Podejście kalibracyjne w badaniach społeczno-ekonomicznych

Książka nawiązuje do dynamicznie rozwijającej się na całym świecie w badaniach reprezentacyjnych oraz spisach powszechnych metody kalibracji. Podjęta tematyka stanowi próbę wypełnienia dostrzegalnej luki badawczej i jest pierwszym całościowym spojrzeniem na poruszaną w niej problematykę. W polskiej literaturze przedmiotu brak jest bowiem kompleksowego opracowania poświęconego kalibracji. Ma to tym większe znaczenie, że kalibracja jako metoda estymacji będzie odgrywać w praktyce badań statystycznych coraz większą rolę. Podejście kalibracyjne przedstawiono z uwzględnieniem wieloletnich doświadczeń autora będących pokłosiem zastosowań tej techniki w praktyce badań statystycznych. Rozważono też możliwości wykorzystania tego podejścia w kontekście rozwoju statystyki publicznej w Polsce. Ukazano szeroki wachlarz zagadnień dotyczących kalibracji w badaniach z brakami odpowiedzi czy w spisach realizowanych metodą mieszaną. Analizie poddano także podejście funkcyjne w procesie wyznaczania wag kalibracyjnych, wspomagane modelem i w ujęciu hybrydowym. Prezentowana książka ma charakter metodologiczno-empiryczny, dotyczy zarówno teorii estymacji, jak i jej praktycznych zastosowań. W warstwie metodologicznej opisany został aktualny stan badań naukowych w obszarze kalibracji z uwzględnieniem szczegółowego przeglądu literatury, który może stanowić punkt wyjścia do rozważań dla innych autorów chcących zająć się prezentowaną problematyką. W warstwie empirycznej, korzystając z rzeczywistych danych pochodzących z badań realizowanych przez Główny Urząd Statystycznych, dokonano kompleksowej oceny wag i miar jakości rozważanych estymatorów kalibracyjnych oraz ich zastosowań w rynku pracy.

Wstęp 1. Podejście kalibracyjne - zarys problematyki 1.1. Wprowadzenie 1.2. Podstawowe oznaczenia i definicje 1.3. Estymator Horvitza-Thompsona wartości globalnej 1.4. Uogólniony estymator regresyjny wartości globalnej 1.5. Rozwój teorii kalibracji 1.6. Wybrane zastosowania podejścia kalibracyjnego 1.7. Wnioski 2. Teoretyczne podstawy podejścia kalibracyjnego 2.1. Wprowadzenie 2.2. Estymatory kalibracyjne wartości globalnej - podejście minimalizujące funkcję odległości 2.3. Algorytm wyznaczania mnożników Lagrange'a w podejściu kalibracyjnym 2.4. Badanie symulacyjne - podejście minimalizujące funkcję odległości 2.5. Wnioski 3. Podejście kalibracyjne w ujęciu funkcyjnym 3.1. Wprowadzenie 3.2. Estymatory kalibracyjne wartości globalnej - podejście funkcyjne 3.3. Badanie symulacyjne - podejście funkcyjne 3.4. Wnioski 4. Podejście kalibracyjne wspomagane modelem 4.1. Wprowadzenie 4.2. Estymatory modelowo-kalibrowane wartości globalnej 4.3. Estymatory kalibracyjne wartości globalnej wspomagane modelem regresji LASSO i grzbietowej 4.4. Estymatory hybrydowo-kalibrowane wartości globalnej 4.5. Badanie symulacyjne - podejście kalibracyjne wspomagane modelem 4.6. Wnioski 5. Podejście kalibracyjne w badaniach z brakami odpowiedzi 5.1. Wprowadzenie 5.2. Braki odpowiedzi jako źródło błędów nielosowych 5.3. Kalibracja wag - podejście jednokrokowe 5.4. Kalibracja wag - podejście dwukrokowe 5.5. Podejście kalibracyjne w Badaniu Aktywności Ekonomicznej Ludności 5.6. Wnioski 6. Kalibracja zintegrowana w spisach mieszanych 6.1. Wprowadzenie 6.2. Idea spisów mieszanych na przykładzie NSP 2011 6.3. Kalibracja wag w NSP 2011 6.4. Teoretyczne podstawy kalibracji zintegrowanej 6.5. Propozycja kalibracji zintegrowanej w NSP 2011 6.6. Wnioski Zakończenie Bibliografia Summary: The calibration approach in socio-economic surveys