Funkcja przemysłowa małych miast

W okresie ostatnich 200 lat przemysł odcisnął silne piętno na rozwoju wielu polskich miast i regionów. Cały szereg małych ośrodków zawdzięcza temu sektorowi gospodarki ogromny wzrost potencjału demograficznego i gospodarczego, zwłaszcza w okresie uprzemysławiania ziem polskich w XIX w., a także po II wojnie światowej, kiedy procesy industrializacji stanowiły klucz ,,na drodze socjalistycznego rozwoju” kraju. Jednak lokalizacja działalności przemysłowej w małej jednostce osadniczej często nie stanowiła wystarczającego impulsu do przeistoczenia się miejscowości w prężny ośrodek przemysłowy. Podejmowane próby uprzemysłowienia, tak w początkach XIX w., jak i w latach pięćdziesiątych XX w., nie zawsze kończyły się sukcesem. Rola przemysłu w małych miastach została, czasem w niezwykle dotkliwy dla społeczności lokalnej sposób, zweryfikowana po wprowadzeniu na początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia reguł gospodarki rynkowej. Okres po II wojnie światowej, szczególnie zaś dwa ostatnie dziesięciolecia przyniosły wiele zmian uwarunkowań działalności gospodarczej, a w konsekwencji przemianom ulegała również funkcja przemysłowa małych miast. Autorzy poszczególnych rozdziałów w niniejszej publikacji, sięgając do przykładów z różnych regionów Polski (zwłaszcza z terenu Polski Środkowej i Małopolski), podejmują próbę analizy wybranych aspektów rozwoju przemysłu w małych miastach i jego wpływu na kształt zagospodarowania przestrzeni wybranych ośrodków lokalnych. Z wprowadzenia

Wstęp (Tadeusz Marszał) 5 Rozdział 1. Rozwój działalności przemysłowej w małych miastach Polski Środkowej – rys historyczny (Mariusz Lamprecht) 7 1.1. Wprowadzenie 7 1.2. Rozwój działalności wytwórczej w okresie przedprzemysłowym i podczas rewolucji przemysłowej 8 1.3. Działalność przemysłowa od odzyskania niepodległości do 1989 r. 14 1.4. Rozwój przemysłu po 1989 r. i współczesna sytuacja działalności przemysłowej w małych miastach Polski Środkowej 17 1.5. Podsumowanie 21 Bibliografia 23 Rozdział 2. Funkcja przemysłowa w przestrzeni małych miast – wybrane zagadnienia (Urszula Nowacka-Rejzner, Katarzyna Zawada) 23 2.1. Wprowadzenie 23 2.2. Funkcja przemysłowa na tle wartości przyrodniczych i kulturowych wybranych miast 26 2.2.1. Bukowno 26 2.2.2. Niepołomice 32 2.2.3. Dobczyce 34 2.3. Podsumowanie 36 Bibliografia 38 Rozdział 3. Nowoczesne strefy przemysłowe w strukturze małych miast i miejscowości w Krakowskim Obszarze Metropolitalnym (Matylda Wdowiarz-Bilska) 39 3.1. Wprowadzenie 39 3.2. Struktura przestrzenna SSE – KPT 40 3.3. Nowoczesne strefy przemysłowe w Krakowskim Obszarze Metropolitalnym 43 3.4. Kształt przestrzeni stref przemysłowych w małych ośrodkach osadniczych 52 3.5. Podsumowanie i wnioski 55 Bibliografia 56 Rozdział 4. Przemiany funkcjonalne terenów przemysłowych w małych miastach Polski Środkowej – ujęcie przestrzenne (Mariusz Lamprecht) 57 4.1. Miasto w ujęciu dynamicznym – wybrane zagadnienia 59 4.2. Tereny o genezie przemysłowej w małych miastach Polski Środkowej – intensywność i kierunki przekształceń funkcjonalnych 63 4.3. Przekształcenia przestrzeni małego miasta w świetle nowych funkcji terenów przemysłowych 71 Bibliografia 77 Rozdział 5. Rozwój przestrzenny Zambrowa po 1945 r. jako efekt próby lokalizacji okręgu przemysłu włókienniczego w północno-wschodniej Polsce (Dorota Gawryluk) 79 5.1. Lata pięćdziesiąte–sześćdziesiąte XX w. 81 5.1.1. Zambrowskie Zakłady Przemysłu Bawełnianego im. Rewolucji Październikowej 81 5.1.2. Rozwój przestrzenny Zambrowa w latach pięćdziesiątych-sześćdziesiątych XX w. (projekt i realizacja) 85 5.1.2.1. Plan ogólny zagospodarowania przestrzennego dla Zambrowa przygotowany przez zespół H. Adamczewskiej – 1950 r. 85 5.1.2.2. Rozwój przestrzenny Zambrowa w latach pięćdziesiątych-sześćdziesiątych XX w. 88 5.2. Lata sześćdziesiąte-siedemdziesiąte XX w. 90 5.3. Lata osiemdziesiąte-dziewięćdziesiąte XX w. 93 Bibliografia 98 Rozdział 6. Przeobrażenia terenów przemysłowych w małym mieście na przykładzie Góry (Dominik Sikorski) 99 6.1. Wstęp 99 6.2. Charakterystyka terenów przemysłowych w Górze 100 6.3. Sukcesja funkcjonalna na terenach przemysłowych w Górze 105 6.4. Podsumowanie 109 Bibliografia 111 Rozdział 7. Znaczenie terenów i obiektów eksploatacyjnych dla podniesienia atrakcyjności małych miast Krakowskiego Obszaru Metropolitalnego (Anna Sikora, Piotr Langer) 113 7.1. Wstęp 113 7.2. Surowce skalne 114 7.3. Sól kamienna 120 7.4. Podsumowanie i wnioski 126 Bibliografia 128