Ocenianie wspierające w budowaniu jakości praktyki edukacyjnej szkoły

Publikacja poświęcona jest zagadnieniu oceniania wspierającego, jego obecności we współczesnej dydaktyce i metodyce kształcenia, a także jego wielowymiarowym i zróżnicowanym aspektom oddziaływań, skupionym głównie na budowaniu jakości praktyki edukacyjnej szkoły. Problematyka oceny szkolnych osiągnięć ucznia, jak również pojęcie jakości szkoły należą do najbardziej istotnych zagadnień obecnych we współczesnych systemach edukacyjnych. Ze Wstępu Recenzowana rozprawa jest w pierwszej kolejności adresowana do szeroko rozumianego środowiska pedagogicznego, zaangażowanego w proces dydaktyczny i poszukującego twórczych rozwiązań. Jednakże ogólny charakter problemów w niej zawartych daleko prowadzi poza problematykę oceniania wspierającego i otwiera potrzebę dyskusji nad przemianami polskiej edukacji. Zatem zainteresowane winny być także inne środowiska: psychologowie, socjologowie, filozofowie, politycy. Z recenzji prof. dr. Sławomira Sztobryna Opracowanie stanowi ważny obszar refleksji o dużym znaczeniu dla teorii i praktyki pedagogicznej. Z tego względu warto, by publikacja została skierowana zarówno do nauczycieli akademickich, jak i edukatorów systemu doskonalenia zawodowego nauczycieli i kierowniczych kadr oświatowych w naszym kraju. Ważną rolę powinna również odegrać w przygotowaniu nauczycieli do zawodu – na podstawie książki można opracować kursy doskonalące nauczycieli i kadrę kierowniczą. Z recenzji prof. dr hab. lnetty Nowosad

Wstęp 7 CZĘŚĆ I. TEORETYCZNE PODSTAWY PRACY 11 Rozdział 1. Zróżnicowane konteksty jakości szkoły – teoretyczny zarys problematyki 13 1.1. Jakość szkoły – współczesne zakresy definicyjne i znaczeniowe 14 1.2. Szkoła i jej jakość w aspekcie zmian polityki zarządzania oświatą 23 1.3. Pomiar jakości pracy szkoły – mierzenie, diagnoza, ewaluacja 33 1.4. Planowanie systemu jakości szkoły 57 1.5. Ocenianie w kształtowaniu jakości szkoły 66 1.6. Podsumowanie 72 Rozdział 2. Ocenianie jako element praktyki edukacyjnej szkoły 75 2.1. Ocena i ocenianie w ujęciach definicyjnych 76 2.2. Cele i założenia procesu oceniania 82 2.3. Przedmiot oceny 100 2.4. Współczesne modele i systemy oceniania 109 2.5. Metodyka oceniania szkolnego 126 2.6. Podsumowanie 140 Rozdział 3. Perspektywa i warunki oceniania wspierającego 143 3.1. Przygotowanie do procesu oceniania wspierającego 144 3.2. Komunikowanie ocen w procesie edukacyjnym 155 3.3. Podsumowanie 169 CZĘŚĆ II. METODOLOGICZNE PODSTAWY PRACY 171 Rozdział 4. Założenia metodologiczne badań własnych 173 4.1. Ogólny zarys problematyki badawczej 173 4.2. Problemy i pytania badawcze 179 4.3. Metody i narzędzia badawcze 184 4.4. Przebieg badań 191 4.5. Charakterystyka badanych 192 4.6. Podsumowanie 194 CZĘŚĆ III. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ 195 Rozdział 5. Ocenianie szkolne w perspektywie założeń oceniania wspierającego 197 5.1. Ocenianie w świadomości nauczycieli 197 5.1.1. Wiedza i opinie nauczycieli na temat procesu oceniania szkolnego 198 5.1.2. Nauczycielskie doświadczenia z dydaktycznej praktyki oceniania 204 5.1.3. Ocenianie jako element relacji nauczycieli z uczniami 213 5.1.4. Ocenianie wspierające w opiniach nauczycieli 215 5.2. Ocenianie w recepcji uczniów 225 5.2.1. Wiedza i opinie uczniów na temat procesu oceniania szkolnego 226 5.2.2. Uczniowskie doświadczenia ze szkolnej praktyki oceniania 229 5.2.3. Ocenianie jako element relacji uczniów z nauczycielami 235 5.2.4. Ocenianie wspierające w opiniach uczniów 238 5.3. Przebieg procesu oceniania w szkolnej praktyce edukacyjnej 247 5.4. Podsumowanie 256 Rozdział 6. Ocenianie wspierające w praktyce edukacyjnej wybranych szkół 265 6.1. Ocenianie w świadomości nauczycieli 267 6.1.1. Różnice w wiedzy i opiniach nauczycieli na temat procesu oceniania szkolnego 267 6.1.2. Różnice w nauczycielskich doświadczeniach z dydaktycznej praktyki oceniania 273 6.1.3. Różnice w ocenianiu jako obszarze kształtowania relacji nauczycieli z uczniami 282 6.1.4. Różnice w zakresie oceniania wspierającego w opiniach nauczycieli 284 6.2. Ocenianie w recepcji uczniów 295 6.2.1. Różnice w wiedzy i opiniach uczniów na temat procesu oceniania szkolnego 296 6.2.2. Różnice w uczniowskich doświadczeniach ze szkolnej praktyki oceniania 299 6.2.3. Różnice w ocenianiu jako elemencie kształtowania relacji uczniów z nauczycielami 303 6.2.4. Różnice w zakresie oceniania wspierającego w opiniach uczniów 305 6.3. Różnice w przebiegu procesu oceniania w szkolnej praktyce edukacyjnej 315 6.4. Podsumowanie 323 Rozdział 7. Ocenianie wspierające a dziedziny kształcenia szkolnego 327 Zakończenie 335 Bibliografia 341