Doskonalenie i rozwój zawodowy nauczycieli wychowania fizycznego

W wychowaniu fizycznym idea edukacji permanentnej obrazuje proces, który nie ustaje wraz z chwilą ukończenia szkoły, lecz trwa nieustannie i przejawia się w całożyciowej trosce o różne wartości kultury fizycznej. Takie spojrzenie na edukację fizyczną stało się możliwe dzięki m.in. teoretycznemu manewrowi zwanemu repedagogizacją. Przeprowadził ją w drugiej połowie ubiegłego stulecia M. Demel, a polegała ona na przekształceniu znanej tezy pedagogiki tradycyjnej, że zdrowe i sprawne ciało jest warunkiem wychowania, w jej odwrotność. Powstała nowatorska doktryna, według której wychowanie jest warunkiem zdrowia i tężyzny fizycznej (Demel, 1989). Inaczej mówiąc, kierunek oddziaływań na wychowanka, który w funkcjonującej od ponad dwóch wieków (za początek można przyjąć dzieło Śniadeckiego O fizycznym wychowaniu dzieci, z 1805 roku) biotechnicznej wersji wychowania fizycznego przebiegał „przez ciało do osobowości”, w obecnie postulowanej w teorii i wdrażanej do praktyki koncepcji humanistycznej przebiega „od osobowości do ciała”. Celem tak rozumianego wychowania fizycznego jest przygotowanie wychowanka do całożyciowej troski o ciało, poprzez doraźne wspomaganie rozwoju fizycznego, motorycznego i zdrowia (aktualizacja) oraz kształtowanie osobowości zdolnej do podtrzymywania i pomnażania tych wartości w życiu późniejszym (prospekcja) (Grabowski, 1997).

Wstęp 5 Rozdział I. Rozwój i doskonalenie zawodowe nauczycieli - od idei nauczyciela doskonałego ku idei nauczyciela ciągle doskonalącego się 11 1. Ewolucja poglądów n a temat źródeł nauczycielskich osiągnięć 11 2. Rozwój zawodowy nauczyciela w kontekście wybranych teorii osobowości i typów racjonalności człowieka 26 3. Koncepcje rozwoju zawodowego nauczyciela(pełnienia roli nauczyciela) 32 4. Dylematy roli nauczyciela 38 5. Znaczenie doskonalenia w rozwoju zawodowym nauczyciela 42 6. Znaczenia refleksji pedagogicznej w rozwoju i doskonaleniu zawodowym nauczyciela 43 7. Organizacyjne i merytoryczne obszary doskonalenia zawodowego nauczyciela 47 Rozdział II. Metodologiczne i organizacyjne założenia badań własnych 53 1. Cel badań 57 2. Pytania i hipotezy badawcze 57 3. Identyfikacja i operacjonalizacja zmiennych w badaniach ilościowych 60 4. Metody,techniki i narzędzia badawcze. Organizacja badań 66 4. 1. Dobór próby i organizacja badań ilościowych 68 4. 2. Dobór próby, metody, narzędzia badawcze i organizacja badań jakościowych 69 4. 3. Analiza rynku doskonalenia zawodnego nauczycieli w Małopolsce 73 4. 4. Charakterystyka badanej zbiorowości 74 Rozdział III. Doskonalenie zawodowe nauczycieli - treść i struktura 81 1. Poziom doskonalenia zawodowego nauczycieli 81 2. Motywy i bariery doskonalenia zawodowego nauczycieli 86 3. Doskonalenie zawodowe nauczycieli w kontekście zmiennych społeczno-demograficznych 90 4. Instytucjonalne i pozainstytucjonalne formy doskonalenia zawodowego nauczycieli 94 4. 1. Instytucjonalne formy doskonalenia zawodowego nauczycieli 96 4. 2. Pozainstytucjonalne formy doskonalenia zawodowego nauczycieli 107 4. 3. Rynek doskonalenia zawodowego nauczycieli w Małopolsce 117 Rozdział IV. Charakterystyka uczestników wywiadu - nauczycieli o wysokim i niskim poziomie doskonalenia zawodowego 122 1. Nauczyciele „zaangażowani" 125 2. Nauczyciele „niezaangażowani" 130 Rozdział V. Pełnienie roli nauczyciela w kontekście doskonalenia zawodowego. 135 1. Poziom pełnienia roli nauczyciela wśród badanych 135 2. Analiza struktury PRN 141 2. 1. Stosunek do wiedzy 142 2. 2. Stosunek do wartości 146 2. 3. Stosunek do ucznia 152 3. Pełnienie roli nauczyciela w kontekście zmiennych demograficzno-społecznych 157 4. Pełnienie roli nauczyciela a poziom doskonalenia zawodowego 161 Wnioski i refleksje końcowe 168 Piśmiennictwo 189 Spis tabel 208 Spis rycin 210 Załącznik 211 Summary 215