Prawo autorskie i prawa pokrewne. Wprowadzenie

Książka w przystępny sposób przedstawia regulacje polskiego i mię­dzynarodowego prawa autorskiego. Prezentuje całość problematyki tej gałęzi prawa (łącznie z kwestiami organizacji zbiorowego zarządzania i sui generis ochrony baz danych) w świetle aktualnego orzecznictwa sądowego. Uwzględnia również analizę wyroków Trybunału Sprawie­dliwości Unii Europejskiej w kontekście ich wpływu na stosowanie prawa polskiego. Publikacja omawia w szczególności: • pojęcie utworu w świetle prawa polskiego i prawa Unii Europejskiej, • treść osobistych i majątkowych praw autorskich, • autorskoprawne problemy sztucznej inteligencji, • zasady właściwego redagowania umów z zakresu prawa autorskiego, • stosowanie prawa autorskiego w internecie, • roszczenia z tytułu naruszenia praw autorskich. Najnowsze wydanie zawiera także szczegółową analizę ostatniej dużej nowelizacji prawa autorskiego, stanowiącej transpozycję dyrektyw UE o prawie autorskim na jednolitym rynku cyfrowym (2019/790) oraz o internetowych programach telewizyjnych i radiowych (2019/789). Nowelizacja ta wprowadza wiele ważnych zmian, w tym m.in.: • modyfikację zasad wynagradzania twórców, • nowe formy dozwolonego użytku, • nowe prawo pokrewne wydawców prasy.

Wykaz skrótów | str. 13 Wstęp | str. 17 Rozdział pierwszy Uwagi wstępne | str. 19 Rozdział drugi Prawo autorskie | str. 25 Przedmiot prawa | str. 25 1.1. Uwagi ogólne | str. 25 1.2. Cecha twórczości i indywidualności | str. 32 1.3. Problemy praktyczne dotyczące kwalifikacji wytworu intelektualnego jako utworu | str. 33 1.4. Utwór zależny | str. 47 1.5. Wytwory generatywnej sztucznej inteligencji a przedmiot prawa autorskiego | str. 51 1.6. Wyłączenia wybranych kategorii wytworów intelektu spod prawa autorskiego | str. 57 Konstrukcja, powstanie i czas ochrony praw autorskich | str. 60 Podmiot praw autorskich | str. 66 3.1. Twórca | str. 66 3.2. Współautorstwo | str. 67 3.3. Twórczość pracownicza | str. 70 3.4. Inne podmioty praw autorskich | str. 72 3.5. Następcy prawni | str. 75 Autorskie prawa osobiste | str. 76 4.1. Uwagi ogólne | str. 76 4.1.1. Treść i naruszenie | str. 76 4.1.2. Ochrona po śmierci | str. 80 4.1.3. Problem wspólności praw | str. 81 4.1.4. Umowy | str. 82 4.1.5. Utwory pracownicze | str. 83 4.1.6. Autorskie dobra osobiste a trenowanie AI | str. 84 4.2. Poszczególne autorskie prawa osobiste | str. 85 4.2.1. Prawo do autorstwa | str. 85 4.2.2. Prawo do integralności utworu | str. 90 4.2.3. Prawo do rzetelnego wykorzystania utworu | str. 92 4.2.4. Prawo do decydowania o pierwszym udostępnieniu utworu publiczności | str. 93 4.2.5. Prawo do nadzoru nad sposobem korzystania z utworu | str. 95 4.2.6. Prawo dostępu do dzieła | str. 95 4.3. Ochrona autorskich dóbr osobistych a stosunki umowne | str. 96 Autorskie prawa majątkowe | str. 97 5.1. Treść prawa | str. 97 5.1.1. Uwagi ogólne. Pojęcie korzystania | str. 97 5.1.2. Pola eksploatacji | str. 98 5.1.3. Postacie korzystania z utworu | str. 100 5.1.4. Rozporządzanie utworem i prawo do wynagrodzenia | str. 109 5.1.5. Zezwolenie na wykonywanie prawa autorskiego do dzieła zależnego | str. 111 5.1.6. Droit de suite | str. 111 5.1.7. Zabezpieczenia przed dostępem do utworów | str. 112 5.1.8. Prawa wyłączne do utworu a własność egzemplarza utworu | str. 113 5.2. Wyczerpanie prawa | str. 115 5.3. Ograniczenia treści autorskich praw majątkowych | str. 121 5.3.1. Uwagi wstępne | str. 121 5.3.1.1. Istota i funkcja dozwolonego użytku | str. 121 5.3.1.2. Trzystopniowy test z art. 35 pr. aut. | str. 122 5.3.1.3. Umowy a dozwolony użytek | str. 124 5.3.1.4. Rozpowszechnienie utworu jako warunek dozwolonego użytku | str. 126 5.3.1.5. Obowiązek wymienienia imienia i nazwiska twórcy | str. 127 5.3.1.6. Korzyści majątkowe użytkownika | str. 127 5.3.1.7. Wynagrodzenie twórcy | str. 128 5.3.1.8. Dozwolony użytek jako normatywna podstawa ograniczenia ochrony autorskich dóbr osobistych | str. 131 5.3.1.9. Bezpośrednie stosowanie Konstytucji RP, Karty praw podstawowych i EKPC dla rozszerzenia swobody eksploatacji cudzych utworów poza dozwolonym użytkiem | str. 133 5.3.1.10. Zamknięty katalog postaci dozwolonego użytku | str. 134 5.3.2. Dozwolony użytek osobisty | str. 135 5.3.3. Swoboda cytowania | str. 140 5.3.4. Parodia, pastisz i karykatura | str. 150 5.3.5. Antologie | str. 153 5.3.6. Przedruk | str. 154 5.3.7. Licencje dla celów naukowych i dydaktycznych | str. 156 5.3.7.1. Licencja dla zilustrowania treści przekazywanych w celach dydaktycznych lub w celu prowadzenia działalności naukowej | str. 156 5.3.7.2. „Licencja dla bibliotek” | str. 159 5.3.8. Publiczne odtwarzanie programu radiowego lub telewizyjnego | str. 164 5.3.9. Dzieła osierocone | str. 165 5.3.10. Utwory niedostępne w handlu | str. 168 5.3.11. Licencja z art. 231 pr. aut. | str. 169 5.3.12. Eksploracja tekstów i danych | str. 173 5.3.12.1. Uwagi ogólne | str. 173 5.3.12.2. Trenowanie AI | str. 178 5.3.13. Licencja dla osób niepełnosprawnych | str. 184 5.3.14. Inne postacie licencji | str. 187 Regulacje szczególne | str. 190 6.1. Programy komputerowe | str. 190 6.2. Utwór audiowizualny | str. 198 Umowy | str. 199 7.1. Zasada wolności kontraktowej i jej ograniczenia | str. 199 7.2. Zasada specyfikacji w umowie pól eksploatacji utworu i forma umów | str. 203 7.3. Zakaz obejmowania umową nieznanych (w chwili jej zawierania) pól eksploatacji utworu | str. 206 7.4. Zakaz zawierania umów w części dotyczącej wszystkich utworów lub wszystkich utworów określonego rodzaju tego samego twórcy mających powstać w przyszłości | str. 207 7.5. Zakaz zbycia i zrzeczenia się prawa do wynagrodzenia | str. 207 7.6. Konsekwencje braku rozpowszechnienia utworu przez licencjobiorcę lub nabywcę praw wyłącznych | str. 208 7.7. Autorskie dobra osobiste a umowy | str. 210 7.8. Inne ograniczenia swobody umów | str. 212 7.9. Przepisy względnie obowiązujące | str. 213 7.10. Zasady redakcji kontraktów autorskich | str. 215 7.11. Licencje open source, creative commons i ruch open access | str. 221 Wynagrodzenia umowne i postumowne w znowelizowanym prawie autorskim | str. 224 8.1. Wynagrodzenie umowne | str. 225 8.2. Wynagrodzenie postumowne | str. 233 8.3. Wynagrodzenie postumowne twórcy z prawa pokrewnego wydawców | str. 248 8.4. Obowiązek informacyjny | str. 249 Ochrona praw autorskich i praw pokrewnych | str. 250 9.1. Autorskie prawa osobiste | str. 250 9.2. Autorskie prawa majątkowe | str. 252 9.2.1. Stwierdzenie naruszenia i podmiot odpowiedzialny | str. 252 9.2.1.1. Bezpośrednie wkroczenie w zakres cudzego prawa autorskiego | str. 252 9.2.1.2. Legitymacja bierna; pośrednie naruszenie prawa autorskiego | str. 254 9.2.1.3. Odpowiedzialność za naruszenie prawa autorskiego w Internecie | str. 258 9.2.1.3.1. Odpowiedzialność dostawcy zawartości sieci | str. 258 9.2.1.3.2. Odpowiedzialność za świadczenie usługi przechowywania i udostępnianie utworów (hosting) | str. 258 9.2.1.3.3. Wyłączenie odpowiedzialności dostawcy usług (service provider) | str. 261 9.2.1.3.4. Szczególna regulacja dla hostingu realizowanego przez duże platformy internetowe | str. 265 9.2.1.3.5. Odpowiedzialność za odesłania | str. 272 9.2.1.3.6. Odpowiedzialność za systemy wyszukiwawcze | str. 278 9.2.1.3.7. Utwory w odnośnikach | str. 281 9.2.1.3.8. Blokowanie dostępu do platform internetowych przez dostawcę Internetu | str. 281 9.2.1.4. Legitymacja czynna | str. 283 9.2.2. Roszczenia | str. 283 9.2.2.1. Uwagi ogólne | str. 283 9.2.2.2. Roszczenie o zaniechanie naruszenia | str. 284 9.2.2.3. Roszczenie o usunięcie skutków naruszenia | str. 285 9.2.2.4. Roszczenie o naprawienie wyrządzonej szkody na zasadach ogólnych | str. 286 9.2.2.5. Roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej | str. 287 9.2.2.6. Roszczenie o wydanie uzyskanych korzyści | str. 289 9.2.2.7. Roszczenie o ogłoszenie oświadczenia lub wyroku | str. 291 9.2.2.8. Roszczenie informacyjne | str. 291 9.2.2.9. Zabezpieczenie środka dowodowego | str. 294 9.2.2.10. Wyjawienie lub wydanie środka dowodowego | str. 295 9.2.2.11. Roszczenia uzupełniające | str. 295 9.2.2.12. Roszczenia w związku z usuwaniem zabezpieczeń technicznych i elektronicznych informacji | str. 296 9.2.2.13. Roszczenie prewencyjne z art. 439 k.c. | str. 297 9.2.3. Powództwo z art. 189 k.p.c. | str. 299 9.2.4. Przedawnienie | str. 299 9.2.5. Zagadnienia procesowe | str. 300 9.2.5.1. Sąd właściwy | str. 300 9.2.5.2. Ciężar dowodu – zasady ogólne i domniemania | str. 301 9.2.5.3. Ciężar dowodu w procesie o naruszenie praw autorskich | str. 303 9.3. Nadużycie prawa autorskiego | str. 305 Rozdział trzeci Prawa pokrewne | str. 309 Uwagi generalne | str. 309 Prawo do artystycznych wykonań | str. 311 Prawa do fonogramów i wideogramów | str. 317 Prawo do nadań | str. 320 Prawo do pierwszego wydania | str. 321 Prawo do wydania naukowego i krytycznego | str. 323 Prawo pokrewne wydawców prasy | str. 325 7.1. Uwagi ogólne | str. 325 7.2. Treść prawa wydawców prasy | str. 328 7.3. Prawo wydawców prasy i AI | str. 333 7.4. Ustalenie wynagrodzenia dla wydawców prasy | str. 335 Ochrona praw pokrewnych | str. 338 Rozdział czwarty Sui generis ochrona baz danych | str. 339 Wprowadzenie | str. 339 Przedmiot ochrony | str. 342 Producent bazy danych | str. 345 Treść ochrony | str. 346 Czas ochrony | str. 352 Ochrona baz danych | str. 353 Rozdział piąty Organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i pokrewnymi | str. 355 Uwagi ogólne | str. 355 Podstawa do wykonywania zbiorowego zarządu przez organizacje zbiorowego zarządzania | str. 357 2.1. Uwagi ogólne | str. 357 2.2. Umowa o zbiorowe zarządzanie | str. 358 2.3. Umowa o reprezentację | str. 360 2.4. Obowiązkowe i „półobowiązkowe” pośrednictwo organizacji zbiorowego zarządzania | str. 363 2.5. Niezależne podmioty zarządzające prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi | str. 367 Wykonywanie zbiorowego zarządu w stosunkach zewnętrznych | str. 367 3.1. Uwagi ogólne | str. 367 3.2. Tabele wynagrodzeń | str. 369 3.3. Postępowanie mediacyjne | str. 371 Domniemanie | str. 372 Rozdział szósty Konwencje międzynarodowe | str. 375 Konwencja berneńska | str. 375 Konwencja rzymska | str. 380 Porozumienie TRIPS | str. 383 „Internetowe” traktaty WIPO | str. 387 4.1. Wprowadzenie | str. 387 4.2. Traktat WIPO o prawie autorskim | str. 388 4.3. Traktat WIPO o artystycznych wykonaniach i fonogramach | str. 391 4.4. Pekiński traktat w sprawie audiowizualnych artystycznych wykonań | str. 395 4.5. Traktat o dostępie osób z upośledzeniem wzroku do opublikowanych utworów | str. 396 Rozdział siódmy Prawo autorskie w Unii Europejskiej | str. 399 Bibliografia | str. 409 Ustawa z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych | str. 421