Zdrowie, życie seksualne i funkcjonowanie w związkach w okresie pandemii COVID-19

Mimo że pandemia COVID-19 się zakończyła, niezbędne są dalsze badania pozwalające zrozumieć jej długoterminowe konsekwencje dla zdrowia publicznego i funkcjonowania społeczeństw. W bogatym piśmiennictwie na temat oddziaływania pandemii na zdrowie ludności na całym świecie dominują opracowania dotyczące zgonów, skutków przebytego zakażenia oraz pogorszenia zdrowia psychicznego. Na rynku polskim brakuje kompleksowego opracowania o wpływie tego okresu na życie intymne, w tym na sytuację osób samotnych i żyjących w związkach. Niewątpliwie okres pandemii stanowił duże wyzwanie dla par będących w związkach formalnych i nieformalnych, jak również dla osób żyjących w pojedynkę. Celem tego opracowania jest analiza demograficznych i społecznych uwarunkowań zdrowia i życia seksualnego w okresie pandemii COVID-19 z perspektywy samooceny Polek i Polaków. Porównano wyniki badań ankietowych przeprowadzonych po 2–3 miesiącach od wybuchu w Polsce epidemii COVID-19 oraz rok później. Zdefiniowano 34 zmienne przypisane do siedmiu obszarów badawczych, w tym: • zdrowia; • stylu życia; • aktywności seksualnej i ekspresji potrzeb; • problemów w życiu seksualnym; • opinii na tematy związane z seksualnością; • zachowań seksualnych w internecie oraz opinii na ich temat; • przystosowania do życia w pandemii. Zbadano związek powyższych 34 zmiennych z płcią, wiekiem, miejscem zamieszkania, poziomem wykształcenia, występowaniem chorób przewlekłych, statusem pozostawania w związku, jakością relacji w związku, sytuacją materialną rodziny oraz zmianą tej sytuacji w czasie pandemii, traktując też rok badania jako dodatkową zmienną niezależną. Przeprowadzone analizy dają obraz różnic między grupami społecznymi wyróżnionymi na podstawie powyższych zmiennych przekrojowych. Cechą wyróżniającą ten raport na tle innych opracowań analizujących społeczne uwarunkowania zdrowia i zjawisk społecznych powiązanych ze zdrowiem jest próba określenia specyfiki różnych grup wyłonionych z populacji, ich reakcji na wybuch pandemii COVID-19 oraz możliwości przystosowania się do życia w jej warunkach.

Podziękowania VII Wykaz ważniejszych skrótów IX Rozdział 1. Wprowadzenie 1 Rozdział 2. Cele raportu 7 Rozdział 3. Procedura i badane osoby 9 Rozdział 4. Zmienne wynikowe i ich poziom w latach 2020–2021 17 4.1. Obszar 1 – zdrowie 21 4.2. Obszar 2 – styl życia 27 4.3. Obszar 3 – aktywność seksualna i ekspresja potrzeb seksualnych 32 4.4. Obszar 4 – problemy i obawy związane ze współżyciem 36 4.5. Obszar 5 – opinie na tematy związane z seksualnością 41 4.6. Obszar 6 – zachowania seksualne w cyberprzestrzeni i opinie na ich temat 46 4.7. Obszar 7 – przystosowanie do życia w pandemii 50 Rozdział 5. Podejście analityczne 57 Rozdział 6. Wyniki 61 6.1. Płeć 61 6.2. Wiek 71 6.3. Wykształcenie 82 6.4. Pozostawanie w związku 94 6.5. Jakość relacji w stałym związku 104 6.6. Czynniki ekonomiczne i warunki życia 115 6.7. Choroby przewlekłe 123 6.8. Zmiany w okresie pandemii (2020–2021) 132 Rozdział 7. Podsumowanie 139 Rozdział 8. Summary 155 Wykaz tabel i rycin 163 Bibliografia 169 Aneks 179 Indeks rzeczowy 189 O Autorach 193