od internetu 138 4.13 Style przywiązania a sposób korzystania z internetu i portali społecznościowych przez badanych 140 4.13.1 Czas spędzany w sieci a style przywiązania 140 4.13.2 Opinie badanych na temat istnienia wpływu pandemii na czas spędzany w internecie a style przywiązania 141 4.13.3 Staż obecności na portalach społecznościowych a style przywiązania 143 4.13.4 Liczba dni korzystania z portali społecznościowych w ciągu miesiąca a style przywiązania 143 4.13.5 Czynniki, które zmotywowały badanych do założenia konta na portalu społecznościowym, a style przywiązania 144 4.13.6 Portal, z którego badani korzystają najczęściej, a style przywiązania 145 4.13.7 Ocena, co daje badanym korzystanie z portali społecznościowych, a style przywiązania 146 4.13.8 Czas spędzany dziennie na portalach społecznościowych a style przywiązania 147 4.13.9 Częstość komunikowania się badanych poprzez portal społecznościowy oraz w inny sposób a style przywiązania 148 4.13.10 Aktywności na portalach społecznościowych a style przywiązania 148 4.13.11 Aktywności związane z dodawaniem zdjęć na portal a style przywiązania 150 4.13.12 Rodzaj informacji zamieszczanych na portalach społecznościowych a style przywiązania 154 4.13.13 Ocena ważności posiadania konta na portalu społecznościowym a style przywiązania 158 4.13.14 Stopień odzwierciedlenia badanego przez profil na portalu społecznościowym a style przywiązania 158 4.13.15 Aspekty, które badani cenią oraz których nie lubią na portalach społecznościowych, a style przywiązania 159 4.13.16 Style przywiązania a informacje dotyczące kontaktów ze znajomymi 162 4.13.17 Style przywiązania a poziom uzależnienia od internetu 164 4.14 Kompetencje społeczne badanych a sposób korzystania z internetu i portali społecznościowych 165 4.14.1 Czas spędzany w sieci a poziom kompetencji społecznych 165 4.14.2 Wpływ pandemii na czas spędzany w internecie a poziom kompetencji społecznych 165 4.14.3 Staż obecności na portalach społecznościowych a poziom kompetencji społecznych 167 4.14.4 Liczba dni korzystania z portali społecznościowych w ciągu miesiąca a poziom kompetencji społecznych 168 4.14.5 Czynniki, które zmotywowały badanych do założenia konta na portalu społecznościowym, a poziom ich kompetencji społecznych 169 4.14.6 Portal, z którego badani korzystają najczęściej, a poziom ich kompetencji społecznych 170 4.14.7 Ocena, co daje badanym korzystanie z portali społecznościowych, a poziom ich kompetencji społecznych 171 4.14.8 Czas spędzany dziennie na portalach społecznościowych a poziom kompetencji społecznych 172 4.14.9 Częstość komunikowania się badanych przez portal społecznościowy oraz w inny sposób a poziom ich kompetencji społecznych 173 4.14.10 Aktywności na portalach społecznościowych a poziom kompetencji społecznych 174 4.14.11 Aktywności związane z dodawaniem zdjęć na portal a poziom kompetencji społecznych 177 4.14.12 Rodzaj zamieszczanych informacji na portalach społecznościowych a poziom kompetencji społecznych 181 4.14.13 Ocena ważności posiadania konta na portalu społecznościowym a poziom kompetencji społecznych 186 4.14.14 Stopień odzwierciedlenia badanego przez profil na portalu społecznościowym a poziom jej kompetencji społecznych 187 4.14.15 Aspekty, które badani cenią oraz których nie lubią na portalach społecznościowych, a poziom kompetencji społecznych 187 4.14.16 Kompetencje społeczne badanych a informacje dotyczące kontaktów ze znajomymi 191 4.14.17 Kompetencje społeczne a poziom uzależnienia od internetu 193 4.15 Zmienne wyjaśniające czas spędzany na portalach społecznościowych 194 4.16 Podsumowanie 195 4.17 Dyskusja wyników 195 BADANIE II 204 4.1 Cele badania 204 4.2 Pytania badawcze 204 4.3 Hipotezy badawcze 204 4.4 Procedura i narzędzia badawcze 205 4.5 Prezentacja wyników 206 4.5.1 Grupa badana 206 4.5.2 Korzystanie z internetu i mediów społecznościowych 207 4.6 Wyniki 210 4.6.1 Czas spędzany online a poziom samooceny 210 4.6.2 Styl przywiązania a poziom motywacji osiągnięć 212 4.6.3 Cechy osobowości a aktywność online badanych 213 4.6.4 Poziom stylów przywiązania a prezentowanie siebie na portalu społecznościowym 218 4.6.5 Rodzaj używanego portalu społecznościowego a poziom samooceny 221 4.6.6 Poziom stylów przywiązania a czas spędzany online 221 4.6.7 Rodzaj używanego portalu społecznościowego a poziom samooceny 223 4.6.8 Poziom samooceny a prezentowanie siebie na portalu społecznościowym 224 4.6.9 Poziom samooceny a najczęstszy i preferowany sposób kontaktu 226 4.6.10 Płeć badanych a czas spędzany w internecie i aktywności w mediach społecznościowych 227 4.7 Analiza wyników 239 4.8 Dyskusja wyników – badania I i II 240 5. Techniki samokontroli w ujęciu psychoterapii poznawczo behawioralnej 245 6. Podsumowanie 249 Bibliografia 251 Spis tabel i wykresów 261 Załączniki 269