Zmiana warunków funkcjonowania a efektywność inwestycyjna otwartych funduszy emerytalnych

W monografii zaprezentowano wyniki analiz wpływu zmian warunków funkcjonowania otwartych funduszy emerytalnych (OFE), wprowadzonych w latach 2011-2014, na ich efektywność inwestycyjną. Przedstawione badania obejmują lata 2007-2015. Wykorzystując metody ilościowe, dowiedziono, że wszystkie rozpatrywane zmiany skutkowały zwiększeniem ryzyka portfeli inwestycyjnych OFE, co nie miało przełożenia na wzrost stóp zwrotu z tych portfeli. Zastosowane mierniki efektywności pozwoliły wykazać, iż do 2014 roku inwestycje podejmowane przez fundusze emerytalne były efektywne, jednak uległo to zmianie z powodu wprowadzonych modyfikacji systemu emerytalnego. Portfele inwestycyjne OFE miały podobne charakterystyki inwestycyjne, co wynikało z obowiązującego sposobu ich oceny według tzw. benchmarku wewnętrznego.

Wprowadzenie 7 1. Zreformowany system emerytalny 8 2. Otwarte fundusze emerytalne 12 3. Kontrowersje wokół OFE 15 Rozdział 1. Zastosowane metody badawcze i opis danych 27 1.1. Stopy zwrotu 28 1.2. Metody analizy własności szeregów stóp zwrotu 31 1.3. Modele opisujące kształtowanie się stóp zwrotu 41 1.3.1. Jednowskaźnikowy model Sharpe’a 42 1.3.2. Model wyceny aktywów kapitałowych 46 1.3.3. Ocena oszacowanych modeli i analiza stabilności bety 49 1.4. Miary efektywności inwestycji 51 1.5. Badanie persystencji 57 1.6. Opis danych 59 Rozdział 2. Badanie własności szeregów stóp zwrotu 63 2.1. Analiza kształtu rozkładu stóp zwrotu wyznaczonych dla funduszy emerytalnych 65 2.2. Czy fundusze emerytalne generowały zyski dla swoich członków? 71 2.3. Wpływ zmian administracyjnych na dochody i ryzyko OFE 74 2.4. Analiza benchmarków 78 Rozdział 3. Oszacowanie modeli jednowskaźnikowych i modeli CAPM 87 3.1. Problemy związane z estymacją parametru beta 87 3.2. Oceny estymatorów parametrów modeli jednowskaźnikowych i modeli CAPM 90 3.2.1. Parametry modeli oszacowanych dla OFE AEGON 91 3.2.2. Analiza parametrów wszystkich modeli 100 3.3. Analiza stabilności parametrów modeli 111 3.3.1. Modele oszacowane dla OFE AEGON 111 3.3.2. Modele oszacowane dla wszystkich funduszy emerytalnych 114 Rozdział 4. Ocena efektywności funduszy emerytalnych 117 4.1. Efektywność funduszy w całym analizowanym okresie 119 4.2. Zmiana efektywności OFE w wyniku obniżenia wysokości odprowadzanych do nich składek emerytalnych 122 4.3. Zmiany wyników OFE po przekazaniu większości aktywów do FUS i wprowadzeniu zakazu inwestowania w papiery dłużne gwarantowane przez Skarb Państwa 128 4.4. Czy wprowadzenie dobrowolności oszczędzania w otwartych funduszach emerytalnych wpłynęło na zmianę efektywności OFE? 135 4.5. Badanie persystencji funduszy emerytalnych 141 Zakończenie 145 Literatura 157 Załącznik A. Podstawowe parametry stóp zwrotu 167 Załącznik B. Oceny estymatorów parametru beta oraz współczynniki determinacji modeli jednowskaźnikowych i wyceny aktywów kapitałowych 187 Załącznik C. Mierniki efektywności wyznaczone dla otwartych funduszy emerytalnych 209 Załącznik D. Mierniki efektywności inwestycyjnej obliczone dla indeksu WIG 241