Wsparcie osób niesamodzielnych. Perspektywa opiekunów i podopiecznych

Publikacja dotyczy usług opiekuńczych i asystenckich świadczonych starszym osobom niesamodzielnym. W pierwszej części przedstawiono krótką analizę zjawisk starości i samotności osób starszych jako wieloaspektowych wyzwań dla polityk publicznych oraz charakterystykę wybranych modeli opieki nad osobami niesamodzielnymi stosowanych na świecie. Część drugą poświęcono analizie zakresu i sposobu wykonywania usług opiekuńczych skierowanych do starszych osób niesamodzielnych w Polsce. Bazuje ona na badaniach przeprowadzonych w ramach projektu Profesjonalizacja usług asystenckich i opiekuńczych dla osób niesamodzielnych – nowe standardy kształcenia i opieki na terenie pięciu województw: mazowieckiego, warmińsko-mazurskiego, podkarpackiego, wielkopolskiego i śląskiego. W książce zaprezentowano ograniczenia osób zależnych i wynikające z nich potrzeby, czynności realizowane przez opiekunów w celu ich zaspokojenia, a także trudności związane ze świadczeniem usług opiekuńczych. Starano się zidentyfikować źródła tych problemów oraz sformułować praktyczne wskazówki służące ich przezwyciężaniu i odnoszące się do standardów usług opiekuńczych dla osób niesamodzielnych.

1. Wstęp 7 1.1. Starość i samotność osób starszych jako wieloaspektowe wyzwania dla polityk publicznych 7 1.2. Struktura książki 21 1.3. Metodyka i organizacja badania – źródła materiału empirycznego wykorzystanego w publikacji 22 2. Modele opieki nad osobami niesamodzielnymi 29 3.1 Opieka nad osobami niesamodzielnymi – podstawy teoretyczne 29 3.2 Opieka nad osobami niesamodzielnymi w wybranych krajach 33 2.2.1. Model niemiecki 33 2.2.2. Model czeski 39 2.2.3. Model szwedzki 44 2.2.4. Model japoński 47 2.2.5. Podsumowanie 49 3.3 Projekt modelu polskiego – objęty pilotażem 51 3. Realizacja usług asystenckich i opiekuńczych z punktu widzenia podopiecznych 59 3.1. Charakterystyka osób niesamodzielnych 60 3.2. Ograniczenia osób niesamodzielnych w zakresie czynności związanych z mobilnością, samoobsługą i sferą intelektualną 62 3.3. Otoczenie osób niesamodzielnych 81 4. Realizacja usług asystenckich i opiekuńczych z punktu widzenia asystentów 93 4.1. Podstawowe charakterystyki opiekunów w kontekście ich pracy z osobami o różnych stopniach niesamodzielności 93 4.2. Zakres czynności wykonywanych w ramach opieki nad osobami niesamodzielnym 98 4.3. Czas poświęcany na opiekę nad osobami niesamodzielnymi 117 4.4. Problemy i bariery, z którymi zetknęli się opiekunowie w trakcie pracy z podopiecznymi 130 5. Zakończenie – porównanie perspektyw i rekomendacje 145 5.1. Porównanie perspektyw podopiecznych, opiekunów i badaczy 146 5.1.1. Najważniejsze potrzeby oczami podopiecznych i opiekunów 146 5.1.2. Potrzeby opiekuńcze i ich zaspokojenie w zależności od stopnia niesamodzielności 148 5.1.3. Warunki mieszkaniowe i wzorce opieki 150 5.2. Rekomendacje 152 Bibliografia 159 Spis tabel 165 Spis wykresów 167