W kręgu geografii politycznej i dyscyplin „okolicznych”

Geografia polityczna, pomimo propagowania u swojego zarania dogmatycznych i abstrakcyjnych teorii, dźwigania brzemienia grzechów będącej jej praktycznym zastosowaniem geopolityki oraz wtłaczania w ideologiczny gorset przez pozbawione demokratycznego mandatu rządy, to dziś pełnoprawna, uznana i nieustannie poszukująca kolejnych wyzwań naukowych członkini rodziny geograficznej. Na to wabiące, choć nieokreślone, grząskie i nie dość bezpieczne pole badawcze wkroczył kilkadziesiąt lat temu z niepohamowaną skłonnością do jego dalszej penetracji – przy zachowaniu pokory wobec dokonań poprzedników i szacunku dla nie zawsze chwalebnej tradycji – Profesor Marek Sobczyński. Liczne strumyki refleksji poznawczej i badawczej przenoszone przez pokolenia geografów politycznych ujął on w indywidualny nurt naukowej eksploracji. Materialnym wyrazem docenienia ogromnego i niezwykle cennego wkładu Profesora w rozwój tej dyscypliny naukowej jest niniejsza jubileuszowa książka. Jej struktura odzwierciedla spektrum zainteresowań badawczych autorów zamieszczonych w niej tekstów. Różnorodność podjętych tematów jest zarazem ilustracją wszechstronności naukowej Jubilata. Andrzej Rykała

O geografii politycznej i jej wybitnym reprezentancie – słów kilka (Andrzej Rykała) 9 Tabula gratulatoria 17 Z TEORII GEOGRAFII POLITYCZNEJ I DYSCYPLIN „OKOLICZNYCH” 19 Powstanie, rozwój i współczesne problemy badań geografii politycznej (Jan Wendt) 21 Refleksje nad rozwojem problematyki badawczej geografii muzyki i dźwięku (Roman Matykowski, Kamila Zmudzińska) 35 GRANICE (PAŃSTWOWE) 99 Granica – definicje, etymologia, typologia. Ewolucja pojęć i nowe znaczenia (Krystian Heff) 101 Granice państwowe według geografów – zarys problematyki (Marek Barwiński) 141 Boundaries of Troubled Nations – History, Geography, and Politics of the Boundaries of Georgia and Israel (Gideon Biger) 159 PAŃSTWA I KRAJOBRAZY (POLITYCZNE) 167 Dynamika imperiów-cywilizacji: Rosja (Roman Szul) 169 The Geographical Problem of Political and Territorial Unity. The Reasons for Ukraine’s Independence (Alessandro Vitale) 201 Między Rosją a Zachodem. Zmiany w przestrzennym zróżnicowaniu postaw politycznych Ukraińców w ostatnim trzydziestoleciu (Mariusz Kowalski) 223 WŁADZE I INSTYTUCJE (KULTURY) 247 Wizja współczesnego państwa w trzecim milenium według Jana Adama II, księcia Liechtensteinu (Ryszard Żelichowski) 249 Geneza Centrum Kultury Prus Wschodnich w Ellingen na tle politycznych dziejów miasta i sytuacji przesiedlonych Niemców (Izabela Lewandowska) 291 MNIEJSZOŚCI (NARODOWE, ETNICZNE, RELIGIJNE) 321 Social Integration and Assimilation Processes of the German Minority in Central Poland in the 19th Century (Tadeusz Marszał) 323 „Należy stawić opór. ŻOB jest nakazem chwili”. Geneza, działalność i parametry przestrzenne samoobrony ocalałych z Zagłady w powojennym Krakowie (Andrzej Rykała) 343 Minority in Postmodern Paradigm. The Carinthian Slovenes (Jernej Zupančič) 383 Protestanckie dziedzictwo kulturowe Mazur (Joanna Szczepankiewicz-Battek) 409 MIASTA (Z PERSPEKTYWY MORFOLOGICZNEJ I LITERATUROZNAWCZEJ) 441 The Navigli Circle in Milan, yesterday and today (Antonio Violante) 443 Historyczne osiedla podłódzkie wzorowane na założeniach idei miast-ogrodów – geneza, przekształcenia morfologiczne i problemy rozwoju (Magdalena Baranowska-Deptuła, Tomasz Figlus, Łukasz Musiaka) 459 Locus urbanus w poetyckiej kreacji Wacława z Potoka Potockiego (Krystyna Krawiec-Złotkowska) 497