ebook Powikłania dermatologiczne terapii onkologicznych Część I

Wydawca: PZWL

Rok wydania: 2026

Nowoczesne terapie onkologiczne, takie jak immunoterapia czy leczenie ukierunkowane molekularnie, znacząco zmieniły współczesną onkologię. Wraz z ich rozwojem coraz częściej obserwuje się jednak działania niepożądane dotyczące skóry, które mogą wpływać zarówno na jakość życia pacjentów, jak i przebieg leczenia przeciwnowotworowego.

Publikacja Powikłania dermatologiczne terapii onkologicznych stanowi kompleksowe i praktyczne opracowanie poświęcone diagnostyce, profilaktyce oraz leczeniu dermatologicznych powikłań terapii onkologicznych. Książka została przygotowana z myślą o lekarzach dermatologach, onkologach, lekarzach POZ oraz specjalistach innych dziedzin medycyny zaangażowanych w opiekę nad pacjentem onkologicznym.

Publikacja ma charakter interdyscyplinarny i edukacyjno-praktyczny. Oprócz solidnych podstaw teoretycznych zawiera algorytmy postępowania diagnostyczno-terapeutycznego oraz liczne przykłady kliniczne.

Spis treści ebooka Powikłania dermatologiczne terapii onkologicznych Część I

Wykaz wybranych skrótów XIII

Wstęp XXI

1. Manifestacje kliniczne niepożądanych reakcji na leki przeciwnowotworowe – Aleksandra Stefaniak, Jacek Szepietowski 1
1.1. Wprowadzenie 1
1.1.1. Częstość występowania i znaczenie dermatologicznych działań niepożądanych w terapii onkologicznej 1
1.1.2. Wpływ powikłań dermatologicznych na jakość życia pacjentów 2
1.1.3. Mechanizmy powstawania zmian skórnych – toksyczność bezpośrednia vs reakcje immunologiczne 2
1.2. Klasyfikacja dermatologicznych działań niepożądanych według mechanizmu powstawania 3
1.2.1. Klasyfikacja reakcji skórnych według mechanizmu powstawania zmian 4
1.2.2. Ocena ciężkości reakcji skórnych 4
1.3. Klasyfikacja skórnych działań niepożądanych według manifestacji klinicznej 4
1.3.1. Zmiany pigmentacji 4
1.3.2. Osutki plamisto-grudkowe, grudkowo-krostkowe i inne zmiany zapalne 9
1.3.3. Reakcje pęcherzowe i złuszczające 26
1.3.4. Reakcje hiperkeratotyczne i proliferacyjne 36
1.3.5. Zaburzenia mikrokrążenia i zmiany naczyniowe 42
1.3.6. Reakcje fototoksyczne i fotoalergiczne 49
1.3.7. Zmiany błon śluzowych 51
1.3.8. Zmiany przydatków 55
1.3.9. Zmiany dotyczące włosów 68

2. Powikłania dermatologiczne terapii raka piersi 81
2.1. Terapia systemowa (chemioterapia, immunoterapia, leki ukierunkowane na cele molekularne, koniugaty, hormonoterapia) – Aleksandra Grela-Wojewoda, Joanna Lompart, Mirosława Püsküllüoğlu 81
2.1.1. Hormonoterapia uzupełniająca 84
2.1.2. Chemioterapia uzupełniająca 84
2.1.3. Znaczenie kliniczne nadekspresji receptora HER2 85
2.1.4. Terapia biologiczna w leczeniu uzupełniającym 85
2.1.5. Powikłania dermatologiczne terapii hormonalnej w raku piersi 94
2.1.6. Inhibitory CDK4/6 w skojarzeniu z hormonoterapią 97
2.1.7. Inhibitory punktów kontroli 101
2.1.8. Koniugaty leków z przeciwciałami w leczeniu raka piersi 105
2.1.9. Powikłania dermatologiczne 107
2.2. Radioterapia raka piersi a powikłania dermatologiczne – Beata Sas-Korczyńska, Anna Mucha-Małecka, Natalia Amrogowicz, Krzysztof Wójcicki 117
2.2.1. Rola radioterapii w leczeniu raka piersi 117
2.2.2. Patomechanizm, kliniczna manifestacja, czynniki ryzyka oraz ocena nasilenia dermatologicznych powikłań po radioterapii 124
2.2.3. Profilaktyka i leczenie RSI 129

3. Powikłania dermatologiczne w terapii nowotworów przewodu pokarmowego 143
3.1. Rak jelita grubego (chemioterapia, immunoterapia, leki ukierunkowane molekularnie) – Manuela Las-Jankowska, Monika Olejniczak 147
3.1.1. Leczenie radykalne 147
3.1.2. Leczenie systemowe 147
3.1.3. Immunoterapia – inhibitory punktów kontrolnych 161
3.2. Rak żołądka (chemioterapia, immunoterapia) – Monika Olejniczak 163
3.3. Rak trzustki i dróg żółciowych (chemioterapia, immunoterapia) – Paulina Kilian-Van Miegem 173
3.3.1. Rak trzustki 173
3.3.2. Rak pęcherzyka żółciowego i dróg żółciowych 175
3.4. Rak wątroby – Anna Krause 183

4. Powikłania dermatologiczne terapii raka płuca 189
4.1. Raki niedrobnokomórkowe płuca – Mirosława Püsküllüoğlu, Ewa Pasieka, Tomasz Kopciński 189
4.1.1. Wstęp 189
4.1.2. Leczenie radykalne niedrobnokomórkowego raka płuca w stopniu klinicznego zaawansowania I–II 190
4.1.3. Leczenie radykalne niedrobnokomórkowego raka płuca w stopniu klinicznego zaawansowania III 192
4.1.4. Leczenie paliatywne niedrobnokomórkowego raka płuca 194
4.1.5. Powikłania dermatologiczne terapii systemowych w raku płuca 202
4.2. Rak drobnokomórkowy płuca – epidemiologia i czynniki ryzyka – Aneta Zygulska 225
4.2.1. Leczenie radykalne raka drobnokomórkowego płuca 226
4.2.2. Leczenie paliatywne drobnokomórkowego raka płuca 229

5. Powikłania terapii nowotworów głowy i szyi – Agnieszka Pietruszka, Maksymilian Kruczała, Paweł Polanowski 239
5.1. Postępowanie w zależności od lokalizacji nowotworu – Anna Mucha-Małecka, Beata Sas-Korczyńska, Natalia Amrogowicz, Krzysztof Wójcicki 240
5.1.1. Rak wargi 240
5.1.2. Rak jamy ustnej 241
5.1.3. Rak ustnej części gardła 242
5.1.4. Rak krtaniowej części gardła 244
5.1.5. Rak krtani 244
5.1.6. Rak nosowej części gardła 245
5.1.7. Raki gruczołowe 246
5.2. Zasady leczenia systemowego w postępowaniu radykalnym 247
5.2.1. Chemioterapia indukcyjna w nowotworach głowy i szyi 247
5.2.2. Skojarzona chemioradioterapia 247
5.3. Radioterapia paliatywna 248
5.4. Systemowe leczenie paliatywne 248
5.5. Powikłania dermatologiczne terapii stosowanych w leczeniu chorych na nowotwory rejonu głowy i szyi 249
5.5.1. Cisplatyna, karboplatyna 249
5.5.2. Docetaksel 249
5.5.3. Paklitaksel 250
5.5.4. Gemcytabina 250
5.5.5. 5-fluorouracyl 250
5.5.6. Immunoterapia (pembrolizumab/niwolumab) 251
5.5.7. Cetuksymab 252
5.5.8. Metotreksat 253
5.6. Radioterapia nowotworów głowy i szyi a powikłania dermatologiczne – Anna Mucha-Małecka, Beata Sas-Korczyńska, Natalia Amrogowicz, Krzysztof Wójcicki 255
5.6.1. Rola radioterapii w leczeniu nowotworów głowy i szyi 256
5.6.2. Powikłania dermatologiczne po radioterapii nowotworów głowy i szyi 264
5.6.3. Profilaktyka i leczenie RSI 268

6. Powikłania dermatologiczne terapii czerniaka – Marek Ziobro 277
6.1. Terapia systemowa (immunoterapia, leki ukierunkowane molekularnie) 277
6.1.1. Wstęp 277
6.1.2. Leczenie systemowe czerniaka 279
6.1.3. Leczenie celowane w czerniaku skóry 285

7. Powikłania dermatologiczne terapii układu moczowo-płciowego 291
7.1. Terapia systemowa raka nerkowokomórkowego – Agata Sałek-Zań 291
7.2. Terapia systemowa raka gruczołu krokowego – Maksymilian Kruczała 314
7.2.1. Powikłania dermatologiczne hormonoterapii 315
7.2.2. Powikłania dermatologiczne chemioterapii 317
7.2.3. Powikłania dermatologiczne leków ukierunkowanych na cele molekularne 318
7.2.4. Powikłania dermatologiczne radiofarmaceutyków 318
7.2.5. Powikłania dermatologiczne leków wzmacniających strukturę kostną 318
7.3. Terapia systemowa raka pęcherza moczowego (chemioterapia, immunoterapia, leki ukierunkowane molekularnie) – Marek Ziobro 320
7.3.1. Epidemiologia 320
7.3.2. Podział raków pęcherza ze względu na inwazję mięśniówki pęcherza 320
7.3.3. Podstawy zastosowania chemioterapii w leczeniu raka 321
7.3.4. Nowoczesne formy leczenia systemowego raka pęcherza 322
7.3.5. Zastosowanie terapii systemowej w radykalnym leczeniu raka pęcherza moczowego 324
7.3.6. Leczenie pacjentów z rakiem pęcherza niekwalifikującym się do leczenia radykalnego ze względu na zaawansowanie (najczęściej przerzutowym) 326
7.3.7. Pacjenci kwalifikujący się do terapii opartej na cisplatynie 327
7.3.8. Pacjenci niekwalifikujący się do chemioterapii opartej na cisplatynie, ale kwalifikujący się do terapii opartej na karboplatynie 329
7.3.9. Grupa niekwalifikująca się do chemioterapii pochodnymi platyny 330
7.3.10. Druga linia leczenia – chemioterapia 330
7.3.11. Trzecia linia leczenia raka pęcherza – erdafitynib – terapia celowana 332
7.4. Terapia systemowa nowotworów żeńskiego układu płciowego (chemioterapia, immunoterapia, terapia ukierunkowana molekularnie, hormonoterapia, koniugaty) – Aneta Zygulska 335
7.4.1. Rak trzonu macicy 335
7.4.2. Rak szyjki macicy 343
7.4.3. Rak jajnika 348
7.4.4. Rak sromu 352
7.4.5. Rak pochwy 353

Skorowidz 361