Efektywność finansjalizacji państw członkowskich Unii Europejskiej

Ostatni kryzys finansowy zwrócił uwagę na duże znaczenie sektora finansowego, głównie banków, dla gospodarki. Poszukiwanie źródeł tego kryzysu spowodowało wzrost zainteresowania relacjami między sferą finansową a sferą realną, które zmieniały się w czasie. O wzroście znaczenia sektora finansowego świadczy występujące w dyskursie naukowym określenie jednego z etapów transformacji gospodarki jako przejścia od kapitalizmu przemysłowego do finansowego. W ramach nurtu historii myśli ekonomicznej, neoliberalizmu, akceptowano zbiór idei dotyczących m.in. ograniczania roli państwa, uznania rynku za doskonale efektywny, konkurencyjny i stabilny, występowania takich zjawisk, jak: globalizacja, liberalizacja oraz finansjalizacja. Finansjalizacja była związana z redefiniowaniem ekonomicznych funkcji sektora finansowego, a jedną z nich jest jego oddziaływanie na wzrost gospodarczy. W publikacji podjęto temat finansjalizacji sektorów bankowych dwudziestu ośmiu państw członkowskich Unii Europejskiej. W badaniach uwzględniono zmienne opisujące sektor bankowy oraz sferę realną gospodarki. Zweryfikowano hipotezę główną, że finansjalizacja rozumiana jako wzrost sektora bankowego negatywnie wpływa na wzrost gospodarczy państw członkowskich Unii Europejskiej w latach 2008–2018. W pracy zastosowano metody nieparametryczne – analizę obwiedni danych i indeks Malmquista. * Monografia stanowi oryginalne rozwiązanie aktualnego i ważnego problemu naukowego, jakim jest efektywność finansjalizacji w krajach Unii Europejskiej. Autor, opierając się na obszernych studiach literaturowych i wynikach badań dotyczących finansjalizacji, projektuje i realizuje własne badanie empiryczne, a także robi krok do przodu w zakresie rozszerzania stanu wiedzy na temat finansjalizacji. Interesujący sposób prezentacji treści, wsparty bogatą bazą faktograficzną, własnymi grafikami i tabelami porównawczymi, pomaga Czytelnikowi w zrozumieniu niełatwych zagadnień poruszanych w książce. Z recenzji dr. hab. Krzysztofa Waliszewskiego

Wstęp 7 Rozdział 1. Pojęcie finansjalizacji oraz istota zjawiska 11 Wprowadzenie 11 1.1. Istota i funkcje sektora finansowego 12 1.2. Przegląd definicji finansjalizacji 16 1.3. Wydarzenia towarzyszące finansjalizacji 21 1.4. Przyczyny powstawania finansjalizacji 25 1.5. Obszary występowania finansjalizacji 28 1.5.1. Finansjalizacja w gospodarce 28 1.5.2. Finansjalizacja w sektorze finansowym 30 1.5.3. Finansjalizacja w sektorze przedsiębiorstw niefinansowych 33 1.5.4. Finansjalizacja w sektorze gospodarstw domowych 35 1.6. Skutki występowania finansjalizacji 36 1.6.1. Pozytywne skutki finansjalizacji 37 1.6.2. Negatywne skutki finansjalizacji 38 1.7. Instrumenty przeciwdziałania negatywnym skutkom finansjalizacji 42 Podsumowanie 46 Rozdział 2. Metoda DEA – teoretyczne podstawy oraz zastosowanie w badaniach sektora bankowego 49 Wprowadzenie 49 2.1. Pojęcie efektywności 50 2.1.1. Efektywność Pareto 53 2.1.2. Efektywność Koopmansa 54 2.1.3. Efektywność Farrella-Debreu – efektywność radialna 55 2.1.4. Efektywność Russella – efektywność nieradialna 56 2.2. Metoda DEA – podstawy teoretyczne 58 2.2.1. Zalety i wady metody DEA 63 2.2.2. CCR – podstawowy model DEA 65 2.2.3. BCC – model DEA o zmiennych efektach skali 67 2.2.4. Zmiany efektywności – indeks Malmquista 68 2.3. Metoda DEA – zastosowanie w praktyce 70 Podsumowanie 85 Rozdział 3. Analiza finansjalizacji sektorów bankowych w państwach członkowskich Unii Europejskiej z wykorzystaniem metody DEA 87 Wprowadzenie 87 3.1. Metodyka autorskiego badania empirycznego efektywności finansjalizacji 89 3.2. Uwarunkowania badania efektywności finansjalizacji w państwach członkowskich Unii Europejskiej z zastosowaniem metody DEA 92 3.2.1. Określenie zmiennych zastosowanych w badaniu efektywności finansjalizacji 93 3.2.2. Uzasadnienie zastosowania nieradialnego modelu BCC 100 3.2.3. Uzasadnienie zastosowania indeksu Malmquista 101 3.3. Źródła danych wykorzystanych w badaniu metodą DEA 101 3.4. Badanie efektywności finansjalizacji państw Unii Europejskiej 103 3.4.1. Ocena efektywności finansjalizacji – nieradialny model BCC 103 3.4.2. Zestawienie wyników badań przeprowadzonych przy zastosowaniu modelu BCC 134 3.4.3. Ocena zmian efektywności finansjalizacji – indeks Malmquista 137 Podsumowanie 147 Rozdział 4. Wnioski z przeprowadzonych badań 151 Wprowadzenie 151 4.1. Wnioski z przeprowadzonych badań na temat finansjalizacji 152 4.1.1. Wnioski z badania efektywności finansjalizacji metodą DEA 152 4.1.2. Podsumowanie badań finansjalizacji z zastosowaniem metod parametrycznych i nieparametrycznych 157 4.1.3. Uwagi dotyczące dalszych badań finansjalizacji 160 4.2. Optymalny rozmiar sektora finansowego 161 4.3. Wnioski dla Polski na podstawie przeprowadzonych badań 167 4.3.1. Wnioski na podstawie przeprowadzonych badań 167 4.3.2. Proponowane działania 169 Zakończenie 173 Bibliografia 179 Raporty i sprawozdania 195 Akty prawne 195 Zasoby internetowe 197 Spis tabel 199 Spis rysunków, schematów i wykresów 201