Słownik oksfordzki wskazuje, że „wynik losowy” jest wynikiem bez przewidywalnej przyczyny lub projektu. Ale czy świat wokół nas nie jest rządzony przez prawa fizyki? Jeśli tak jest, to czy nie powinno być możliwe określenie np. położenia i szybkości każdej kuli w maszynie losującej „Lotka”, a niepewność, która z kul zostanie wybrana oznacza tylko to, że nasz umysł nie potrafi śledzić sposobu w jaki kule są popychane w urnie? Ogrom możliwych konfiguracji, które mogą przyjmować kule przekracza ludzkie możliwości obliczeniowe - ale czy wystarczająco silny komputer nie poradziłby sobie z tym zadaniem?
W niniejszej książce Profesor Beltrami z wielką erudycją i dowcipem prowadzi nas w fascynującą podróż po "przypadkowości". Korzysta przy tym z przykładów z różnych dziedzin, takich jak: statystyka, inżynieria, antropologia (ewolucja), językoznawstwo, psychologia, informatyka itp. Demonstruje, jak istotną rolę odgrywa przypadkowość w aktualnej myśli naukowej. Wskazuje jak wiele powszechnych dziedzin życia można wyrazić w kategoriach złożoności algorytmicznej. Nawet takie obszary jak piękno, czy nuda są często wyłącznie połączeniem odpowiedniej ilości przypadkowych zdarzeń.
• Czy wyniki rzutów monetą faktycznie „losowe”? A może tylko nasza niepełna wiedza sprawia, że wyglądają na przypadkowe?
• Czy wiesz, że istnieją ciągi liczb, które wydają się być całkiem losowe, ale kiedy odwrócisz ciąg okazuje się, że jest on całkowicie deterministyczny?
• Czy „przypadek” da się ujarzmić?
Słowo o notacji 7
Wprowadzenie 8
Podziękowania 16
1. UJARZMIANIE PRZYPADKU 17
Od nieprzewidywalnego do zgodnego z regułami 18
Prawdopodobieństwo 24
Porządek w wielkości 27
Prawo normalne 31
Czy to jest losowe? 36
Perspektywa Bayesa 41
Gdzie teraz jesteśmy 43
2. NIEPEWNOŚĆ I INFORMACJA 45
Komunikaty i informacja 46
Entropia 49
Komunikaty, kody i entropia 52
Szacunkowa entropia 60
Ponownie – czy to jest losowe? 64
Percepcja losowości 67
3. LOSOWOŚĆ O OBLICZACH JANUSA 69
Czy determinizm jest iluzją? 70
Generowanie losowości 77
Janus i demony 79
Nieokreśloność kwantowa 86
4. ALGORYTMY, INFORMACJA I PRZYPADEK 91
Algorytmiczna losowość 92
Złożoność algorytmiczna i niedecyzyjność 100
Prawdopodobieństwo algorytmiczne 106
5. NA GRANICY LOSOWOŚCI 109
Między porządkiem a nieporządkiem 110
Złożoność i prawa mocy 118
Jaka jest korzyść z losowości? 130
6. OSZUKANI PRZEZ PRZYPADEK 131
Ciągi binarne raz jeszcze 131
Model losowości Poissona 137
Iluzje poznawcze 143
Żródła i dalsze lektury 151
Uwagi techniczne 159
Dodatek A: Sumy geometryczne 181
Dodatek B: Notacja binarna 183
Dodatek C: Logarytmy 189
Bibliografia 191
-14%