Ekspatrianci akademiccy w Polsce

Książka łączy problematykę ekspatriacji z tematyką zarządzania uczelniami wyższymi i odnosi się do kontekstu polskiego. Publikacja ma charakter teoretyczno-praktyczny. W części teoretycznej przedstawiono wnikliwą analizę dorobku naukowego z ostatnich 40 lat na temat ekspatriantów akademickich. Walorem praktycznym są badania empiryczne: wywiady z 50 ekspatriantami akademickimi z różnych krajów i dyscyplin oraz wywiady z 20 kluczowymi informatorami polskich uczelni odpowiedzialnych za politykę internacjonalizacji. Wartością opracowania są opinie i rekomendacje dla udoskonalenia procesu umiędzynarodowienia polskich uniwersytetów, wynikające z doświadczeń indywidualnych naukowców zagranicznych i z perspektywy decydentów uczelni. Publikacja wypełnia lukę badawczą w zakresie poznania zjawiska ekspatriacji akademickiej w Polsce, zarówno na poziomie indywidualnym, jak i instytucjonalnym. Bardzo bogaty, systematyczny przegląd literatury światowej, starannie zaprojektowane i przeprowadzone pod względem metodycznym i merytorycznym autorskie badania, dojrzały wywód naukowy, trafnie formułowane wnioski to istotne walory tej pracy. Książka z pewnością znajdzie Czytelników wśród osób decydujących o kierunkach umiędzynarodowienia szkolnictwa wyższego w Polsce, a także wśród władz uczelni oraz osób bezpośrednio nadzorujących działania, wpisujące się w jeden z głównych celów reformy szkolnictwa wyższego w Polsce z 2018 roku, którym było zwiększenie umiędzynarodowienia uczelni we wszystkich obszarach ich działalności. Z recenzji dra hab. Krzysztofa Lei, prof. Uniwersytetu Gdańskiego Książka jest interesującą pozycją. Może zaciekawić zarówno przedstawicieli świata nauki, jak i osoby zajmujące się zarządzaniem uczelniami czy też kształtowaniem systemu nauki i szkolnictwa wyższego. Z recenzji prof. dr hab. Beaty Glinki, Uniwersytet Warszawski

Podziękowania 7 Wstęp 9 ROZDZIAŁ 1. Ekspatrianci akademiccy w systematycznym przeglądzie literatury 15 1.1. Uzasadnienie wyboru tematu i ramy teoretyczne projektu badawczego 15 1.2. Definicja ekspatrianta akademickiego 21 1.3. Metodyka badań literaturowych 32 1.4. Mapa zagadnień badawczych dotyczących ekspatriantów akademickich w analizie bibliometrycznej i analizie treści 39 1.5. Podsumowanie 59 ROZDZIAŁ 2. Model kariery ekspatrianta akademickiego 61 2.1. Cykl ekspatriacji akademickiej i kariery międzynarodowej 61 2.2. Etap przygotowania kariery zagranicznej naukowca 73 2.3. Etap pobytu w kraju goszczącym 86 2.4. Repatriacja – powrót do kraju czy przystanek na międzynarodowej ścieżce rozwoju kariery naukowca? 99 ROZDZIAŁ 3. Rola zagranicznych naukowców w internacjonalizacji polskich uczelni – wymiar instytucjonalny ekspatriacji akademickiej 107 3.1. Internacjonalizacja zagraniczna i domowa polskich uczelni 107 3.2. Kierunki umiędzynarodowienia polskich uczelni w ich dokumentach strategicznych 116 3.3. Zarządzanie kadrą naukowców zagranicznych i ich obecność w polskich uczelniach 125 3.4. Podsumowanie 144 ROZDZIAŁ 4. Ekspatrianci akademiccy w polskich uczelniach – projekt badań własnych 147 4.1. Metodyka badań empirycznych 147 4.2. Zogniskowany wywiad grupowy – procedura badania i rezultaty 155 4.3. Wywiady z ekspatriantami akademickimi – procedura badania i rezultaty 171 4.4. Wywiady z zarządzającymi internacjonalizacją uczelni – procedura badania i rezultaty 201 ROZDZIAŁ 5. Perspektywa indywidualna ekspatriacji akademickiej w Polsce – omówienie rezultatów badań 219 5.1. Motywy podjęcia pracy w polskich uczelniach 219 5.2. Adaptacja ekspatriantów akademickich 223 5.3. Praca w polskich uczelniach 232 5.4. Misje akademickie 234 5.5. Korzyści z pracy w polskiej uczelni 239 5.6. Problemy i wyzwania dla ekspatriantów 242 5.7. Repatriacja 244 5.8. Specyfika polskiej akademii i jej umiędzynarodowienie 245 ROZDZIAŁ 6. Perspektywa instytucjonalna ekspatriacji akademickiej w Polsce – omówienie rezultatów badań 247 6.1. Pojęcie umiędzynarodowienia polskiej uczelni 247 6.2. Działania podejmowane w ramach umiędzynarodowienia „na miejscu” i „za granicą” 248 6.3. Umiędzynarodowienie w poszczególnych misjach: kształcenia, badań i współpracy z otoczeniem 251 6.4. Bariery stojące na przeszkodzie umiędzynarodowienia polskiej uczelni 253 6.5. Dlaczego zagraniczni naukowcy przyjeżdżają do Polski? 255 6.6. Zarządzanie kadrą ekspatriantów akademickich w polskich uczelniach (rekrutacja, adaptacja, ocena, współpraca z polskimi naukowcami, retencja) 256 6.7. Korzyści dla ekspatrianta i uczelni goszczącej 259 ROZDZIAŁ 7. Model integrujący dwie perspektywy i rekomendacje dla rozwoju ekspatriacji akademickiej w polskich uczelniach 261 Zakończenie 273 Spis rysunków 279 Spis tabel 280 Spis wykresów 281 Załączniki 282 Bibliografia 283 Załącznik 1 306 Załącznik 2 316 Załącznik 3 318 Załącznik 4 324