Mowa nienawiści ze względu na przynależność etniczną i narodową w komunikacji internetowej. Analiza porównawcza języka polskiego i niemieckiego

PODZIĘKOWANIA 9 SPIS AKRONIMÓW 11 WSTĘP 13 Cel pracy, pytania badawcze i hipoteza badawcza 13 Wpływ badań własnych na rozwój dyscypliny 15 Geneza problemu badawczego 15 Metodologia badań 16 Etyka badań 17 Budowa pracy 18 ROZDZIAŁ 1. ZARYS DEFINICYJNY PODSTAWOWYCH POJĘĆ 21 1.1. Problematyka pojęcia mowy 22 1.1.1. Mowa w ujęciu encyklopedycznym w paradygmacie językoznawczym 23 1.1.2. Mowa w paradygmacie językoznawstwa strukturalnego 26 1.1.3. Mowa jako przedmiot badań niniejszej rozprawy 30 1.2. Termin „nienawiść” w paradygmacie psychologii społecznej 32 1.2.1. Mowa nienawiści a agresja językowa 33 1.2.2. Mowa nienawiści a hejterstwo 35 1.2.3. Hassrede a Hetzrede 35 1.2.4. Psychologiczne uwarunkowania mowy nienawiści 38 1.3. Pojęcie przynależności etnicznej i narodowej 39 1.4. Zarys historyczny prawnej definicji mowy nienawiści w prawie karnym z perspektywy językoznawczej 41 1.4.1. Pierwsze regulacje prawnokarne dotyczące mowy nienawiści w Europie 42 1.4.2. Prezentacja i analiza treści pierwszych i kolejnych artykułów polskiego kodeksu karnego dotyczących mowy nienawiści 44 1.4.3. Mowa nienawiści jako przedmiot prawa Unii Europejskiej i dokumentów UNESCO 47 1.5. Definicje mowy nienawiści dostępne w aktualnych badaniach w kontekście międzynarodowym w ujęciu interdyscyplinarnym 49 1.6. Definicja operacyjna mowy nienawiści ze względu na przynależność etniczną i narodową 57 1.7. Podsumowanie 59 ROZDZIAŁ 2. MOWA NIENAWIŚCI W ŚWIETLE NAJNOWSZYCH BADAŃ – WSPÓŁCZESNA PERSPEKTYWA INTERDYSCYPLINARNA 61 2.1. Mowa nienawiści w świetle badań prawa z perspektywy językoznawczej 61 2.2. Mowa nienawiści w świetle badań psychologii społecznej 64 2.3. Mowa nienawiści w świetle badań socjologicznych 68 2.4. Mowa nienawiści w świetle badań medioznawczych 69 2.5. Mowa nienawiści w świetle badań językoznawczych 73 2.6. Podsumowanie 99 ROZDZIAŁ 3. CHARAKTERYSTYKA KOMUNIKACJI W MEDIACH SPOŁECZNOŚCIOWYCH 101 3.1. Media społecznościowe 101 3.1.1. Historia powstania mediów społecznościowych 103 3.1.2. Web 2.0 i user generated content 104 3.1.3. Model mediów społecznościowych 108 3.1.4. Klasyfikacja mediów społecznościowych 110 3.1.5. Definicja portali społecznościowych 111 3.2. Facebook 112 3.3. Komunikacja internetowa 117 3.3.1. Psychospołeczne aspekty komunikacji internetowej 119 3.3.2. Lingwistyczne aspekty komunikacji internetowej 120 3.3.3. Komunikacja w ramach portalu społecznościowego Facebook 125 3.4. Podsumowanie 132 ROZDZIAŁ 4. METODOLOGIA PRZEPROWADZONEGO BADANIA 134 4.1. Geneza problemu badawczego 135 4.2. Cel pracy, pytania badawcze i hipoteza badawcza 135 4.3. Dobór technik gromadzenia danych 137 4.4. Językoznawcze koncepcje dyskursu: francuska i anglosaska szkoła analizy dyskursu 138 4.5. Lingwistyka dyskursu w Niemczech i w Polsce 143 4.6. Krytyczna analiza dyskursu 150 4.6.1. Geneza, inspiracje i cele 151 4.6.2. Kierunki badań 154 4.6.2.1. Podejście dialektyczno-relacyjne 156 4.6.2.2. Podejście socjokognitywne 158 4.6.2.3. Podejście dyskursywno-historyczne 162 4.7. Lingwistyka korpusowa 164 4.7.1. Kryteria konstruowania korpusu językowego 167 4.7.2. Klasyfikacja korpusów językowych 169 4.7.3. Analiza języka z zastosowaniem korpusu językowego 172 4.7.4. Anotacja korpusu językowego 173 4.8. Techniki językoznawstwa korpusowego w krytycznej analizie dyskursu 177 4.8.1. Analiza list frekwencyjnych 178 4.8.2. Analiza list słów kluczy 179 4.8.3. Analiza kolokacji 181 4.8.4. Analiza konkordancji 182 4.9. Podsumowanie 183 ROZDZIAŁ 5. PREZENTACJA I ANALIZA WYNIKÓW: ANALIZA PORÓWNAWCZA JAKOŚCIOWA I ILOŚCIOWA 185 5.1. Prezentacja i analiza wyników badania pilotażowego 185 5.1.1. Dobór próby badawczej i prezentacja wyników 186 5.1.2. Analiza wyników i wnioski 193 5.2. Analiza dokumentów 197 5.3. Projekt korpusu 213 5.4. Analiza jakościowa – praktyki dyskursywne 216 5.5. Analiza ilościowa 264 5.5.1. Analiza list frekwencyjnych 264 5.5.2. Analiza kolokacji 269 5.5.3. Analiza list słów kluczy 270 5.5.4. Analiza konkordancji 275 5.6. Podsumowanie 284 ROZDZIAŁ 6. PODSUMOWANIE I DEZYDERATY BADAWCZE 286 6.1. Podsumowanie i implikacje teoretyczne 286 6.2. Implikacje metodologiczne 288 6.3. Podsumowanie wyników analizy 289 6.4. Implikacje pedagogiczne 297 6.5. Dezyderaty badawcze 300 BIBLIOGRAFIA 306 ZAŁĄCZNIKI 335 Załącznik 1. Spis konkordancji dla hasła „mowa” w Narodowym Korpusie Języka Polskiego 335 Załącznik 2. Wyniki częstotliwości użycia leksemu hate speech w programie Google Ngram Viewer 340 Załącznik 3. Regulamin portalu społecznościowego Facebook 340 Załącznik 4. Notatka portalu społecznościowego Facebook dotycząca algorytmów używanych do automatycznej moderacji treści 343 Załącznik 5. Raport portalu społecznościowego Facebook dotyczący mowy nienawiści 345 Załącznik 6. List otwarty byłej moderatorki serwisu społecznościowego Facebook 349 Załącznik 7. Artykuł prasowy pt. „Inside Facebook” 354 Załącznik 8. Kolokacje dla najczęściej występujących rzeczowników 357 SPIS RYSUNKÓW 359 SPIS TABEL 362 SUMMARY 365 ZUSAMMENFASSUNG