Komentarz omawia nowelizację przestępstw seksualnych, obowiązującą od 13.02.2025 r. Zawiera szczegółową analizę: zmodyfikowanego brzmienia art. 197 § 1 k.k. (zgwałcenie), nowego przestępstwa polegającego na wykorzystaniu osoby niezdolnej do autodeterminacji z art. 197 § 1a k.k., zmian w art. 198 k.k. (wykorzystanie bezradności lub ograniczonej poczytalności), a także związku znowelizowanych regulacji z art. 199 k.k. (wykorzystanie zależności lub krytycznego położenia innej osoby).
Autor rozstrzyga dotychczasowe wątpliwości interpretacyjne, a także zwraca uwagę na problemy, jakie wywoła nowelizacja w praktyce wymiaru sprawiedliwości. W szczególności omawia: - warunki świadomej, dobrowolnej, uprzedniej i odwoływalnej zgody, - znamię „innego sposobu” doprowadzenia do czynności seksualnej, - wprowadzenie karalności zgwałcenia przez zaniechanie, - kwalifikację prawną współżycia partnerów nietrzeźwych lub odurzonych, - ocenę prawną tzw. tonicznego bezruchu (zmrożenia), - zgwałcenie z zamiarem ewentualnym, - skomplikowane relacje nowego opisu zgwałcenia z pozostałymi typami przestępstw seksualnych, - przekształcenie dotychczasowych przestępstw pedofilskich w zgwałcenia zagrożone dożywotnim pozbawieniem wolności.
Komentarz przeznaczony jest dla praktyków – adwokatów, radców prawnych, sędziów i prokuratorów, a także pracowników naukowych. Zainteresuje również organizacje społeczne zaangażowane w walkę o prawa kobiet, parlamentarzystów i legislatorów.
Wykaz skrótów | str. 7
Przedmowa | str. 9
Wprowadzenie | str. 11
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny
CZĘŚĆ SZCZEGÓLNA | str. 17
Rozdział XXV. Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności | str. 17
Art. 197. | str. [Zgwałcenie i wymuszenie czynności seksualnej] | str. 17
Zakres nowelizacji obowiązującej od 13.02.2025 r. | str. 18
Geneza nowelizacji obowiązującej od 13.02.2025 r. | str. 21
2.1. Poselski projekt ustawy z 14.02.2024 r. | str. 21
2.2. Ekspertyza Magdaleny Budyn-Kulik z 5.03.2024 r. | str. 37
2.3. Ekspertyza Mikołaja Małeckiego z 13.03.2024 r. | str. 45
2.4. Pozostałe opinie do projektu nowelizacji | str. 68
2.5. Ekspertyza Włodzimierza Wróbla z 6.05.2024 r. | str. 73
2.6. Odniesienie się do wybranych uwag | str. 84
2.7. Finalny kształt nowelizacji | str. 93
Znamiona zgwałcenia z art. 197 § 1 i 2 k.k. | str. 97
3.1. Wpływ nowelizacji na konstrukcję znamion zgwałcenia | str. 97
3.2. Kwestia cech zgody i braku zgody | str. 100
3.3. Kwestia braku możliwości wyrażenia zgody | str. 119
3.4. Kwestia dobrowolności zgody | str. 124
3.5. Kwestia (nie)istnienia zgody a (nie)udzielenia zgody | str. 135
3.6. Kwestia przemocy, groźby bezprawnej i podstępu | str. 143
3.7. Nowe znamię „w inny sposób mimo braku zgody” | str. 145
3.7.1. „W inny sposób” | str. 148
3.7.2. „Mimo braku zgody” | str. 166
3.8. Nowelizacja art. 197 § 2 k.k. | str. 181
Nowy typ czynu zabronionego z art. 197 § 1a k.k. | str. 183
4.1. Zakres zastosowania art. 197 § 1a k.k. | str. 183
4.2. Charakter prawny art. 197 § 1a k.k. | str. 190
Kwestia zamiaru i błędu co do znamion zgwałcenia | str. 194
Art. 198. | str. [Seksualne wykorzystanie ograniczonej poczytalności lub bezradności] | str. 200
Art. 199. | str. [Seksualne wykorzystanie stosunku zależności lub krytycznego położenia] | str. 208
Bibliografia | str. 215
