Zasobowe uwarunkowania zdolności internacjonalizacyjnej przedsiębiorstw. Wiedza. Relacje. Kultura

Niniejsza monografia jest wynikiem badań naukowych zespołu Katedry Zarządzania Międzynarodowego Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, poszukującego odpowiedzi na pytanie, jakie zasoby są najważniejsze w procesie internacjonalizacji przedsiębiorstwa, zmierzającym do osiągnięcia przewagi konkurencyjnej na krajowym i międzynarodowym rynku, oraz w jaki sposób zasoby te budują jego zdolność internacjonalizacyjną. Praca składa się z ośmiu rozdziałów, podzielonych na trzy części. Pierwszą część poświęconą wiedzy otwiera rozdział o charakterze wprowadzającym w problematykę pracy, w którym podejmuje się zagadnienie rozwoju podejścia zasobowego w teoriach biznesu międzynarodowego. Dwa następne dotyczą wiedzy jako kluczowego zasobu przedsiębiorstwa w procesie internacjonalizacji oraz ewolucji podejścia do zasobów opartych na wiedzy w teoriach biznesu międzynarodowego. Kolejna część, obejmująca trzy rozdziały, zawiera rozważania dotyczące roli i znaczenia zasobów relacyjnych w procesie internacjonalizacji przedsiębiorstw. Dokonano w niej analizy koncepcji strukturalnego i kognitywnego kapitału relacyjnego oraz relacyjnego kapitału społecznego. Ostatnie dwa rozdziały, stanowiące część trzecią, odnoszą się do kultury jako zasobu przedsiębiorstwa wspierającego proces jego umiędzynarodowienia. Dotyczą one kompetencji międzykulturowych i inteligencji kulturowej jednostek w organizacji oraz całej organizacji.

Wstęp 5 Część I. Wiedza Wprowadzenie 11 1. Podejście zasobowe w teoriach biznesu międzynarodowego 13 1.1. Ewolucja podejścia zasobowego w naukach o zarządzaniu 13 1.2. Miejsce teorii zasobowej w teoriach biznesu międzynarodowego 14 1.3. Teoria zasobowa a przewaga konkurencyjna przedsiębiorstwa międzynarodowego 17 1.4. Ograniczenia zastosowań podejścia zasobowego w teorii biznesu międzynarodowego 19 2. Wiedza jako kluczowy zasób przedsiębiorstwa w procesie internacjonalizacji 24 2.1. Rola wiedzy w budowie przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstwa 24 2.2. Wiedza w modelach internacjonalizacji przedsiębiorstwa 26 2.3. Typy wiedzy w kontekście internacjonalizacji przedsiębiorstwa 30 2.4. Strategie pozyskiwania wiedzy w procesie internacjonalizacji 32 3. Ewolucja podejścia do zasobów wiedzy w teoriach biznesu międzynarodowego 36 3.1. Zasoby oparte na wiedzy jako źródło przewagi konkurencyjnej 36 3.2. Ewolucja podejścia do wiedzy w modelu uppsalskim 37 3.3. Zdolności dynamiczne w modelu uppsalskim 42 3.4. Zdolności dynamiczne w teorii przedsiębiorstwa międzynarodowego 47 3.5. Zdolności dynamiczne w badaniach biznesu międzynarodowego 52 Część II. Relacje Wprowadzenie 59 4. Strukturalny kapitał relacyjny w procesach internacjonalizacji 63 4.1. Potencjał osadzenia strukturalnego w kontekście działalności międzynarodowej 64 4.2. Pozycja w sieci jako determinanta decyzji dotyczących ścieżki umiędzynarodowienia 68 4.3. Osadzenie dualne – istota strukturyzacji działań umiędzynarodowionych przedsiębiorstw 70 5. Relacyjny kapitał społeczny w procesach internacjonalizacji 73 5.1. Zaufanie jako czynnik stabilizujący międzynarodowe relacje 74 5.2. Normy relacyjne – baza dla relacyjnego mechanizmu zarządzania współpracą 78 6. Kognitywny kapitał relacyjny w procesach internacjonalizacji 83 6.1. Doświadczenie współpracy międzynarodowej – źródło kognitywnych zasobów relacyjnych 84 6.2. Kompetencja relacyjna w procesie umiędzynarodowienia 86 6.3. Kognitywny kapitał kompetencji zarządzania wiedzą w relacjach międzynarodowych 89 Część III. Kultura Wprowadzenie 95 7. Kompetencje międzykulturowe i inteligencja kulturowa w organizacji 97 7.1. Przesłanki międzykulturowości w organizacji 97 7.2. Pojęcie i składowe kompetencji międzykulturowych 98 7.3. Konceptualizacja i pomiar inteligencji kulturowej 104 7.4. Badania inteligencji kulturowej i kompetencji międzykulturowych – wybrane podejścia 107 8. Inteligencja, kompetencje i zdolności kulturowe organizacji 111 8.1. Pojęcie inteligencji kulturowej organizacji – różne podejścia 111 8.2. Badanie i pomiar inteligencji kulturowej organizacji 115 8.3. Rozwijanie kompetencji kulturowych organizacji – narzędzia i metody 116 Zakończenie 125 Literatura 129 Spis rysunków 153 Spis tabel 153 Informacje o Autorkach 155