Wpływ standaryzacji zasad rachunkowości na sprawozdawczość finansową jednostek gospodarczych

Monografia dotyczy standaryzacji polskiej rachunkowości i jest efektem prowadzonych przez autorów wieloletnich badań naukowych, koncentrujących się m.in. na wypracowywaniu paradygmatów i norm ogólnych, które pozwalają uczynić z rachunkowości skuteczne narzędzie identyfikacji procesów i zasobów, ich pomiaru oraz komunikacji informacji o pozycji majątkowej i dochodowej jednostek gospodarczych, zorientowanych zarówno na osiąganie zysku (sfera biznesu), jak i na realizację celów społecznie użytecznych (sfera finansów publicznych). Badania naukowe prowadzone na potrzeby niniejszej monografii miały w swym celu ogólnym wskazać czy, w jaki sposób i w jakim stopniu opracowania przygotowane przez zespoły projektowe na rzecz Komitetu, wywodzące się z kręgów akademickim, w tym w szczególności z Łódzkiej Szkoły Rachunkowości, wpływają na standaryzację rachunkowości w Polsce. W celach szczegółowych miały wykazać, czy i w jakim zakresie przedmiotowe dokumenty (standardy i stanowiska) są stosowane w praktyce rachunkowości, jaki jest ich wpływ na jakość sporządzanych i prezentowanych informacji w sprawozdaniach finansowych. Mieszczą się one w ogólnoświatowym nurcie badań i działań regulacyjnych w przedmiocie globalnej harmonizacji/standaryzacji zasad rachunkowości. W zakresie szczegółowym badania obejmują problemy wyceny i prezentacji informacji w zakresie: rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych, niezakończonych, usług budowlanych, przepływów pieniężnych, certyfikatów zielonej energii, zasady rzetelnego i jasnego obrazu oraz wartości godziwej. W monografii wykorzystano w szczególności kwestionariusze ankietowe oraz analizę dokumentów, a także dokonano penetracji środowiska internetowego.

Od Autorów 7 Rozdział 1 Standaryzacja zasad rachunkowości w systemie regulacyjnym sprawozdawczości finansowej 11 1.1. Sprawozdawczość finansowa jednostek gospodarczych – zakres i znaczenie w gospodarce 11 1.1.1. Istota i zakres sprawozdania finansowego 11 1.1.2. Podmiot sprawozdawczy a rodzaje sprawozdań finansowych 19 1.1.3. Znaczenie sprawozdawczości finansowej w gospodarce 21 1.2. Standaryzacja w rachunkowości – istota procesu 22 1.2.1. Standardy w rachunkowości – koncepcje, postulaty, zasady i reguły 22 1.2.2. Standaryzacja i unifikacja w rachunkowości w nurcie jej harmonizacji 30 1.3. Standaryzacja zasad rachunkowości w Polsce 37 1.3.1 Przesłanki powstania Komitetu Standardów Rachunkowości – tworzenie nowego ładu regulacyjnego w rachunkowości polskiej 37 1.3.2. Pierwszy środowiskowy Komitet Standardów Rachunkowości KSR (1997–2002) 41 1.3.3. Ustawowy Komitet Standardów Rachunkowości (KSR) – organizacja i otoczenie instytucjonalne działania 43 1.3.4. Standardy, stanowiska i inne opracowania Komitetu 45 Rozdział 2 Wpływ Łódzkiej Szkoły Rachunkowości na standaryzację rachunkowości w Polsce 49 2.1. Podstawy i przesłanki autorstwa projektów standardów, stanowisk i innych opracowań Komitetu 49 2.2. Istota i podłoże rozwiązań zawartych w standardach KSR 56 2.2.1. Rachunek przepływów pieniężnych – KSR nr 1 56 2.2.2. Niezakończone usługi długoterminowe, w tym budowlane – KSR nr 3 62 2.2.3. Umowy leasingu, najmu i dzierżawy – KSR nr 5 67 2.2.4. Działalność deweloperska – KSR nr 8 71 2.2.5. Rzeczowe aktywa trwałe – KSR nr 11 74 2.2.6. Wartości niematerialne i prawne – Projekt KSR 82 2.3. Istota i podłoże rozwiązań zawartych w stanowiskach i ekspertyzach KSR 86 2.3.1. Prawa do emisji gazów cieplarnianych – Stanowisko KSR 86 2.3.2. Prawa majątkowe ze świadectw pochodzenia energii – Stanowisko KSR 95 2.3.3. Rzetelny i jasny obraz jednostki w jej sprawozdaniach finansowych – Stanowisko KSR 104 2.3.4. Działalność przewidziana do zaprzestania lub zaprzestana w sprawozdaniach finansowych – Stanowisko KSR 110 2.3.5. Wartość godziwa w rozliczaniu połączeń jednostek 114 2.3.6. Kryptoaktywa i kryptozobowiązania w rachunkowości – Ekspertyza KSR 118 Rozdział 3 Stosowanie krajowych standardów i stanowisk w obszarze gospodarczym, akademickim i zawodowym – wyniki badań 123 3.1. Standardy i stanowiska KSR w praktyce: środowisko gospodarcze 123 3.1.1. Wykorzystanie KSR przez podmioty gospodarcze prowadzące działalność w Polsce – wyniki badania ankietowego 123 3.1.2. Wykorzystanie KSR przez największe podmioty gospodarcze prowadzące działalność w Polsce 131 3.1.3. Inne obszary wykorzystania KSR w praktyce gospodarczej – badanie pilotażowe 132 3.2. Standardy i stanowiska KSR w praktyce: środowisko akademickie 138 3.3. Standardy i stanowiska KSR w praktyce: kształcenie zawodowe 149 Zakończenie 153 Załącznik 155 Bibliografia 171 Spis rysunków 183 Spis tabel 185 Spis wykresów 187