Współcześnie w społeczeństwach i gospodarkach nie docenia się wystarczająco dobrodziejstw płynących z rozwiązań pośrednich. Gdy wymaga się od nas bycia najlepszymi, a każde miasto czy region mają ambicje, by stać się największymi, rośnie ryzyko przekroczenia i tak już mocno naruszonych granic wzrostu i frustracji, co znajduje ujście w napięciach politycznych. Odpowiedzią na te zjawiska może być powrót do kultury umiaru - ,,złotego środka" i rozwiązań pośrednich - między doskonałością a bylejakością, bogactwem a biedą, centralizacją a rozproszeniem, władzą a wolnością. Jest to antidotum na skrajności prowadzące do napięć i kryzysów. Laboratoriami tych zmian mogą być samorządy lokalne oparte na wspólnotach działających na rzecz dóbr wspólnych i dyskutujących o wspólnej przyszłości. Autor monografii przekonuje, że przeciętni ludzie są kluczem do współczesnego rozwoju, w tym dalszego rozwoju samorządności terytorialnej. Tytułowa pochwała złotego środka to w gruncie rzeczy pochwała: potencjału wiedzy zwykłych obywateli w zarządzaniu terytorialnym, umiaru w zaspokajaniu potrzeb i korzystaniu z zasobów, klasy średniej jako stabilizatora procesów społecznych, miast plasujących się w środku hierarchii osadniczej jako dobrych miejsc do życia oraz wspólnot lokalnych w gospodarowaniu najbliższą im przestrzenią.

Wstęp 7 Rozdział 1 Zrozumieć przeciętność 19 1. Rozwiązania pośrednie w naukach społecznych 19 2. Pośrednie struktury społeczne w podejściu Marka Granovettera 24 3. Rozwiązania pośrednie a ewolucja – teoria wystarczająco dobrego Daniela Milo 32 4. Rozwiązania satysfakcjonujące w miejsce doskonałych z perspektywy ekonomicznej – racjonalność i efektywność 37 Rozdział 2 Rola rozwiązań pośrednich w społeczeństwie masowym 47 1. Społeczne mechanizmy rozprzestrzeniania idei i zachowań 47 2. Między ujednolicaniem a złożonością w społeczeństwie masowym 54 3. Zagrożenia społeczeństwa masowego i perspektywy ich ograniczania 67 Rozdział 3 Rozwiązania pośrednie z perspektywy terytorialnej 87 1. Panarchia – hybrydyzacja – heterarchia 87 2. Nowe spojrzenie na decentralizację i samorządność 101 3. Od decentralizacji de iure do decentralizacji de facto 109 Rozdział 4 Poszukiwanie złotego środka w wymiarze przestrzennym 123 1. Ewolucja systemów osadniczych 123 2. Rozwiązania pośrednie w układach osadniczych 131 Rozdział 5 Klasa średnia jako kreator i stabilizator przestrzeni miejskiej 143 1. Pojęcie klasy średniej i jego ewolucja 143 2. Skala i dynamika klasy średniej na świecie 148 3. Gdzie mieszka klasa średnia? Terytorialne zróżnicowanie klasy średniej 157 Rozdział 6 Praxis rozwiązań pośrednich w samorządzie terytorialnym 173 1. Rozwiązania instytucjonalne we współzarządzaniu dobrami wspólnymi 173 2. Deliberacja i współdecydowanie w demokracji lokalnej 190 2.1. Społeczne uczenie się – crowdsourcing i citizen science 191 2.2. Demokracja deliberatywna i współdecydowanie 198 3. Laboratoria i eksperymenty miejskie (ang. urban labs) 210 Zakończenie 221 Bibliografia 237 Spis rysunków 279 Spis tabel 281 Spis wykresów 283

Koszyk

Pochwała złotego środka, czyli o rozwiązaniach pośrednich w gospodarce przestrzennej