ebook Nauka, słowo daję! Najlepszy artykuł popularnonaukowy. Konkurs im. Profesora Mirosława Przybylskiego. Edycja 2025

Wydawca: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego

Rok wydania: 2026

KONKURS IM. PROFESORA MIROSŁAWA PRZYBYLSKIEGO
Czy nauka może wciągać jak dobra książka? Ta publikacja jest najlepszym dowodem, że tak.
To zbiór opowieści tak różnorodnych, jak różnorodna jest rzeczywistość – od mechanizmów rządzących życiem i ludzką psychiką po wyzwania prawa, technologii oraz współczesnej kultury. Autorki i autorzy dzielą się swoimi naukowymi fascynacjami, łącząc rzetelną wiedzę z talentem narracyjnym. Pokazują, że o rzeczach skomplikowanych można mówić językiem prostym i żywym – bez utraty naukowej wiarygodności, za to z pasją, wyobraźnią i humorem.
Publikacja jest pokłosiem konkursu kierowanego do studentek, studentów, doktorantek i doktorantów Uniwersytetu Łódzkiego. Znalazły się w niej artykuły nagrodzone oraz te, które nie zmieściły się na podium, ale zachwyciły jury oryginalnością i siłą przekazu. Między nimi wybrzmiewają głosy uznanych popularyzatorów i popularyzatorek nauki oraz jurorów i jurorek konkursu, a także osób zaangażowanych w promocję nauki na Uniwersytecie Łódzkim.
Wszystkie te wypowiedzi łączy przekonanie, że nauka nabiera pełnego znaczenia, kiedy wychodzi z laboratoriów i bibliotek, i zaczyna mówić ludzkim głosem.

Spis treści ebooka Nauka, słowo daję!

Wstęp – Krzysztof Pabis 9

CZĘŚĆ I

Sztuka popularyzacji – Natalia Osica 19
Małgorzata Adamkiewicz – Siła dotyku – wpływ czułego dotyku na zdrowie fizyczne i psychiczne 23
Patrycja Pych, Julia Saiki, Małgorzata Wielgus, Adrianna Zalewska Nikola Zaniewicz – Miłość jest ślepa i niezbyt mądra, ale węch ma niezły 35
Sztuka popularyzacji – Łukasz Lamża 47
Lena Gryz – Mumie, czaszki i szkielety, czyli czy ludzkie zwłoki i szczątki mogą być zabytkami? 51
Zuzanna Sobańska, Zuzanna Wojewódzka – Włochata mysz czy park jurajski? Podróż w przeszłość na falach inżynierii genetycznej 61
Sztuka popularyzacji – Karolina Głowacka 69
Paweł Jankiewicz – Co firmy mówią, a czego nie mówią w raportach? O sztuce zarabiania i udawania 75
Agnieszka Nojman, Paweł Jankiewicz – Czy jesteśmy użytkownikami, czy darmowymi pracownikami? Ekonomia uwagi w świecie platform społecznościowych 83
Sztuka popularyzacji – Aleksanda i Piotr Stanisławscy 91

CZĘŚĆ II

Okiem praktyka: Marcin Frątczak – Więcej niż podium 97
Okiem praktyka: Anna Zatora – Śmierć, nauka i popkultura 101
Wiktoria Grela – Kod, który zna prawdę: DNA w służbie nauki, sprawiedliwości i zdrowia 105
Amelia Wilczyńska, Jakub Kowalewski – Trucizny w kinie: od magii do rzeczywistości 115
Okiem praktyka: Angelika Siniarska-Tuszyńska – Metoda na crusha. Co łączy randkowanie z popularyzowaniem nauki? 125
Sonia Pawlak – Co zrobić, gdy ktoś ma krew na rękach (i nie tylko)? Analiza śladów krwawych w kryminalistyce 129
Okiem praktyka: Michał Gruda – Jak budować dobry tekst popularnonaukowy? Trzy różne strategie 135
Aleksandra Maryniak – Jak psychologia pomoże podbić Marsa? 139
Leon Kuc – Per aspera ad astra: jak struktura organizacyjna wpłynęła na rywalizację mocarstw w wyścigu kosmicznym 149
Piotr Filip Parkita – Czy prawnicy podbiją Marsa? 159
Okiem praktyka: Beata Gamrowska – Wszyscy się stresujemy 167
Olga Godycka-Ćwirko, Natalia Kamieńska – Czy stres zawsze jest naszym wrogiem? 169
Okiem praktyka: Marta R. Jabłońska – O klockach, muralach, szczurach i pasji słów kilka 177
Igor Dylak, Marcin Pośpieszyński – Lego, odznaki i inne niestandardowe motywacje do podejmowania podróży 181
Jan Nawrocki – Molozol, muchozol, sanitozol – czy mural reklamowy może być zabytkiem? 187
Zuzanna Sobańska – Jak zmieścić szczura w probówce, czyli o metodach alternatywnych do badań na zwierzętach 197
Okiem praktyka: Łukasz Orzechowski – Blisko. Coraz bliżej 203

ZAMIAST ZAKOŃCZENIA

Krzysztof Pabis – Czy fantastyczne zwierzęta fantastycznie ewoluują? 209
Popularyzacja na Uniwersytecie Łódzkim 233