ebook Diagnoza i psychoterapia uzależnień tom 2

Wydawca: PZWL

Rok wydania: 2026

Dwutomowa „Diagnoza i psychoterapia uzależnień” to starannie opracowany podręcznik do nowej specjalizacji w ochronie zdrowia, jaką jest psychoterapia uzależnień. To pierwszy podręcznik ujmujący całościowo wiedzę o diagnozie i psychoterapii uzależnień dorosłych oraz dzieci i młodzieży z perspektywy klinicznej. Obecnie specjalizację mogą uzyskać osoby z tytułami magistra uzyskanymi po studiach w zakresie: pielęgniarstwa, położnictwa, pracy socjalnej, psychologii, pedagogiki, pedagogiki specjalnej, socjologii, resocjalizacji, zdrowia publicznego, nauk o rodzinie lub na kierunku lekarskim. Diagnoza i psychoterapia uzależnień tom 1-2 to 1600 stron aktualnej wiedzy, treści zgodne z programem CMKP, uznani autorzy, staranie przejrzane piśmiennictwo, dobre praktyki kliniczne, skuteczne ścieżki diagnostyczno-terapeutyczne, ciekawe przypadki kliniczne, praktyczne wskazówki, fakty i mity dotyczące uzależnień, otwarte pytania skierowane do czytelników. Książka z pewnością zainteresuje osoby specjalizujące się w dziedzinie psychoterapii uzależnień, psychologii klinicznej, psychiatrii czy psychoterapii dzieci i młodzieży, a także ambitnych studentów psychologii i medycyny. Będzie przydatnym źródłem wiedzy dla specjalistów pracujących nie tylko w lecznictwie uzależnień, lecz także innych profesjonalistów (dziennikarzy, prawników, socjologów).

Spis treści ebooka Diagnoza i psychoterapia uzależnień tom 2

Przedmowa – Barbara Bętkowska-Korpała XXIX

Recenzja – Dominika Dudek XXXV

Psychoterapia w lecznictwie uzależnień – Barbara Bętkowska-Korpała, Ireneusz Kaczmarczyk XXXVII

CZĘŚĆ V. Psychoterapia osób z problemem uzależnienia 805

Rozdział 26. Czynniki leczące w psychoterapii osób z zaburzeniami używania substancji psychoaktywnych – Jan Czesław Czabała 807
26.1. Intrapsychiczne właściwości osób z uzależnieniem 808
26.2. Czynniki leczące w psychoterapii osób z problemem uzależnienia 811
26.3. Czynniki wspólne w różnych modalnościach psychoterapii 811
26.3.1. Zmienne procesu psychoterapii 816
Podsumowanie 827

Rozdział 27. Psychoterapia integracyjna zaburzeń używania alkoholu i innych substancji psychoaktywnych – Lidia Cierpiałkowska 829
27.1. Psychoterapia integracyjna niejedno ma imię 830
27.2. Transteoretyczny model terapii i zmiany – teoria i praktyka 832
27.2.1. Procesy psychoterapeutyczne prowadzące do zmiany 833
27.2.2. Stadia terapii, cele zmiany i strategie postępowania 836
27.3. Modele transteoretyczne – zmiany i przymierza terapeutycznego 846
27.3.1. Transteoretyczny model sojuszu terapeutycznego – fluktuacja przymierza terapeutycznego w procesie psychoterapii 847
27.3.2. Diagnozowanie fluktuacji siły sojuszu terapeutycznego w przebiegu psychoterapii 851
27.3.3. Strategie postępowania skuteczne w naprawie przymierza terapeutycznego – strategie pośrednie i bezpośrednie 855
27.4. Perspektywy rozwoju podejścia transteoretycznego w psyhoterapii zaburzeń używania substancji psychoaktywnych 859

Rozdział 28. Rozumienie uzależnień w nurcie psychodynamicznym – Bożena Maciek-Haściło 865
28.1. Ogólne założenia psychoterapii psychodynamicznej 866
28.1.1. Psychodynamiczna koncepcja uzależnień 867
28.2. Rozwój psychodynamicznych koncepcji uzależnień – od ujęć klasycznych po teorie neurobiologiczne 867
28.2.1. Koncepcje klasyczne oparte na teoriach popędów 868
28.2.2. W stronę podejść współczesnych 868
28.3. Diagnoza psychodynamiczna i cele terapii psychodynamicznej 880
28.3.1. Systemy diagnostyczne 882
28.3.2. Zjawisko przeciwprzeniesienia jako źródło wiedzy o pacjencie 885
28.3.3. Wzorce przywiązania 886
28.3.4. Cele psychoterapii psychodynamicznej 888
28.4. Interwencje psychoterapeutyczne w pracy z osobami doświadczającymi uzależnienia 890

Rozdział 29. Psychoterapia osób z uzależnieniem prowadzona w nurcie poznawczobehawioralnym – Jan Chodkiewicz 895
29.1. Ogólne założenia terapii poznawczo-behawioralnej (CBT) 896
29.2. Rozwój uzależnienia według modelu terapii poznawczo-behawioralnej 898
29.3. Rozumienie nawrotów 900
29.4. Cele i proces terapii poznawczo-behawioralnej 903
29.5. Podstawowe interwencje terapeutyczne 910
29.5.1. Psychoedukacja 910
29.5.2. Praca z „głodem alkoholu (substancji)” 911
29.5.3. Identyfikacja sytuacji ryzykownych (wyzwalaczy) 914
29.5.4. Restrukturyzacja poznawcza 915
29.5.5. Zachowania 917
29.5.6. Nawroty 918
29.5.7. Relacja terapeutyczna 919
Podsumowanie 920

Rozdział 30. Psychoterapia humanistyczno-doświadczeniowa w leczeniu zaburzeń spowodowanych uzależnieniami oraz ich przyczyn – Ireneusz Kaczmarczyk 923
30.1. Psychoterapia humanistyczno-doświadczeniowa 924
30.1.1. Założenia teoretyczne 924
30.1.2. Podstawy psychoterapii skoncentrowanej na osobie 924
30.1.3. Psychoterapia a doświadczenie 925
30.1.4. Dysfunkcje i zaburzenia w podejściu humanistyczno – doświadczeniowym 926
30.1.5. Relacja psychoterapeutyczna w podejściu humanistyczno – doświadczeniowym 928
30.1.6. Cele psychoterapii humanistyczno-doświadczeniowej 928
30.1.7. Nurty psychoterapii skoncentrowanej na osobie 929
30.2. Podejście humanistyczno-doświadczeniowe w psychoterapii osób doświadczających uzależnień 933
30.2.1. Założenia teoretyczne 933
30.2.2. Koncepcja zorientowanej na osobę i doświadczeniowej psychoterapii zaburzeń spowodowanych zachowaniami uzależniającymi 934
30.2.3. Zaburzenia używania i nadużywania substancji w podejściu humanistyczno-doświadczeniowym 936
30.2.4. Konceptualizacja przypadku osoby z zaburzeniami używania substancji – obszary diagnozy psychoterapeutycznej 937
30.2.5. Opis zjawisk – momenty zmiany w procesie psychoterapii 946
30.2.6. Sposób monitorowania zmian i kończenia procesu psychoterapii 959
30.2.7. Wskazania, kwalifikacja i przeciwwskazania 961
Podsumowanie 962

Rozdział 31. Psychoterapia systemowa w leczeniu osób z uzależnieniem – Krzysztof Gąsior, Piotr Szczukiewicz 969
31.1. Wprowadzenie 970
31.2. Ogólne założenia teorii systemów (OTS) 972
31.3. Fazy życia rodzinnego 973
31.4. Szkoły terapii systemowej pierwszej generacji 976
31.5. Terapia rodzin a uzależnienia 981
31.5.1. Koncepcja rodziny alkoholowej Petera Steinglassa 982
31.5.2. Koncepcja alkoholowego systemu rodzinnego Sharon Wegscheider-Cruse 983
31.6. Prężność rodzinna 986
31.7. Badania nad zastosowaniem systemowej terapii rodzin u osób z uzależnieniem 988
Podsumowanie 991

Rozdział 32. Psychoterapia grupowa w leczeniu zaburzeń spowodowanych zachowaniami uzależniającymi – Ireneusz Kaczmarczyk 993
32.1. Psychoterapia grupowa w leczeniu zaburzeń wynikających z zachowań uzależniających 986
32.1.1. Wstęp 994
32.1.2. Modele grupowej psychoterapii 995
32.1.3. Czynniki leczące w grupach interpersonalnych 999
32.2. Zagadnienie integracji w psychoterapii grupowej pacjentów doświadczających zaburzeń związanych z uzależnieniami 1005
32.3. Grupa jako przestrzeń emocjonalnej zmiany osób doświadczających zaburzeń związanych z uzależnieniami 1009
32.4. Zaburzenia doświadczania jako funkcjonalny proces używania substancji i podtrzymywania uzależnienia 1011
32.5. Terapia grupowa w wybranych perspektywach terapeutycznych 1015
32.5.1. Neuronaukowe podstawy terapii grupowej 1015
32.5.2. Perspektywa psychodynamiczna 1015
32.5.3. Perspektywa humanistyczno-doświadczeniowa 1020
32.6. Praktyczny wymiar integracji nurtów w interpersonalnej terapii grupowej osób z uzależnieniem 1026
32.7. Przyjęcie do grupy i budowanie sojuszu 1028
32.8. Przygotowanie terapeuty grupowego 1031
Podsumowanie 1035

CZĘŚĆ VI. Programy i metody terapeutyczne w lecznictwie uzależnień 1043

Rozdział 33. Dialog motywujący jako metoda pracy z osobą z problemem uzależnienia – Robert Rejniak 1045
33.1 Definicja dialogu motywującego 1046
33.2. Korzyści i prognozy związane z dialogiem motywującym – co mówią badania 1048
33.3. Transteoretyczny model zmiany 1051
33.4. Założenia dialogu motywującego 1055
33.5. Duch dialogu motywującego 1056
33.6. Zasady dialogu motywującego 1058
33.7. Zadania dialogu motywującego 1061
33.8. Umiejętności stosowane w dialogu motywującym 1064
33.9. Zjawisko ambiwalencji jako naturalny aspekt procesu zmiany 1067
33.10. Dialog motywujący w pracy z młodzieżą 1070
33.11. Ograniczenia związane z dialogiem motywującym 1075
Podsumowanie 1076
ANEKS 33.1 1077
Program wczesnej (krótkiej) interwencji FreD 1077

Rozdział 34. Społeczność terapeutyczna – Jolanta Łazuga-Koczurowska 1081
34.1. Definicje społeczności terapeutycznej 1082
34.2. Dowody naukowe na skuteczność metody społeczności terapeutycznej 1083
34.3. Opis metody społeczności teraputycznej 1088
34.3.1. Podstawowe założenia teoretyczne 1088
34.3.2. Model organizacyjno-funkcjonalny społeczności terapeutycznej 1093
34.4. Zastosowanie metody społeczności terapeutycznej 1098
34.4.1. Cele metody społeczności terapeutycznej 1098
34.4.2. Kryteria kwalifikacji do programu społeczności terapeutycznej 1098
34.5. Narzędzia pomiaru skuteczności stosowane w społeczności terapeutycznej 1099
34.6. Ścieżka pacjenta i stosowane procedury diagnostyczno-terapeutyczne w dostosowaniu do diagnozy klinicznej 1101
34.6.1. Procedura przyjęcia do społeczności terapeutycznej 1101
34.6.2. Wiek przyjmowanych pacjentów 1102
34.6.3. Kolejność czynności diagnostycznych 1102
34.7. Oddziaływania lecznicze w społeczności terapeutycznej wynikające z diagnozy psychoterapeutycznej 1103
34.7.1. Oddziaływania psychoterapeutyczne – etapowość procesu terapii 1103
34.7.2. Metody i techniki pracy terapeutycznej 1105
34.7.3. Personel w społeczności terapeutycznej 1111
34.7.4. Procedura zakończenia terapii w społeczności terapeutycznej i dalsze rekomendacje 1112
34.8. Czynniki leczące w społeczności terapeutycznej 1113
Aneks 34.1 1117
Społeczność terapeutyczna – postępowanie diagnostyczne 1117
Szczegółowe instrukcje wykonywania poszczególnych czynności w postępowaniu diagnostycznym 1117
Diagnoza problemowa 1118
Aneks 34.2 1121
Schemat przebiegu spotkania porannego w społeczności terapeutycznej 1121

Rozdział 35. Programy ograniczania używania substancji psychoaktywnych – Anna Przeznak 1125
35.1. Wprowadzenie 1126
35.2. Program ograniczenia picia 1128
35.2.1. Definicja programu ograniczenia picia 1128
35.2.2. Dowody naukowe potwierdzające skuteczność programu ograniczania picia 1129
35.2.3. Cel programu i jego zastosowanie 1130
35.2.4. Opis programu 1130
35.2.5. Aplikacja telefoniczna i platforma internetowa E-POP 1138
35.2.6. Wybrane narzędzia pomiaru stosowane w POP i E-POP 1141
35.3. Program CANDIS 1141
35.3.1. Definicja programu CANDIS 1141
35.3.2. Dowody naukowe potwierdzające skuteczność programu CANDIS 1142
35.3.3. Cel programu i jego zastosowanie 1145
35.3.4. Podstawowe założenia programu 1145
35.3.5. Opis programu 1146
Podsumowanie 1150

Rozdział 36. Program antynikotynowy – diagnostyka i leczenie – Barbara Bętkowska-Korpała, Katarzyna Olszewska-Turek, Jolanta Ryniak 1153
36.1. Wprowadzenie 1154
36.2. Trochę danych epidemiologicznych 1156
36.2.1. Społeczne i ekonomiczne koszty używania nikotyny 1157
36.3. Przyjmowanie nikotyny a zdrowie fizyczne i psychiczne 1158
36.3.1. Używanie nikotyny w okresie dorastania a zdrowie 1160
36.3.2. Uzależnienie od nikotyny a używanie innych substancji psychoaktywnych 1161
36.4. Używanie nikotyny – droga do uzależnienia 1162
36.4.1. Psychologiczne aspekty uzależnienia od nikotyny 1162
36.4.2. Specyfika używania nikotyny przez dzieci i młodzież 1164
36.4.3. Oddziaływanie nikotyny na układ nagrody 1165
36.5. Diagnozowanie uzależnienia od nikotyny 1166
36.5.1. Wywiad kliniczny 1167
36.5.2. Wybrane metody testowe przesiewowe 1168
36.5.3. Specyfika diagnozowania dzieci i młodzieży 1172
36.6. Rekomendacje dotyczące leczenia uzależnienia od nikotyny 1174
36.7. Oddziaływania terapeutyczne 1176
36.7.1. Farmakoterapia w leczeniu uzależnienia od nikotyny 1176
36.7.2. Terapia psychologiczno-farmakologiczna 1177
36.7.3. Interwencje psychologiczne i psychoterapeutyczne w leczeniu uzależnienia od nikotyny 1177
Opis sesji terapeutycznych 1182
Podsumowanie 1186

Rozdział 37. Programy terapeutyczne dla osób z rozpoznaniem uzależnienia od substancji psychoaktywnych w wybranych grupach – Tomasz Głowik 1191
37.1. Wprowadzenie 1192
37.2. Terapia osób z problemem uzależnienia przebywających w jednostkach penitencjarnych 1192
37.2.1. Skala uzależnień w populacji osób pozbawionych wolności 1192
37.2.2. System terapeutyczny w jednostkach penitencjarnych 1193
37.2.3. Programy oddziałów terapeutycznych w izolacji penitencjarnej 1196
37.2.4. Specyfika pracy terapeutycznej w izolacji penitencjarnej 1198
37.2.5. Działania wspierające proces terapii w izolacji więziennej 1200
37.3.1. Skala zjawiska 1201
37.3. Nadużywanie substancji psychoaktywnych a przemoc 1192
37.3.2. Typologia osób stosujących przemoc a uzależnienie 1202
37.3.3. Programy korekcyjno-edukacyjne i terapeutyczne dla osób stosujących przemoc 1204
37.4. Problematyka uzależnień w grupie seniorów i osób z niepełnosprawnościami 1208
37.4.1. Skala zjawiska 1208
37.4.1. Specyfika uzależnień w grupie seniorów i osób z niepełnosprawnościami 1209
37.4.2. Profesjonalna pomoc osobom z problemem alkoholowym 1214
37.5. Uzależnienie w grupie LGBTQIA+ 1218
37.5.1. Skala zjawiska 1218
37.5.2. Kierunki pracy terapeutycznej 1220
Podsumowanie 1221

Rozdział 38. Rehabilitacja neuropsychologiczna osób z rozpoznaniem uzależnienia od substancji psychoaktywnych – Katarzyna Olszewska-Turek 1225
38.1. Wprowadzenie 1226
38.2. Koncepcja rehabilitacji neuropsychologicznej 1226
38.2.1. Definicja i pojęcia rehabilitacji neuropsychologicznej 1227
38.2.2. Cele rehabilitacji neuropsychologicznej 1231
38.2.3. Najczęstsze zaburzenia funkcji poznawczych u osób z uzależnieniem 1231
38.3. Rehabilitacja neuropsychologiczna w procesie całościowego leczenia pacjenta z uzależnieniem 1233
38.4. Wybrane metody rehabilitacji neuropsychologicznej w procesie leczenia osób z uzależnieniem 1233
38.4.1 Metody papier-ołówek 1234
38.4.2. Metody komputerowe w rehabilitacji funkcji poznawczych 1239
38.4.3. Techniki terapii poznawczej i stymulacja poznawcza 1243
38.4.4. Psychoedukacja pacjenta i osób bliskich 1243
38.5. Wykorzystanie metod rehabilitacji neuropsychologicznej w leczeniu uzależnień 1244
38.6. Analiza przypadku – rehabilitacja neuropsychologiczna* 1246
Podsumowanie 1253

Rozdział 39. Programy redukcji szkód – Justyna Klingemann, Harald Klingemann 1257
39.1. Koncepcja redukcji szkód 1258
39.2. Skuteczność programów redukcji szkód 1259
39.2.1. Programy substytucyjne 1260
39.2.2. Przeciwdziałanie przedawkowaniu 1261
39.2.3. Programy partyworkingowe i testowanie składu substancji 1263
39.2.4. Programy wymiany igieł i strzykawek 1264
39.2.5. Pokoje iniekcyjne 1265
39.2.6. Superwizowane programy alkoholowe 1267
39.3. Charakterystyka polskich programów redukcji szkód 1269
39.4. Redukcja szkód a system leczenia uzależnienia 1273
39.5. Warunki implementacji programów redukcji szkód 1275
Podsumowanie 1276

CZĘŚĆ VII. Bliscy osoby z problemem uzależnienia – diagnoza i psychoterapia 1281

Rozdział 40. Problemy partnerek/partnerów osób z uzależnieniem – Krzysztof Gąsior 1283
40.1. Wprowadzenie 1284
40.2. Koncepcje współuzależnienia 1285
40.2.1. Współuzależnienie jako choroba 1285
40.2.2. Współuzależnienie jako zaburzenie osobowości 1286
40.2.3. Współuzależnienie jako reakcja na stres 1288
40.3. Współczesne ujęcia problemów bliskich osób z uzależnieniem 1291
40.3.1. Reakcja kryzysowa 1292
40.3.2. Problemy relacyjne – uwikłanie w destrukcyjną, bliską relację 1293
40.3.3. Reakcja na przewlekły stres i traumę 1295
40.3.4. Problemy bliskich osób z uzależnieniem w wymiarze rozwojowym 1299
40.4. Pomoc psychologiczna i psychoterapeutyczna dla bliskich osób z uzależnieniem – ujęcie modułowe 1302

Rozdział 41. Obraz kliniczny i psychoterapia osób, które dorastały w rodzinie z problemem uzależnień – Agnieszka Litwa-Janowska 1283
41.1. Rozważania wokół pojęcia „syndrom DDA” 1310
41.2. Doświadczenie traumy dziecięcej – charakterystyka i możliwe następstwa 1314
41.3. Wielowymiarowa diagnoza kliniczna i psychoterapeutyczna 1318
41.4. Specyficzne aspekty psychoterapii traumy interpersonalnej 1320
41.4.1. Trauma a więź 1320
41.4.2. Trauma i regulacja emocji 1324
41.4.3. Somatyczne (cielesne) ślady traumy 1326
41.4.4. Symbiotyczne zjednoczenie a „uzależniony” obiekt – problem tożsamości 1328
41.4.5. Psychoterapia traumy – podstawowe zalecenia i rekomendacje 1331
Podsumowanie 1336

Rozdział 42. Terapia par z problemem uzależnień – Jolanta Ryniak, Krzysztof Gąsior 1339
42.1. Wprowadzenie 1340
42.2. Terapia par i terapia rodzin – nieco historii 1341
42.3. Psychoanalityczne rozumienie pary z problemem uzależnień 1343
42.3.1. Psychoanalityczna terapia par 1348
42.4. Terapia par skoncentrowana na emocjach 1350
42.5. Poznawczo-behawioralna terapia par 1353
42.5.1. Struktura procesu terapeutycznego w poznawczo-behawioralnej terapii par 1354
42.5.2. Diagnoza 1355
42.5.3. Ustalanie celów i planowanie terapii 1356
42.5.4. Przebieg terapii CBCT 1357
42.5.5. Leczenie psychopatologii i uzależnień 1359
42.6. Integracyjno-systemowa terapia par 1360
42.6.1. Struktura i dynamika procesu terapeutycznego 1361
42.6.2. Przebieg procesu terapii 1362
Podsumowanie 1366
42.7. Krótkoterminowa terapia par z osobą pozostającą w leczeniu uzależnienia 1366
42.7.1. Założenia krótkoterminowej terapii par 1367
42.7.2. Cele programu krótkoterminowej terapii par 1367
42.7.3. Metody pracy terapeutycznej 1368
42.7.4. Struktura programu krótkoterminowej terapii par 1369
Podsumowanie 1370

CZĘŚĆ VIII. Rozwój zawodowy specjalistów psychoterapii uzależnień 1375

Rozdział 43. Trening interpersonalny, trening terapeutyczny, warsztaty psychologiczne w procesie kształcenia specjalizacyjnego – Jolanta Sokół-Jedlińska, Krzysztof Jedliński 1377
43.1. Trening interpersonalny
43.1.1. Rys historyczny 1378
43.1.2. Cele treningu interpersonalnego 1381
43.1.3. Podstawowe założenia treningu interpersonalnego 1382
43.1.4. Trening interpersonalny dziś 1383
43.1.5. Co się dzieje podczas treningu interpersonalnego – wielowymiarowość procesów 1384
43.1.6. Procesy doświadczania na treningu interpersonalnym 1386
43.1.7. Rodzaje treningów interpersonalnych 1389
43.1.8. Procesowość – podstawowy mechanizm określający specyfikę doświadczania na treningu interpersonalnym 1390
43.1.9. Końcowe efekty treningu 1391
Podsumowanie 1391
43.2. Trening intrapersonalny 1392
43.3. Warsztat psychologiczny 1397
Podsumowanie 1398

Rozdział 44. Superwizja procesu psychoterapeutycznego w lecznictwie uzależnień – Jolanta Agnieszka Litwa-Janowska 1401
44.1. Początki superwizji i rozumienia jej znaczenia 1402
44.2. Definicja superwizji 1404
44.3. Modalności w psychoterapii a superwizja 1406
44.3.1. Superwizja analityczna (korzenie superwizji) 1408
44.3.2. Superwizja jungowska 1408
44.3.3. Superwizja psychodynamiczna 1408
44.3.4. Superwizja systemowa 1409
44.3.5. Superwizja poznawczo-behawioralna 1410
44.3.6. Superwizja humanistyczna (skoncentrowana na osobie) 1410
44.3.7. Superwizja doświadczeniowa 1410
44.3.8. Superwizja skoncentrowana na emocjach EFT 1411
44.4. Rodzaje superwizji 1411
44.5. Zjawiska w superwizji 1415
44.6. Przymierze w superwizji a styl przywiązania 1418
44.7. Superwizja w psychoterapii uzależnień 1422
44.8. Nabywanie umiejętności w roli superwizora 1428

Rozdział 45. Prawne aspekty wykonywania zawodu specjalisty psychoterapii uzależnień – Błażej Kmieciak, Justyna Kotowska 1433
45.1. Wprowadzenie 1434
45.2. Psychoterapeuta/specjalista psychoterapii uzależnień w prawie 1436
45.3. Prawa pacjenta w praktyce specjalisty psychoterapii uzależnień 1441

Rozdział 46. Lecznictwo uzależnień w Polsce w kontekście historycznym – Bohdan Woronowicz 1461
46.1. Leczenie zaburzeń spowodowanych używaniem innych niż alkohol substancji psychoaktywnych 1462
46.1.1. Wprowadzenie 1462
46.1.2. Okres międzywojenny i czasy wcześniejsze 1463
46.1.3. Lata po drugiej wojnie światowej 1465
46.1.4. Organizacje wspierające lecznictwo 1474
46.2. Leczenie zaburzeń spowodowanych używaniem alkoholu w Polsce 1477
46.2.1. Okres rozbiorów i czasy wcześniejsze 1477
46.2.2. Okres polski międzywojennej 1479
46.2.3. Okres po drugiej wojnie światowej i czasy dzisiejsze 1480
46.2.4. Organizacje samopomocowe wspierające lecznictwo zaburzeń spowodowanych używaniem alkoholu 1484
Aneks. Specjalizacja w dziedzinie psychoterapii uzależnień – nowa formuła kształcenia specjalistów psychoterapii uzależnień – Barbara Bętkowska-Korpała 1489

Skorowidz 1493