Aktywność naukowo-badawcza w dziedzinie biologii i medycyny, a także jej efekty, są niewątpliwie tym, co współcześnie domaga się natychmiastowej i kompleksowej regulacji prawnej. Jak zauważył już w 1988 roku Vincent Tabone, pełniący wówczas funkcję Przewodniczącego Komitetu Ministrów Rady Europy, „biotechnologia czyni dzisiaj możliwym to, co było jeszcze wczoraj niewyobrażalne. Panuje jednak przekonanie co do tego, że nie wszystko, co znajduje się w zasięgu możliwości, powinno być zarazem dopuszczalne. Moralne, etyczne i prawne następstwa biotechnologii oraz biomedycyny dla jednostek, rodziny i całego społeczeństwa są ogromne. Wymaga to poważnej refleksji, ale i podjęcia szybkich decyzji”. Zgadzając się w pełni z powyższym oddajemy do rąk Czytelnika publikację, której celem z jednej strony jest analiza wybranych regulacji prawnych dotyczących rozwoju biologii i medycyny, w szczególności Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności wobec zastosowań biologii i medycyny (tzw. Konwencji biomedycznej) z dnia 4 kwietnia 1997 roku, z drugiej zaś nieśmiała próba zainicjowania debaty dotyczącej implikacji etycznych i prawnych rozwoju biomedycyny, a przynajmniej zakreślenie stanowisk mogących stanowić punkt wyjścia w tejże debacie.

Wykaz skrótów 7 Przedmowa 9 Słowo od Pełnomocnika Terenowego Rzecznika Praw Obywatelskich we Wrocławiu dotyczące konferencji o ratyfikacji konwencji biomedycznej (Maciej Lis) 13 JERZY ZAJADŁO. Etyczny wymiar terminologii łacińskiej w pracy lekarzy i prawników 17 AGATA WNUKIEWICZ-KOZŁOWSKA. Zgoda pacjenta jako kluczowy element badań naukowych z udziałem człowieka w biomedycynie – uwagi w kontekście konwencji biomedycznej oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 536/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie badań klinicznych produktów leczniczych stosowanych u ludzi 29 JOANNA HABERKO. Małoletni pacjent jako podmiot interesu prawnie chronionego w kontekście wybranych aspektów stosowania nowoczesnych technologii medycznych 43 KATARZYNA MARIA ZOŃ. Kompetencja faktyczna a kryterium formalne – konwencja biomedyczna i prawo polskie wobec problematyki zgody małoletniego na interwencję medyczną 55 JACEK MAZURKIEWICZ. Spoglądając na vulnerable persons nie tylko z perspektywy polskiego prawa 67 MARCIN ŚLIWKA. Testament życia oraz inne oświadczenia pro futuro – wyzwanie dla ustawodawcy polskiego 105 URSZULA DROZDOWSKA. Regulacja prawna stanów emergentnych w medycynie. Prawo polskie w świetle uregulowań konwencji biomedycznej 117 RAFAŁ KUBIAK. Warunki prawne dopuszczalności eksperymentów medycznych – wątpliwości dotyczące regulacji w świetle konwencji biomedycznej 133 JAKUB PAWLIKOWSKI. Ochrona prywatności dawców w kontekście biobankowania ludzkiego materiału biologicznego dla celów badań naukowych 163 PAWEŁ BRZEZICKI. Komisje bioetyczne jako instytucjonalna forma kontroli eksperymentu medycznego – uwagi de lege lata i de lege ferenda 187 EMILIA SARNACKA. Ochrona genomu ludzkiego 193

Koszyk

Temida w dobie rewolucji biotechnologicznej - wybrane problemy bioprawa