Reprezentacje niepełnosprawności w przestrzeniach kultury

Publikacja podejmuje problem obrazu osób z niepełnosprawnościami w perspektywie humanistycznej, historycznej, społecznej, językoznawczej, literaturoznawczej i dydaktycznej. Punktem wyjścia rozważań jest przekonanie, że niepełnosprawność nie może być ujmowana wyłącznie jako kategoria medyczna, lecz powinna być analizowana jako zjawisko kulturowe, społeczne i aksjologiczne, ujawniające sposób funkcjonowania normy, inności, wykluczenia oraz podmiotowości. Zebrane w tomie artykuły ukazują różnorodne reprezentacje niepełnosprawności w tekstach literackich, kulturowych, medialnych i edukacyjnych, wskazując zarówno na mechanizmy stereotypizacji, jak i na próby ich przekraczania. Szczególne miejsce zajmują analizy poświęcone możliwościom rozmowy o niepełnosprawności w praktyce dydaktycznej, a także refleksje nad językiem jako narzędziem kształtowania społecznej percepcji osób z dysfunkcjami. Autorzy i autorki zwracają uwagę na znaczenie terminologii, konotacji leksykalnych, metafor oraz sposobów wartościowania, które mogą utrwalać społeczne bariery albo wspierać postawy inkluzywne. Publikacja, będąca efektem konferencji studencko-doktoranckiej „Obraz osób z niepełnosprawnościami w języku, literaturze, kulturze i dydaktyce”, stanowi interdyscyplinarną próbę poszerzenia refleksji nad niepełnosprawnością oraz wyznaczenia nowych kierunków badań nad jej językowym, literackim i kulturowym obrazem.

Wstęp 7 Kamila Socha Świat osoby z niepełnosprawnością. Kilka uwag wokół Poczwarki Doroty Terakowskiej 11 Patrycja Miśkiewicz Pies przewodnik w przestrzeni XXI-wiecznych reprezentacji niepełnosprawności. Propozycje lekturowe i ich adaptacja na lekcjach języka polskiego 27 Wiktoria Tatar Przedstawienie wizerunku osób z Zespołem Downa w wybranej literaturze dla dzieci i młodzieży 43 Katarzyna Majca-Lipa Ciało wiersza, ciało poetki w Znikopisie Urszuli Kozioł 57 Kamil Ostrowski „Dziś nie ma szczęśliwych”, czyli Antoniego Godziemby Wysockiego podróż do zakładu psychiatrycznego. Dom zdrowia jako głos w XIX-wiecznym przedstawianiu osób z dysfunkcją psychiczną 71 Magdalena Miszczuk Motyw świętego szaleńca a obraz osób z niepełnosprawnością intelektualną – próba przekroju 87 Mikołaj Połetek „Ale bardzo niemrawy i bardzo koślawy”. Niekonwencjonalne sposoby kreowania problemu niepełnosprawności w tekstach kultury. Od poezji po wystąpienia kabaretowe XXI wieku 93 Julia Rybicka Nazewnictwo osób z niepełnosprawnością i osób chorujących a świadomość językowa studentów kierunków medycznych 107