Inteligentne specjalizacje i ich znaczenie w systemie zarządzania rozwojem innowacyjności w regionach

„Inteligentne specjalizacje i ich znaczenie w systemie zarządzania rozwojem innowacyjności w regionach. Od teorii do praktyki” autorstwa Magdaleny Kogut-Jaworskiej i Elżbiety Ociepy-Kicińskiej to nowoczesne, wnikliwe opracowanie, które w przekrojowy sposób ukazuje wyzwania i szanse stojące przed polityką innowacyjności w Polsce. Autorki zabierają czytelnika w podróż od fundamentów teoretycznych koncepcji smart specialisation, poprzez diagnozę funkcjonowania strategii RIS3 w polskich województwach, aż po konkretne rekomendacje, jak skuteczniej wspierać rozwój innowacyjności w regionach. W książce „Inteligentne specjalizacje i ich znaczenie w systemie zarządzania rozwojem innowacyjności w regionach. Od teorii do praktyki” autorki dogłębnie analizują takie kluczowe zagadnienia, jak identyfikacja przewag konkurencyjnych, rola ekosystemów innowacji, proces przedsiębiorczego odkrywania, a także znaczenie współpracy między samorządami, biznesem i nauką w budowie nowoczesnej gospodarki regionalnej. Autorki, na podstawie badań jakościowych i ilościowych przeprowadzonych w pięciu polskich województwach, wskazują zarówno dobre praktyki, jak i słabości obecnego systemu wdrażania inteligentnych specjalizacji w Polsce. Pokazują, że mimo licznych programów wsparcia i zaangażowania wielu interesariuszy, nadal zbyt często brakuje rzeczywistej synergii między sektorem nauki, biznesu i administracji, co ogranicza dyfuzję innowacji i zmniejsza konkurencyjność regionów. Dzięki lekturze tej książki Czytelnik dowie się m.in.: • jak teoria inteligentnych specjalizacji przekłada się na praktyczne strategie rozwoju regionalnego, • w jaki sposób budować lokalne ekosystemy innowacji z udziałem przedsiębiorstw, uczelni i instytutów badawczych, • jakie bariery administracyjne, instytucjonalne i nieformalne spowalniają wdrażanie inteligentnych specjalizacji w Polsce, • jakie konkretne działania mogą podjąć samorządy, aby lepiej wspierać innowacyjność.

Wstęp 7 1. Inteligentne specjalizacje – podejście koncepcyjne i teoretyczne 11 1.1. Konceptualizacja pojęcia „inteligentne specjalizacje” 11 1.2. Cechy charakteryzujące koncepcję inteligentnych specjalizacji 16 1.3. Strategie smart specialisation a budowa potencjału innowacyjnego Unii Europejskiej 24 1.4. Miejsce inteligentnych specjalizacji w procesie realizacji idei inteligentnego rozwoju 34 2. Strategie inteligentnych specjalizacji w wielopoziomowym systemie zarządzania rozwojem 40 2.1. Krajowe inteligentne specjalizacje jako strategie dywersyfikacji gospodarczej 40 2.2. Regionalne strategie inteligentnych specjalizacji w pobudzaniu potencjału innowacyjnego 46 2.3. Proces budowy regionalnych strategii smart specialisation oraz proces przedsiębiorczego odkrywania 53 2.4. Narzędzia i procesy zarządzania innowacyjnością a monitorowanie strategii smart specialisation 61 3. Ekosystem innowacji a wdrażanie strategii inteligentnych specjalizacji 67 3.1. Znaczenie ekosystemu innowacji w rozwoju regionalnego potencjału innowacyjnego 67 3.2. Szanse i bariery dyfuzji innowacji w gospodarce regionalnej a korzyści z wdrażania koncepcji smart specialisation 72 3.3. Inteligentna specjalizacja i sfera B+R w pobudzaniu konkurencyjności przedsiębiorstw 80 3.4. Partnerstwa regionalne i współdziałanie na rzecz pobudzania innowacyjności przedsiębiorstw 85 4. Rola współpracy instytucji w realizacji inteligentnych specjalizacji 89 4.1. Partnerstwa na rzecz wdrażania inteligentnych specjalizacji (RIS3) 89 4.2. Rola klastrów w rozpoznaniu i wdrażaniu regionalnych strategii inteligentnych specjalizacji 96 4.3. Wyzwania stojące przed instytucjami otoczenia biznesu w kontekście usprawnień i implementacji strategii smart specialisation 104 4.4. Działalność samorządowa i jej wpływ na poprawę i rozwój regionalnego ekosystemu innowacji 108 5. Analiza ekosystemu innowacji oraz ocena roli interesariuszy w tworzeniu i wdrażaniu strategii inteligentnych specjalizacji – na podstawie badań empirycznych 112 5.1. Zastosowana metodyka badań i etapy procesu analityczno-badawczego 112 5.2. Ekosystem innowacji w regionie w kontekście implementacji strategii inteligentnej specjalizacji 115 5.3. Rola interesariuszy w tworzeniu i wdrażaniu strategii inteligentnej specjalizacji 123 5.4. Podsumowanie i rekomendacje dla rozwoju regionalnych ekosystemów innowacji 148 6. Analiza znaczenia strategii inteligentnych specjalizacji oraz ocena kluczowych działań na rzecz ich rozwoju w regionach – na podstawie badań empirycznych 152 6.1. Analiza roli smart specialisation w regionalnym systemie zarządzania rozwojem 152 6.2. Ocena działań samorządowych w kontekście oczekiwanych efektów wrażania strategii inteligentnych specjalizacji 159 6.3. Identyfikacja szans i barier dyfuzji innowacji a korzyści ze strategii inteligentnych specjalizacji 166 6.4 Kluczowe wnioski i rekomendowane kierunki zmian w zarządzaniu rozwojem przy wykorzystaniu inteligentnych specjalizacji w regionach 177 Zakończenie 183 Literatura 187 Wkład autorów i afiliacje 203