ebook Nagły zgon sercowy w sporcie. Jak mu zapobiec?

Wydawca: PZWL

Rok wydania: 2023

Nagłe zatrzymanie krążenia (NZK) w trakcie lub w niedługim czasie po aktywności sportowej to zawsze zdarzenie niezwykle dramatyczne, ponieważ występuje w sposób nieprzewidziany i najczęściej dotyka osoby w sile wieku, uznawane przez siebie i bliskich za zdrowe, a czasem nawet najmłodszych, dopiero rozpoczynających przygodę ze sportem. Przyczyną NZK w sporcie są najczęściej choroby sercowo-naczyniowe, a zapobieganie jego występowaniu leżało u podstaw stworzenia dziedziny kardiologii, jaką jest kardiologia sportowa. Badania ostatnich lat wniosły wiele nowych informacji na temat częstości występowania NZK w sporcie, także w odniesieniu do poszczególnych dyscyplin sportowych, płci i wieku oraz rasy sportowców. Dzięki badaniom autopsyjnym w przypadku nagłych zgonów sercowych (NZS) w sporcie, wykorzystaniu nowoczesnych badań obrazowych i badań genetycznych coraz lepiej poznane są przyczyny prowadzące do wystąpienia tego zdarzenia. Znaczne ograniczenie częstości występowania NZK i zgonów w sporcie osiągnięto dzięki wprowadzeniu odpowiednio zaplanowanych badań przesiewowych, dopuszczających zawodników do wyczynowego uprawiania sportu. Poprawia się także zabezpieczenie medyczne imprez masowych, w tym coraz większa dostępność automatycznych defibrylatorów zewnętrznych (AED). Istnieje wreszcie coraz więcej danych z badań obserwacyjnych dotyczących możliwości bezpiecznego uprawiania sportu przez osoby z rozpoznanymi chorobami sercowo-naczyniowymi, w tym z urządzeniami wszczepialnymi takimi jak stymulatory i kardiowertery-defibrylatory. Książka omawia w sposób możliwie aktualny i w szerszym kontekście wymienione zagadnienia i jest przygotowana przez uznanych ekspertów z dziedziny kardiologii i medycyny sportowej, za co dzień zajmujących się opieką medyczną nad sportowcami. Adresatami książki są jednak nie tylko lekarze, w tym lekarze rodzinni, ale także trenerzy, sztaby medyczne i kadra zarządzająca klubów sportowych czy klubów fitness oraz sportowcy i inne osoby, zaangażowane w sport. Głównym celem książki jest poprawa wiedzy na temat nagłego zgonu sercowego w sporcie, a w ślad za tym zmniejszenie częstości tego typu zdarzeń i ich skutków społecznych. Do tej pory nie było na rynku polskim podobnych, aktualnych opracowań.

Spis treści ebooka Nagły zgon sercowy w sporcie. Jak mu zapobiec?

Przedmowa XI
Wykaz skrótów XIII
Wstęp XVII

1. Podstawowe zagadnienia z fizjologii i terminologii sportu – Kinga Zujko-Kowalska 1

2. Epidemiologia nagłych zgonów sercowych (NZS) w sporcie – Szymon Jonik, Tomasz Mazurek 13
2.1. Dane z rejestrów 14
2.2. NZS w różnych grupach wiekowych 16
2.3. Różnice płciowe i rasowe 17
2.4. Wpływ dyscypliny sportowej na częstość zgonów 20
2.5. Wpływ dopingu 22
2.6. Wpływ innych czynników 24

3. Etiologia nagłych zgonów sercowych w sporcie – Elżbieta Katarzyna Biernacka 29
3.1. Choroby strukturalne 31
3.1.1. Choroba niedokrwienna serca 31
3.1.2. Kardiomiopatie 32
3.1.3. Anomalie tętnic wieńcowych 35
3.1.4. Zapalenie mięśnia sercowego 36
3.1.5. Wady zastawkowe 37
3.2. Nagły zgon sercowy u sportowca bez zmian strukturalnych w sercu 37

4. Postępowanie w czasie wystąpienia nagłego zatrzymania krążenia w trakcie aktywności fizycznej 41
4.1. BLS (Basic Life Support) – Wojciech Król 41
4.2. Szczególna rola wykorzystania automatycznego defibrylatora zewnętrznego – Marcin Konopka 46
4.2.1. Ryzyko nagłego zgonu wśród sportowców 46
4.2.2. Resuscytacja krążeniowo-oddechowa 47
4.2.3. Praktyczne wykorzystanie AED 48
4.2.4. Promowanie szerokiego wykorzystania AED oraz identyfikacja ograniczeń 49
4.2.5. Podsumowanie 52
4.3. ALS (Advanced Life Support) – Wojciech Król 55
4.4. Uwarunkowania szczególne związane z dyscypliną sportową – Marcin Konopka 59
4.4.1. Hipoksja 59
4.4.2. Hipowolemia 60
4.4.3. Zaburzenia jonowe i metaboliczne 60
4.4.4. Hipertermia 61
4.4.5. Hipotermia 62
4.4.6. Powikłania zakrzepowo-zatorowe 63
4.4.7. Odma prężna 63
4.4.8. Tamponada 64
4.4.9. Podsumowanie 64

5. Sposoby zapobiegania nagłemu zgonowi sercowemu w sporcie 67
5.1. Badania przesiewowe sportowców pod kątem chorób serca – Piotr Szwed, Marek Postuła 67
5.1.1. Młodzi sportowcy 71
5.1.2. Sportowcy w kategorii masters 73
5.2. Ogólne zasady bezpiecznego uprawiania sportu przez osoby z chorobami sercowo-naczyniowymi – Joanna Rogozik, Renata Główczyńska 77
5.3. Sport osób z wszczepionym ICD lub stymulatorem – Bartosz Szafran 88
5.4. Zabezpieczenie medyczne zawodów i aren sportowych – Jarosław Krzywański 106

6. Opisy przypadków klinicznych znanych i mniej znanych – jak i dlaczego doszło do NZK/NZS? – Łukasz Małek 117

7. Serce do walki. Media a nagły zgon sercowy w sporcie – Marcin Rosłoń 129