ebook Prawda i nadzieja Trudne rozmowy lekarz–pacjent–rodzina Zbigniew Kowalski

Spis treści ebooka Prawda i nadzieja

Przedmowa XV

1. Rozmowy, które bywają trudne 1
1.1. Zrozumieć lęk przed rozmową – milczenie nie chroni 2
1.2. Trening czyni mistrza – komunikacja jako umiejętność, nie „talent” 8
1.3. Co się dzieje po treningu? 9
1.4. Efekt nie jest „kosmetyczny” 10
1.5. Nie trzeba się „z tym” urodzić 10

2. Perspektywa pacjenta jako punkt wyjścia do nauki komunikacji 15
2.1. Jakie rozmowy są trudne dla pacjentów i ich bliskich? 15
2.2. Jak pacjent doświadcza rozmowy o niekorzystnym rokowaniu? 17

3. Rozmowa z rodzicami dziecka z chorobą o niepewnym rokowaniu 21
3.1. Historia: Rodzice dziecka z postępującą chorobą neurologiczną 21
3.2. Emocje, mechanizmy obronne i potrzeby informacyjne rodziny 26
3.3. Szok, niepewność, chaos 27
3.4. Mechanizmy obronne – zaprzeczenie, wyparcie, gniew 28
3.5. Przełomowa rozmowa: od lęku do powolnej akceptacji 30
3.6. Praktyczne wskazówki i proponowane scenariusze rozmów z rodzicami 32
3.7. Protokół EMPATIA: teoria i założenia, intencje powstania i zastosowanie protokołu 37
3.8. Rozmowa z rodzicami dziecka – jak stosować protokół EMPATIA 41
3.9. Co robić i czego unikać w rozmowie z rodzicami dziecka z chorobą o niepewnym rokowaniu? 45

4. Gdy świat się zatrzymuje – pierwsza rozmowa o niekorzystnym rokowaniu w chorobie nowotworowej 49
4.1. Historia pacjentki: diagnoza nowotworu złośliwego 49
4.2. Głos pacjenta: doświadczenie Katarzyny 55
4.3. Błędy komunikacyjne – konsekwencje dla pacjenta 57
4.4. Praktyczne wskazówki 59
4.5. Protokół SPIKES a pewność siebie lekarzy 65
4.6. Wpływ czynników kulturowych na skuteczność protokołu SPIKES w praktyce klinicznej 69
4.7. Adaptacja protokołu SPIKES do kontekstu kulturowego 71
4.8. Co robić i czego unikać podczas rozmów o niekorzystnym rokowaniu? 73

5. Cenowy ból głowy, czyli rozmowa o kosztach leczenia nowoczesną, nierefundowaną terapią 77
5.1. Dlaczego rozmowy o kosztach terapii są dla nas trudne? 81
5.2. Skąd się wzięło takie podejście do prowadzenia rozmów z pacjentami? 88
5.3. Moment przełomu – definicja Charles, Gafni i Whelan (1997) 89
5.4. Co robić i czego unikać w rozmowie o kosztach leczenia? 94

6. Kiedy w gabinecie jest para. Choroba jednego z małżonków i dylematy informacyjne 99
6.1. Zmowa milczenia, czyli ukrywanie diagnozy przed pacjentem w porozumieniu z bliskimi 102
6.2. Jak się zachować, gdy żona pacjenta prosi o ukrycie przed nim diagnozy? 106
6.3. Dominacja bliskiej osoby w rozmowie z pacjentem 108
6.4. Co robić i czego unikać w kontakcie z pacjentem i osobą bliską, która przyjmuje dominującą rolę w rozmowie? 110

7. Przekazanie informacji o śmierci pacjenta rodzinie oczekującej na wieści po wypadku 115
7.1. Perspektywa lekarza i mechanizmy obronne 121

8. Słowa, które ranią zamiast leczyć. O obrażaniu pacjentów w dobrej wierze 135
8.1. Stigma HIV/AIDS – ważna lekcja 141
8.2. Porozmawiajmy o nadwadze i otyłości 143
8.3. Dyskryminująca komunikacja a zaufanie i współpraca 145
8.4. Wnioski praktyczne 147
8.5. Przykład rozmowy: informacja o zakażeniu HIV 149
8.6. Przykład rozmowy: otyłość jako choroba a leczenie ortopedyczne 151

9. Jak mówić o błędach i powikłaniach? 157
9.1. Dlaczego tak trudno przyznać się do błędu? 162
9.2. Co mówi piśmiennictwo o przeprosinach i zaufaniu? 164
9.3. Uczenie się na błędach – zysk dla pacjenta i lekarza 165
9.4. Przykładowa rozmowa według modelu Utah Resiliency Center 167

10. Granice w relacji z pacjentem 179
10.1. Co pomaga w stawianiu granic? 184
10.2. Czym jest relacja? Czy partnerska relacja pomiędzy lekarzem i pacjentem jest możliwa oraz czy jest potrzebna? 186
10.3. Partnerstwo w relacji lekarz–pacjent 188
10.4. Instrukcja interpretacji wyników testu 196

11. Kiedy pacjent nie chce wiedzieć. Respektowanie autonomii i granic 203

12. Rozmowy o nieprzestrzeganiu zaleceń 219
12.1. Protokół Ask-Tell-Ask: konkretne narzędzie do rozmowy bez moralizowania 226
12.2. Porozmawiajmy o szczepieniach. Gdy pacjenci nie stosują się do zaleceń profilaktycznych 228
12.3. Co powtarzają przeciwnicy szczepień w swoich argumentach? 230
12.4. Mechanizmy mediów społecznościowych wzmacniają dezinformację 232
12.5. Skąd pacjenci czerpią wiedzę na temat skuteczności, bezpieczeństwa i możliwości zaszczepienia? 234
12.6. Model Ask-Tell-Ask w praktyce rozmów o szczepieniach 236
12.7. Praktyczne wskazówki z polskich badań: nie polaryzuj, buduj relację 238
12.8. Model czterech kroków – od wskazań do pomostu w przyszłość 239
12.9. Zastrzeżenia kontra obiekcje – rozpoznaj i zareaguj 240
12.10. „Nie jestem zainteresowany” – nie kończ rozmowy 241
12.11. Szczepiłem się, a i tak zachorowałem – empatia plus fakty 242
12.12. Chciałbym to przemyśleć – daj przestrzeń lub rozwiej wątpliwości 243
12.13. „Muszę omówić z żoną/mężem” – poznaj obawy bliskich 244
12.14. „Wolę inną szczepionkę” – szanuj wybór 245
12.15. Co robić w rozmowie o przestrzeganiu zaleceń? 246

13. Wszystko wiem, wszystko widziałem. Jak rozmawiać z pacjentami, którzy wiedzą lepiej? 251
13.1. Stereotyp „trudnego” pacjenta 253
13.2. Pacjenci od dr. Google i prof. ChatGPT. Psychologiczne źródła żądań i agresji 256

Piśmiennictwo naukowe dotyczące komunikacji medycznej nieopisane szerzej, a wykorzystane przy pisaniu niniejszego podręcznika wraz z krótką charakterystyką 265

Szczegóły ebooka Prawda i nadzieja

ISBN:

9788301248444

Wydawca:

PZWL

Rok wydania:

2026

Typ publikacji:

Ebook

Język:

polski

Format:

epub mobi

Liczba stron:

326

ISBN dla wersji papierowej:

9788301248383

Recenzje ebooka Prawda i nadzieja