Sercowo-płucne testy wysiłkowe Kompendium

1. Fizjologiczne podstawy testów wysiłkowych – Karol KAMIŃSKI 1 2. Zasady prowadzenia testów sercowo-płucnych 11 2.1. Warunki wykonywania spiroergometrycznych testów wysiłkowych – Małgorzata KURPESA 11 Wyposażenie pracowni 11 Personel 13 Bezpieczeństwo badania 14 2.2. Protokoły stosowane przy wykonywaniu CPET – Małgorzata KURPESA 15 2.3. Systemy do analizy gazów oddechowych – Maciej MACHOWSKI 19 Analiza gazów oddechowych 20 Kalibracja sprzętu 23 3. Badanie spirometryczne dla potrzeb sercowo-płucnego testu wysiłkowego – Tomasz PIORUNEK 25 3.1. Wskazania i przeciwwskazania do spirometrii 28 Wskazania do spirometrii 28 Względne przeciwwskazania do spirometrii 29 3.2. Warunki wykonywania spirometrii 30 3.3. Kryteria poprawności badania i powtarzalności pomiarów 31 3.4. Kryteria rozpoznania i oceny zaawansowania zaburzeń wentylacji 33 3.5. Przykłady wyników badań spirometrycznych 35 4. Najważniejsze parametry testu spiroergometrycznego – Ewa STRABURZYŃSKA-MIGAJ 39 4.1. Parametry wydolności i czynności układu krążenia 40 Zużycie tlenu (VO2) 42 Eliminacja dwutlenku węgla (VCO2) 44 Współczynnik wymiany oddechowej (RER) 44 Próg beztlenowy, próg wentylacyjny (AT, VT) 45 Puls tlenowy 46 4.2. Parametry wentylacyjne CPET 46 Rezerwa oddechowa 47 Wentylacja oscylacyjna 47 4.3. Parametry sprawności wymiany gazowej w płucach 47 Wentylacyjny równoważnik dwutlenku węgla i tlenu 48 Wskaźnik sprawności wentylacji podczas wysiłku (VE/VCO2 slope) 49 Ciśnienie parcjalne CO2 i O2 w powietrzu końcowowydechowym (PETO2 i PETCO2) 49 4.4. Parametry klasycznego elektrokardiograficznego testu wysiłkowego (ExT) 50 5. Interpretacja wyników testu spiroergometrycznego – Ewa STRABURZYŃSKA-MIGAJ 55 5.1. Wykresy Wassermana 58 5.2. Zużycie tlenu (VO2) 60 5.3. Puls tlenowy (puls O2) 62 5.4. Próg beztlenowy, próg wentylacyjny 63 5.5. Wentylacja 65 5.6. Równoważnik wentylacyjny VO2 i VCO2 67 5.7. Wskaźnik efektywności wentylacji (VE/VCO2 slope) 67 5.8. Ciśnienie parcjalne tlenu i dwutlenku węgla w powietrzu końcowowydechowym 68 5.9. Rezerwa sercowa 68 5.10. Wskaźnik chronotropowy 70 5.11. Powysiłkowe zwalnianie częstotliwości serca (HRR) 70 5.12. Raport końcowy 71 6. Zastosowanie testu w wybranych sytuacjach klinicznych 73 6.1. Pacjent z niewydolnością serca – Magdalena DUDEK 73 Szczytowe pochłanianie tlenu 75 Współczynnik wymiany oddechowej 77 Submaksymalny test spiroergometryczny 77 Wydajność wentylacji 77 Próg wentylacyjny 78 Ciśnienie końcowowydechowe dwutlenku węgla (PETCO2) 79 Wentylacja oscylacyjna 79 Wskaźnik wydajności zużycia tlenu (OUES) 80 Wysiłkowa moc wentylacyjna 80 Seryjne testy spiroergometryczne 80 Oszacowanie ryzyka za pomocą testu spiroergometrycznego ograniczonego objawami u pacjenta z HF 82 CPET u pacjenta z HF a choroby współtowarzyszące 82 Podsumowanie 85 6.2. Pacjent z podejrzeniem lub potwierdzoną kardiomiopatią przerostową – Ewa STRABURZYŃSKA-MIGAJ 89 6.3. Test spiroergometryczny w diagnostyce różnicowej duszności wysiłkowej – Ewa STRABURZYŃSKA-MIGAJ 92 6.4. Pacjent z podejrzeniem lub potwierdzonym nadciśnieniem płucnym – Jacek MIGAJ 97 Mechanizmy patologiczne 98 Parametry badane podczas sercowo-płucnego testu wysiłkowego 98 Podsumowanie 105 6.5. Sercowo-płucny test wysiłkowy w diagnostyce chorób układu oddechowego – Marcin GRABICKI 107 6.6. Sercowo-płucne testy wysiłkowe w rehabilitacji kardiologicznej – Dominika SZALEWSKA, Piotr NIEDOSZYTKO 115 Wysiłek fizyczny w rehabilitacji kardiologicznej 115 Wykorzystanie CPET w planowaniu wysiłku fizycznego 115 Kwalifikacja do CPET w czasie rehabilitacji kardiologicznej 116 Odrębności w wykonaniu CPET w celach rehabilitacji kardiologicznej 116 Planowanie treningu na podstawie CPET 116 Ocena efektów rehabilitacji kardiologicznej 119 Podsumowanie 120 6.7. Sportowcy wyczynowi – Krzysztof KUSY 121 Cele testu 121 Specyfika procedur testowych 122 Wskaźniki i interpretacja 131 6.8. Sercowo-płucne testy wysiłkowe u dzieci – Katarzyna ŁUCZAK-WOŹNIAK, Bożena WERNER 139 Różnice w przeprowadzaniu sercowo-płucnego testu wysiłkowego pomiędzy pacjentami pediatrycznymi a dorosłymi 140 Wskazania do wykonania sercowo-płucnego testu wysiłkowego u dzieci 140 Przygotowanie pacjenta do badania 142 Wybór protokołu 142 Różnice w mierzonych parametrach u pacjentów pediatrycznych i u dorosłych 144 Powikłania testu wysiłkowego 155 Wybrane sytuacje szczególne 155 Podsumowanie 158 6.9. Sercowo-płucny test wysiłkowy z oceną obrazową (spiroergoechokardiografia) – Krzysztof SMARŻ 160 Warunki techniczne i oceniane parametry 161 Zastosowanie kliniczne 164 Podsumowanie 168 7. Przypadki kliniczne 173 PRZYPADEK 1. Zdrowy mężczyzna, badanie na cykloergometrze i bieżni – Ewa STRABURZYŃSKA-MIGAJ, Hubert POPIAK 173 PRZYPADEK 2. Sportowiec – Ewa STRABURZYŃSKA-MIGAJ, Hubert POPIAK 176 PRZYPADEK 3. Zdrowa kobieta – Ewa STRABURZYŃSKA-MIGAJ, Hubert POPIAK 178 PRZYPADEK 4. Pacjent z kardiomiopatią alkoholową przed okresem abstynencji i po nim – Ewa STRABURZYŃSKA-MIGAJ, Hubert POPIAK 181 PRZYPADEK 5. Pacjent z kardiomiopatią rozstrzeniową przed umiarowieniem przewlekłego migotania przedsionków i po nim – Ewa STRABURZYŃSKA-MIGAJ, Hubert POPIAK 184 PRZYPADEK 6. Pacjent z chorobą nadciśnieniową serca z migotaniem przedsionków – Ewa STRABURZYŃSKA-MIGAJ, Hubert POPIAK 188 PRZYPADEK 7. Pacjent z chorobą wieńcową w okresie niewydolności serca – Ewa STRABURZYŃSKA-MIGAJ, Hubert POPIAK 190 PRZYPADEK 8. Pacjent z przewlekłą niewydolnością serca i otyłością – Ewa STRABURZYŃSKA-MIGAJ, Hubert POPIAK 193 PRZYPADEK 9. Pacjent z przewlekłą niewydolnością serca przed wszczepieniem układu do stymulacji resynchronizującej (CRT) i po wszczepieniu CRT – Ewa STRABURZYŃSKA-MIGAJ, Hubert POPIAK 195 PRZYPADEK 10. Pacjentka z kardiomiopatią rozstrzeniową i POChP – Ewa STRABURZYŃSKA-MIGAJ, Hubert POPIAK 199 PRZYPADEK 11. Pacjent z POChP, sarkoidozą i pylicą płuc w okresie nadciśnienia płucnego – Ewa STRABURZYŃSKA-MIGAJ, Hubert POPIAK 201 PRZYPADEK 12. Pacjent z POChP i rozedmą pęcherzową płuc – Ewa STRABURZYŃSKA-MIGAJ, Hubert POPIAK 204 PRZYPADEK 13. Pacjent z mukowiscydozą – Ewa STRABURZYŃSKA-MIGAJ, Hubert POPIAK 206 PRZYPADEK 14. Pacjent z kardiomiopatią przerostową – Ewa STRABURZYŃSKA-MIGAJ, Hubert POPIAK 208 PRZYPADEK 15. Pacjent z kardiomiopatią przerostową z ponadprzeciętną tolerancją wysiłku – Ewa STRABURZYŃSKA-MIGAJ, Hubert POPIAK 210 PRZYPADEK 16. Pacjentka z kardiomiopatią przerostową z nieprawidłową odpowiedzią ciśnienia tętniczego – Ewa STRABURZYŃSKA-MIGAJ, Hubert POPIAK 213 PRZYPADEK 17. Pacjentka z nadciśnieniem płucnym tętniczym – Karol KAMIŃSKI 215 PRZYPADEK 18. Pacjentka z zakrzepowo-zatorowym nadciśnieniem płucnym – Jacek MIGAJ 217 PRZYPADEK 19. Pacjent poddany rehabilitacji kardiologicznej – Dominika SZALEWSKA, Piotr NIEDOSZYTKO 220 PRZYPADEK 20. Pacjent z poprawą wydolności po rehabilitacji kardiologicznej – „responder” (badanie CPET-ESE) – Krzysztof SMARŻ 222 PRZYPADEK 21. Pacjent bez poprawy wydolności po rehabilitacji kardiologicznej – „non-responder” (badanie CPET-ESE) – Krzysztof SMARŻ 226 PRZYPADEK 22. Przewlekła niewydolność serca – ocena spiroergometryczna leczenia zgodnego z zaleceniami 2016/2021 – Ewa STRABURZYŃSKA-MIGAJ 229 PRZYPADEK 23. Przewlekła niewydolność serca z poprawą frakcji wyrzutowej – Ewa STRABURZYŃSKA-MIGAJ 233 PRZYPADEK 24. Ocena spiroergometryczna pacjenta z zaawansowaną niewydolnością serca przed przeszczepieniem serca i po przeszczepieniu – Magdalena DUDEK, Ewa STRABURZYŃSKA-MIGAJ 236 PRZYPADEK 25. Mężczyzna po COVID-19 – Ewa STRABURZYŃSKA-MIGAJ 240 Sportowcy wyczynowi – wprowadzenie do przypadków 26–34 – Krzysztof KUSY 242 PRZYPADEK 26. Kobieta uprawiająca kajakarstwo – Krzysztof KUSY 243 PRZYPADEK 27. Mężczyzna uprawiający boks amatorski – Krzysztof KUSY 245 PRZYPADEK 28. Kobieta uprawiająca triathlon – Krzysztof KUSY 247 PRZYPADEK 29. Mężczyzna uprawiający kolarstwo – Krzysztof KUSY 249 PRZYPADEK 30. Mężczyzna uprawiający chód sportowy – Krzysztof KUSY 251 PRZYPADEK 31. Kobieta uprawiająca sprint lekkoatletyczny – Krzysztof KUSY 253 PRZYPADEK 32. Mężczyzna uprawiający futsal – Krzysztof KUSY 256 PRZYPADEK 33. Kobieta uprawiająca tenis – Krzysztof KUSY 258 PRZYPADEK 34. Mężczyzna uprawiający taekwondo olimpijskie – Krzysztof KUSY 260 Skorowidz 263