Kredyty zagrożone NPL oraz odpisy na straty kredytowe w sektorze bankowym

Opracowanie jest starannie i profesjonalnie przygotowanym studium badawczym na temat polityki bankowej w zakresie kredytów zagrożonych i odpisów na straty z tytułu tzw. niepracujących kredytów. Posiłkując się danymi Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EBA), autorzy poddali wnikliwej analizie należności kredytowe, ze szczególnym uwzględnieniem należności kredytowych niepracujących. Podjęli wysiłek prognozowania poziomu niepracujących należności kredytowych w Polsce w przyszłości w postaci opracowania czterech scenariuszy: bazowego, optymistycznego, pesymistycznego i skrajnego. Zastosowaną przez nich metodykę badawczą należy uznać za poprawną i potwierdzającą ich wysoki poziom umiejętności badawczych. Włożyli ogromny wysiłek w przygotowanie tego studium. Pozycja odznacza się wyjątkową starannością badawczą, potwierdzającą głębokie rozpoznanie podjętych problemów oraz umiejętność ich analizowania. Będzie stanowić cenną publikację na rynku wydawniczym. Z recenzji prof. dr hab. Krystyny Brzozowskiej Na rynku wydawniczym nie ma pozycji, które w tak wnikliwy i kompleksowy sposób, jak w tej monografii, prezentowałyby kwestie nieobsługiwanych należności kredytowych (NPL) oraz identyfikowałyby prawidłowości i trendy w zakresie tych ekspozycji. Tematyka kredytów zagrożonych w sposób ogólny zazwyczaj poruszana jest w opracowaniach dotyczących sektora bankowego i zarządzania ryzykiem kredytowym w tym sektorze. Recenzowana publikacja będzie miała zatem istotny wkład w uzupełnienie bieżących badań dotyczących oceny i prognozowanych strat kredytowych w polskim sektorze bankowym. Może stanowić także, w moim odczuciu, ciekawy punkt odniesienia dla analiz przeprowadzanych w poszczególnych bankach komercyjnych i spółdzielczych tworzących polski sektor bankowy. Uważam, że wypełnia lukę badawczą w omawianym obszarze. Z recenzji dr prof. UEW Magdaleny Bywalec

Streszczenie (Executive summary) 7 Wprowadzenie 15 Rozdział 1 Ujęcie strat kredytowych i odpisów w świetle standardu MSSF 9 Różnice MSSF wobec MSR 39 i PSR 19 1.1. Klasyfikacja jakościowa należności kredytowych 19 1.1.1. Ekspozycje, których dotyczy niewykonanie zobowiązania (exposures at default) 20 1.1.2. Ekspozycje objęte utratą wartości (impaired) 23 1.1.2.1. Ujęcie według MSSF 9 23 1.1.2.2. Ujęcie według MSR 39 28 1.1.3. Należności nieobsługiwane (non-performing exposures) 30 1.2. Wpływ nieobsługiwanych należności kredytowych (NPL) na sytuację finansową banku 32 Rozdział 2 Kształtowanie się należności nieobsługiwanych w sektorze bankowym w Polsce. Identyfikacja trendów i zjawisk szczególnych 35 2.1. Analiza sytuacji w zakresie NPL w sektorze bankowym w Polsce 35 2.2. Trend jakości należności kredytowych w poszczególnych segmentach rynku bankowego 40 2.2.1. Banki komercyjne 40 2.2.2. Banki spółdzielcze 45 2.3. Szczegółowa analiza wybranych aspektów ryzyka kredytowego dla banków giełdowych 50 2.3.1. Charakterystyka należności i strat kredytowych 50 2.3.2. Moratoria kredytowe i ich wpływ na straty kredytowe 56 2.3.3. Wpływ wakacji kredytowych 60 2.3.4. Relacje między odpisami z tytułu utraty wartości należności a oczekiwanymi stratami kredytowymi w bankach giełdowych 64 2.3.5. Sprzedaż i spisanie wierzytelności 67 Rozdział 3 Odpisy na straty kredytowe w sektorze bankowym w Polsce na tle sektorów bankowych innych krajów europejskich 79 3.1. NPL w portfelu kredytów brutto w państwach europejskich 79 3.2. Poziom zabezpieczenia należności kredytowych rezerwami na straty kredytowe 89 3.3. Poziom wyrezerwowania należności zagrożonych w bankach komercyjnych i spółdzielczych w Polsce 93 3.4. Uwagi i rekomendacje 97 Rozdział 4 Schemat tworzenia odpisów i wyznaczania wyniku ECL 105 4.1. Analiza czynników determinujących wynik ECL 109 4.2. Praktyczne aspekty wyznaczania wyniku ECL 111 Rozdział 5 Uwarunkowania makroekonomiczne w szacowaniu oczekiwanych strat kredytowych 117 5.1. Ogólne zasady uwzględniania czynników makroekonomicznych w szacowaniu ECL 117 5.2. Przegląd literatury przedmiotu 119 5.3. Przegląd scenariuszy makroekonomicznych stosowanych do szacowania ECL przez banki komercyjne w Polsce 129 Rozdział 6 Prognozowanie strat kredytowych w sektorze bankowym w Polsce 147 6.1. Wpływ zmiany należności w poszczególnych fazach na wynik z tytułu oczekiwanych strat kredytowych 148 6.2. Opis modelu prognostycznego 151 6.3. Scenariusze prognoz z uwzględnieniem warunków skrajnych 155 6.4. Podsumowanie analiz scenariuszowych dotyczących strat kredytowych 165 Zakończenie 167 Bibliografia 171 Spis tabel 179 Spis rysunków 181 Spis wykresów 183