Z Dziejów Prawa. T. 4 (12)

W niniejszym tomie znalazły się teksty pracowników i współpracowników katowickiego ośrodka historycznoprawnego. Otwiera go przeglądowy artykuł R. Sobańskiego zatytułowany Prawo – nieodłączny towarzysz człowieka, będący owocem analiz nieodżałowanej pamięci wybitnego znawcy prawa kanonicznego nt. relacji człowiek – „prawo”. Kolejne artykuły obrazują niektóre zagadnienia osiemnastowiecznego prawa sądowego i ustroju Rzeczypospolitej szlacheckiej, jak stosowanie kary pozbawienia wolności przez ówczesny sąd grodzki w Krakowie (T. Adamczyk) czy Rada Nieustająca w opisie pijara Wincentego Skrzetuskiego (W. Organiściak). Rozprawa autorstwa R.M. Małajnego przedstawia anglosaską dziewiętnastowieczną doktrynę rozdziału władzy, natomiast A. Biłgorajski omawia genezę i ewolucję doktryny „wolnego rynku idei”. Znaczącym fragmentem prezentowanego tomu jest rozprawa J. Ciągwy nt. interpelacji poselskich w I Sejmie Śląskim (1922–1929). Artykuł A. Stawarskiej-Rippel podejmuje mało znane zagadnienie rekodyfikacji radzieckiego postępowania cywilnego, a praca M. Bożka – problematykę projektów konstytucyjnych „Demokratycznych Niemiec” w ujęciu Socjalistycznej Partii Jedności z 1946 r. Kolejne artykuły, autorstwa A. Watoły i M. Arndta, dotyczą zagadnień niezawisłości sędziowskiej i ochrony tajemnicy wojskowej w prawie Polski Ludowej. Obszerna rozprawa M. Łysko omawia orzecznictwo karno-administracyjne okresu gomułkowskiego. Z kolei zagadnienie niektórych współczesnych aspektów prawa rzymskiego podejmuje Ł.J. Korporowicz, prezentując je na przykładzie orzeczeń brytyjskiej Izby Lordów z lat 1999–2009. Niniejszy tom zawiera także omówienie i tekst osiemnastowiecznych artykułów wojskowych dla Milicji Karola Stanisława Radziwiłła. Można w nim również znaleźć recenzje następujących prac: Wzmocnienie niezawisłości sędziowskiej w Polsce i na Ukrainie w dobie przemian... (praca zbiorowa); Życiorysy. Ukraińcy z operacji Wisła represjonowani na Warmii i Mazurach w latach 1947–1956... (B. Łukaszewicz); Dyplomaci francuscy o Konstytucji 3 Maja (H. Kocój); Powstanie kościuszkowskie w świetle relacji z Warszawy posła austriackiego Benedykta de Cachégo... (H. Kocój) czy Wojskowy Sąd Rejonowy w Poznaniu (1946–1955)... (R. Leśkiewicz). Tom uzupełniają relacje z jubileuszy Profesora J. Ciągwy i Profesora A. Lityńskiego z Laudacją Profesora W. Uruszczaka oraz kronika i spis publikacji pracowników Katedry Historii Prawa Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Spis rzeczy Rozprawy i artykuły REMIGIUSZ SOBAŃSKI : Prawo — nieodłączny towarzysz człowieka / 17 MARIAN MIKOŁAJCZYK: Czynności przygotowawcze w sprawach kryminalnych rozpoznawanych przez sądy miejskie w Polsce XVI—XVIII wieku / 27 TOMASZ ADAMCZYK: O karze pozbawienia wolności w orzecznictwie krakowskiego sądu grodzkiego w XVIII wieku uwag kilka / 51 WOJCIECH ORGANIŚCIAK: Wincenty Skrzetuski o Radzie Nieustającej / 69 RYSZARD M. MAŁAJNY: Anglosaska doktryna rozdziału władzy XIX wieku / 89 ARTUR BIŁGORAJSKI: Doktryna „wolnego rynku idei”. Geneza, ewolucja oraz praktyczne zastosowanie / 111 JÓZEF CIĄGWA: Interpelacje poselskie Klubu Polskiej Partii Socjalistycznej w I Sejmie Śląskim (1922—1929) / 135 ANNA STAWARSKA-RIPPEL: O rekodyfikacji radzieckiego postępowania cywilnego / 187 MICHAŁ BOŻEK: Demokratyczne Niemcy w projekcie Konstytucji Socjalistycznej Partii Jedności Niemiec z 1946 roku / 203 MICHAŁ ARNDT: Ochrona tajemnicy wojskowej w prawie karnym Polski Ludowej (do 1969 roku) / 217 AGNIESZKA WATOŁA: Problem niezawisłości w świetle obsady kadr Sądu Najwyższego i Najwyższego Sądu Wojskowego w początkach Polski Ludowej / 235 MARCIN ŁYSKO: Orzecznictwo karno-administracyjne w walce z alkoholizmem w okresie gomułkowskim / 249 ŁUKASZ JAN KORPOROWICZ: Prawo rzymskie w wybranych orzeczeniach Izby Lordów w latach 1999—2009 / 283 Materiały źródłowe i dydaktyczne WOJCIECH ORGANIŚCIAK: Artykuły wojskowe dla Milicji Karola Stanisława Radziwiłła na tle prawa wojskowego Wielkiego Księstwa Litewskiego / 299 Artykuły Woyskowe dla Milicyi JO Xiążęcia Jmci Karola Stanisława Radziwiłła Wojewody Wileńskiego / 321 Recenzje „Wzmocnienie niezawisłości sędziowskiej w Polsce i na Ukrainie w dobie przemian. Zagadnienia teorii i praktyki”. Red. Maria Joanna Gondek, Andrij Kosyło, Robert Pelewicz. Łuck, Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu, 2008, 368 s. (Agnieszka Watoła) / 337 Bohdan Łukaszewicz, „Życiorysy. Ukraińcy z operacji »Wisła« represjonowani na Warmii i Mazurach w latach 1947—1956. Materiały biograficzne”. Olsztyn, Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego, 2009, 320 s. (Michał Arndt) / 341 Henryk Kocój, „Dyplomaci francuscy o Konstytucji 3 maja”. Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2009, 451 s. (Jarosław Dudziński) / 343 Henryk Kocój, „Powstanie kościuszkowskie w świetle relacji z Warszawy posła austriackiego Benedykta de Cachégo do kanclerza Johanna Amadeusa Thuguta z 1794 roku”. Kraków, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2009, 165 s. (Jarosław Dudziński) / 349 Rafał Leśkiewicz, „Wojskowy Sąd Rejonowy w Poznaniu (1946—1955). Organizacja, funkcjonowanie, procesy archiwotwórcze”. Warszawa—Poznań, Instytut Pamięci Narodowej, 2009, 365 s. (Marta Paszek) / 355 Kronika Jubileusz Profesora Józefa Ciągwy (Tomasz Adamczyk, Wojciech Organiściak) / 361 Profesor Józef Ciągwa — Przyjaciel i współpracownik (Adam Lityński) / 365 Jubileusz Profesora Adama Lityńskiego (Tomasz Adamczyk, Wojciech Organiściak) / 367 Laudatio (Wacław Uruszczak) / 371 Jan Baszkiewicz w Katowicach (Adam Lityński) / 377 Kronika Katedry Historii Prawa za rok 2010 (Tomasz Adamczyk) / 381