Piąte, uaktualnione wydanie cieszącego się od lat dużą popularnością podręcznika z zakresu rachunkowości finansowej. Autorzy przedstawiają w nim zarówno podstawy teoretyczne, takie jak: miejsce rachunkowości finansowej w systemie informacji ekonomicznej, definicje pojęć, krajowe i międzynarodowe podstawy prawne, jak i szczegółowe zasady prowadzenia rachunkowości finansowej w przedsiębiorstwie. Omawiają także sposoby ewidencjonowania, rozliczania i ujęcia w sprawozdawczości: kosztów, inwestycji, wartości niematerialnych i prawnych, działalności operacyjnej, zobowiązań finansowych, rezerw, obrotu towarowego, zakupu i zużycia materiałów.
Wszystkie prezentowane zagadnienia są opisane z uwzględnieniem zarówno obowiązującego polskiego prawa bilansowego, jak i aktualnych Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej (MSSF).
Książka została wzbogacona licznymi schematami prowadzenia ewidencji na kontach oraz przykładami liczbowymi.
Publikacja jest adresowana przede wszystkim do studentów, słuchaczy studiów podyplomowych, uczestników kursów i szkoleń, kandydatów na biegłych rewidentów, menedżerów zarządzających firmami oraz do pracowników służb finansowo-księgowych.
Książka powstała pod kierunkiem prof. dr. hab. Józefa Pfaffa, pracownika Katedry Rachunkowości Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach oraz przewodniczącego Komisji Egzaminacyjnej dla kandydatów na biegłych rewidentów. Autorami poszczególnych rozdziałów są pracownicy Katedry Rachunkowości Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach.
Wstęp 13
Wykaz aktów prawnych 15
Wykaz zastosowanych skrótów 19
Wykaz kont księgi głównej 20
1. Rachunkowość jako system informacyjny (Anna Kuzior) 25
1.1. Istota i znaczenie rachunkowości jako systemu informacyjnego 27
1.2. Zasady rachunkowości 30
1.3. Regulacje rachunkowości w Polsce na tle integracji z Unią Europejską 34
1.4. Podmioty rachunkowości i obowiązujące je podstawy prawne 37
1.5. Zakres przedmiotowy rachunkowości 41
Pytania 42
2. Koszty działalności operacyjnej i ich ewidencja (Józef Pfaff) 43
2.1. Istota kosztów 45
2.2. Klasyfikacja kosztów działalności 47
2.3. Ewidencja kosztów podstawowej działalności operacyjnej 53
2.3.1. Układ rodzajowy kosztów 53
2.3.2. Układ funkcjonalny kosztów 57
2.3.3. Układ rodzajowo-funkcjonalny kosztów 60
2.4. Rozliczenia międzyokresowe kosztów 62
2.4.1. Rozliczenia międzyokresowe czynne 62
2.4.2. Rozliczenia międzyokresowe bierne 65
Pytania 69
3. Długo- i krótkoterminowe inwestycje (Małgorzata Rówińska-Král’) 71
3.1. Pojęcie i klasyfikacja inwestycji 73
3.2. Aktywa finansowe a instrumenty finansowe 76
3.3. Aktywa pieniężne 82
3.3.1. Pojęcie i zakres aktywów pieniężnych 82
3.3.2. Obrót gotówkowy i jego ewidencja 83
3.3.3. Obrót bezgotówkowy i jego ewidencja 87
3.3.4. Wycena aktywów pieniężnych 99
3.4. Niepieniężne aktywa finansowe w krajowych regulacjach rachunkowości 103
3.4.1. Wstępne ujęcie aktywów finansowych – kategorie aktywów finansowych 103
3.4.2. Wycena bilansowa w wartości godziwej i jej ewidencyjne skutki 107
3.4.3. Wycena w skorygowanej cenie nabycia 119
3.4.4. Przekwalifikowanie aktywów finansowych 125
3.4.5. Uproszczone podejście do wyceny aktywów finansowych 126
3.5. Regulacje MSSF w zakresie aktywów finansowych 128
3.6. Inwestycje niefinansowe 140
3.6.1. Pojęcie i zakres inwestycji niefinansowych 140
3.6.2. Wartość początkowa inwestycji niefinansowych 142
3.6.3. Wycena bilansowa inwestycji niefinansowych 144
Pytania 150
4. Rzeczowe aktywa trwałe (Anna Kuzior) 151
4.1. Istota, zakres i klasyfikacja rzeczowych aktywów trwałych 153
4.2. Wycena środków trwałych 158
4.2.1. Wartość początkowa 158
4.2.2. Amortyzacja środków trwałych 166
4.2.3. Trwała utrata wartości 186
4.2.4. Wycena bilansowa środków trwałych 194
4.3. Dokumentacja i ewidencja zmian w stanie środków trwałych 197
4.4. Leasing środków trwałych 207
4.4.1. Istota i klasyfikacja leasingu 207
4.4.2. Ewidencyjne i sprawozdawcze konsekwencje leasingu według ustawy o rachunkowości 209
4.4.3. Międzynarodowy Standard Sprawozdawczości Finansowej 16 „Leasing” 224
4.5. Środki trwałe w budowie 232
4.5.1. Istota, klasyfikacja i zasady wyceny 232
4.5.2. Ewidencja środków trwałych w budowie 237
Pytania 241
5. Wartości niematerialne i prawne (Anna Kuzior) 243
5.1. Istota i elementy wartości niematerialnych i prawnych 245
5.2. Zasady wyceny wartości niematerialnych i prawnych 251
5.2.1. Ustalanie wartości początkowej 251
5.2.2. Amortyzacja, trwała utrata wartości i wycena bilansowa 253
5.3. Ewidencja zmian w stanie wartości niematerialnych i prawnych 259
Pytania 266
6. Rozrachunki wynikające z działalności operacyjnej (Lucyna Poniatowska) 267
6.1. Istota i cechy rozrachunków 269
6.2. Klasyfikacja rozrachunków 274
6.3. Wycena rozrachunków 281
6.4. Odpisy aktualizujące należności i ich ewidencja 289
6.5. Ogólne zasady ewidencji i dokumentacji rozrachunków 292
6.6. Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami, ich dokumentacja i ewidencja 295
6.7. Rozrachunki publicznoprawne i ich księgowe ujęcie 302
6.8. Ewidencja i dokumentacja rozrachunków z pracownikami 318
6.9. Ujęcie rozrachunków w bilansie 327
Pytania 332
7. Zobowiązania finansowe (Małgorzata Rówińska-Král’) 335
7.1. Pojęcie i zakres zobowiązań finansowych 337
7.2. Podstawowe zasady wyceny zobowiązań finansowych w świetle krajowych regulacji 338
7.3. Kredyty bankowe 342
7.3.1. Charakterystyka umowy kredytu bankowego 342
7.3.2. Koszt kredytu 345
7.3.3. Wycena i ewidencja kredytów bankowych 346
7.4. Zaciągnięte pożyczki 349
7.4.1. Cechy umowy pożyczki 349
7.4.2. Wycena i ewidencja pożyczek 351
7.5. Zobowiązania z tytułu wyemitowanych obligacji 352
7.5.1. Charakterystyka obligacji 352
7.5.2. Wycena i ewidencja obligacji własnych 355
7.6. Zobowiązania wekslowe 356
7.7. Instrumenty pochodne o charakterze zobowiązań 358
7.8. Regulacje MSSF 9 w zakresie zobowiązań finansowych 362
Pytania 363
8. Rezerwy w rachunkowości (Lucyna Poniatowska) 365
8.1. Rezerwy w teorii rachunkowości 367
8.2. Rezerwy jako kategoria zobowiązań 370
8.3. Regulacje dotyczące rezerw zawarte w ustawie o rachunkowości i w Krajowych Standardach Rachunkowości 375
8.4. Rezerwy według MSSF 379
8.5. Okoliczności tworzenia rezerw 381
8.6. Wycena i ujęcie rezerw w bilansie 386
8.7. Ogólne zasady ewidencji rezerw 391
8.8. Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego i jej ewidencja 395
8.9. Tworzenie i ewidencja rezerw na świadczenia emerytalne i podobne 402
8.10. Rodzaje pozostałych rezerw i ich ewidencja 410
Pytania 416
9. Obrót materiałowy (Anna Kuzior) 419
9.1. Istota i klasyfikacja materiałów 421
9.2. Wycena materiałów 423
9.2.1. Ogólne zasady wyceny materiałów 423
9.2.2. Bieżąca wycena przychodów i rozchodów materiałów 428
9.2.3. Wycena bilansowa materiałów 437
9.3. Dokumentacja i zasady ewidencji materiałów 441
9.4. Ewidencja zwiększeń stanu i wartości materiałów 443
9.5. Ewidencyjne ujęcie reklamacji zgłaszanych dostawcy materiałów 451
9.6. Ewidencja rozchodu materiałów 459
Pytania 472
10. Obrót towarowy i jego ewidencyjne ujęcie (Lucyna Poniatowska) 473
10.1. Istota, zakres i formy obrotu towarowego 475
10.2. Szczeble obrotu towarowego i odpowiadający im system cen i marż 482
10.3. Zasady wyceny towarów 488
10.4. Ogólne zasady dokumentacji i ewidencji obrotu towarowego 497
10.5. Ewidencja obrotu towarowego magazynowego 500
10.5.1. Ewidencja zakupu towarów 500
10.5.2. Ewidencja sprzedaży towarów 510
10.6. Ewidencja obrotu tranzytowego 521
Pytania 523
11. Wycena i ewidencja produktów pracy (Małgorzata Rówińska-Král’) 525
11.1. Istota i zakres produktów pracy 527
11.2. Zasady ustalania kosztu wytworzenia produktów 528
11.2.1. Etapy rozliczania kosztów właściwej działalności operacyjnej 529
11.2.2. Struktura kosztu wytworzenia produktów 534
11.3. Ewidencja produktów pracy 538
11.3.1. Przyjęcie produktów gotowych do magazynu 538
11.3.2. Sprzedaż produktów gotowych 541
11.3.3. Wycena bilansowa produktów 547
Pytania 548
12. Kontrakty długoterminowe (Małgorzata Rówińska-Král’) 551
12.1. Charakterystyka usług długoterminowych 553
12.2. Koszty długoterminowych usług 555
12.3. Przychody z długoterminowych umów 559
12.4. Rozliczanie przychodów i kosztów niezakończonej usługi długoterminowej – kompleksowy przykład 561
12.5. Regulacje MSSF 15 570
Pytania 572
13. Przychody (Lucyna Poniatowska) 573
13.1. Istota przychodów 575
13.2. Klasyfikacja przychodów 579
13.3. Zasady wyceny i ujmowania przychodów 588
13.4. Ewidencja przychodów 594
13.5. Rozliczenia międzyokresowe przychodów 597
Pytania 604
14. Rezultaty finansowe działalności jednostki gospodarczej (Marzena Strojek-Filus) 605
14.1. Istota, zakres i rodzaje dokonań jednostki gospodarczej 607
14.2. Wynik finansowy jako element kapitałów własnych jednostki gospodarczej 610
14.3. Elementy wyniku finansowego w ujęciu typów działalności 612
14.4. Sposoby ustalania wyniku finansowego 620
14.5. Odroczony podatek dochodowy w rachunku wyników 632
14.6. Zasady i ewidencja księgowa podziału wyniku finansowego netto 640
Pytania 644
15. Kapitały własne i ich ujęcie w ewidencji (Józef Pfaff) 645
15.1. Pojęcie i znaczenie kapitału własnego 647
15.2. Klasyfikacja kapitałów własnych 649
15.3. Charakterystyka kapitałów własnych w spółkach kapitałowych 651
15.3.1. Kapitał zakładowy w spółce akcyjnej 651
15.3.2. Kapitał zakładowy w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością 655
15.3.3. Kapitał akcyjny w prostej spółce akcyjnej 658
15.3.4. Kapitały rezerwowe w spółkach kapitałowych 661
15.4. Charakterystyka kapitałów własnych w spółkach osobowych 667
15.4.1. Charakterystyka spółek osobowych 667
15.4.2. Ewidencja zmian kapitału własnego w spółkach osobowych 669
15.4.3. Kapitał własny w jednoosobowym przedsiębiorstwie prywatnym 671
15.5. Prezentacja kapitałów własnych w sprawozdaniu finansowym 672
Pytania 675
16. Inwentaryzacja aktywów i pasywów (Józef Pfaff) 677
16.1. Pojęcie inwentaryzacji, jej rodzaje, metody i terminy 679
16.2. Dokumentacja inwentaryzacyjna 686
16.3. Rozliczenie wyników inwentaryzacji 688
16.4. Klasyfikacja, rozliczenie i ewidencja niedoborów inwentaryzacyjnych 690
16.5. Rozliczenie i ewidencja nadwyżek inwentaryzacyjnych 695
Pytania 699
17. Sprawozdanie finansowe jednostki gospodarczej – zakres i zasady sporządzania (Marzena Strojek-Filus) 701
17.1. Istota i regulacje prawne sprawozdawczości finansowej 703
17.2. Cechy sprawozdania finansowego 705
17.3. Klasyfikacja i wymogi formalne sprawozdania finansowego 709
17.4. Sporządzanie sprawozdania finansowego 713
17.5. Bilans 714
17.6. Rachunek zysków i strat 719
17.7. Rachunek przepływów pieniężnych 726
17.8. Zestawienie zmian w kapitale (funduszu) własnym 731
17.9. Informacja dodatkowa 733
Pytania 737
18. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe (Marzena Strojek-Filus) 739
18.1. Istota i rodzaje relacji kapitałowych 741
18.2. Wymogi formalne sporządzania skonsolidowanych sprawozdań finansowych 748
18.3. Etapy konsolidacji sprawozdań finansowych metodą pełną 753
18.4. Różnica konsolidacyjna 756
18.5. Pozostałe procedury konsolidacyjne w metodzie konsolidacji pełnej 763
18.6. Metoda proporcjonalna konsolidacji sprawozdań finansowych 766
Pytania 769
Literatura 771
Indeks 775
-14%