O słyszeniu „głosów”

Werbalne omamy słuchowe, czyli tytułowe „głosy”, to objaw, który najczęściej kojarzony jest z zaburzeniami ze spektrum schizofrenii. Czym są „głosy”, jaki jest mechanizm ich powstawania i podtrzymywania - na te i inne pytania Czytelnik znajdzie odpowiedź w książce O słyszeniu „głosów”. Omamy słuchowe w teorii i praktyce klinicznej. Publikacja przełamuje stereotypowe podejście do omamów słuchowych, pokazuje szeroką perspektywę ich rozumienia, np. porusza kwestię pozytywnych doświadczeń związanych ze słyszeniem „głosów”. Korzystając ze swojego wieloletniego doświadczenia pracy z osobami doświadczającymi „głosów”, Autorka przedstawia różne podejścia terapeutyczne i proponuje niezwykle przydatny podręcznik dla terapeuty. Czytelnik odnajdzie w nim plany i opisy sesji terapeutycznych, przykłady dialogów z pacjentami oraz wskazówki dotyczące wywiadu. W książce proponuję spojrzenie, w którym doświadczenie słyszenia „głosów” nie jest jedynie związane z diagnozą schizofrenii, a jest zjawiskiem transdiagnostycznym. W objawie poszukuje się elementów związanych z kontekstem życia osoby, diagnozuje się w nim mechanizmy poznawcze, które warunkują powstanie, a potem podtrzymanie objawu. Z tekstu: Praca ma charakter interdyscyplinarny, a dużą zaletą książki jest przedstawienie doświadczeń autorki w terapii pacjentów z utrwalonymi halucynacjami słuchowymi. Kolejną zaletą pracy jest traktowanie werbalnych omamów słuchowych jako zjawiska znajdującego się na swego rodzaju kontinuum - od łagodnych, przejściowych doświadczeń do jawnych, dystynktywnych doznań psychopatologicznych. Z recenzji prof. dr hab. Andrzeja Czernikiewicza

Wstęp IX CZĘŚĆ I Przewlekłe omamy słuchowe w ujęciu teoretycznym 1 1. Zaburzenia spostrzegania 3 1.1. Halucynacje słuchowe 4 1.1.1. Definicja halucynacji słuchowych 8 1.2. Pseudohalucynacje 8 1.2.1. Definicja pseudohalucynacji 11 1.3. Iluzje słuchowe (złudzenia) 12 2. Różne perspektywy rozumienia omamów słuchowych 15 2.1. Modele rozumienia omamów słuchowych 15 2.2. Podejście fenomenologiczne 21 2.3. Podejście psychopatologiczne 27 2.3.1. Miejsce omamów w diagnostyce psychiatrycznej 29 2.3.2. Myśli wtrącone a omamy słuchowe 34 2.3.3. Omamy słuchowe a myśli obsesyjne (natrętne) 36 2.4. Podejście psychologiczne 40 2.4.1. Percepcja i błędy poznawcze 40 2.4.2. Hipoteza kontinuum 42 2.5. Podejście neurobiologiczne 44 2.5.1. Modele poznawczo-percepcyjne 44 2.5.2. Teorie neuroprzekaźnikowe 53 2.5.3. Badanie elektroencefalograficzne 56 2.5.4. Genetyka 58 2.5.5. Badania neuroobrazowe i zmiany anatomiczne w ośrodkowym układzie nerwowym 60 3. Wybrane zagadnienia terapeutyczne dotyczące utrwalonych omamów słuchowych 63 3.1. Przekonania metapoznawcze a halucynacje 63 3.2. Wpływ doświadczeń traumatycznych na omamy słuchowe 67 3.2.1. Dysocjacja a halucynacje 72 3.2.2. Psychoterapia pacjentów z PTSD i zaburzeniami psychotycznymi 73 3.3. Wpływ schematów poznawczych na omamy słuchowe 74 3.4. Personifikacja werbalnych omamów słuchowych 75 3.5. Pozytywne doświadczenia związane ze słyszeniem „głosów” 77 3.5.1. Rodzaje pozytywnych konsekwencji 77 3.6. Podsumowanie 79 CZĘŚĆ II Praktyka terapeutyczna 81 4. Kierunki rozwoju terapii omamów słuchowych 83 4.1. Przegląd podejść psychoterapeutycznych ukierunkowanych na pracę z „głosami” 83 4.2. Szczegółowe omówienie wybranych podejść terapeutycznych 86 4.2.1. Terapia poznawczo-behawioralna omamów słuchowych 86 4.2.2. Modele oparte na relacji między „głosem” a pacjentem 92 4.2.3. Teoria poznawczo-behawioralna „głosów nakazujących” 98 4.2.4. Terapia omamów słuchowych oparta na akceptacji i zaangażowaniu 113 4.2.5. Terapia przewlekłych omamów słuchowych oparta na samowspółczuciu 118 4.2.6. Podejście integrujące, ukierunkowane na terapię z „głosami” (hallucination focused integration therapy, HIT) 120 4.2.7. Ruch osób słyszących „głosy” 124 4.2.8. Terapia z użyciem nowych technologii 125 4.2.9. Rozmowa z „głosami” 128 4.2.10. Farmakoterapia i elektroterapia 131 5. Krótki podręcznik dla terapeuty 135 5.1. Omówienie głównych zasad terapii poznawczo-behawioralnej 135 5.2. Wzór wywiadu i konceptualizacji dotyczący „głosów” 138 5.3. Opisy przypadków 140 Przypadek 1 140 Przypadek 2 157 5.4. Przykład zastosowania terapii z użyciem nowych technologii – terapia z użyciem awatara 166 Zakończenie 175 Aneks 1 – Skala Oceny Objawów Psychotycznych – PSYRATS (Psychotic Rating Symptom Scale) 177 Aneks 2 – Opis i ilustracja „głosów” autorstwa pacjentki 189 Piśmiennictwo 193 Indeks 227 O Autorce 233