Współpraca i integracja w systemach transportu miejskiego

Celem niniejszej monografii jest przedstawienie procesów współpracy i integracji w transporcie zbiorowym, uwarunkowań oraz czynników mających wpływ na zakres integracji w transporcie miejskim z systemami o zasięgu krajowym i międzynarodowym oraz przemieszczeniami indywidualnymi środkami transportu. W ramach rozważań przedstawiono przesłanki i motywy podejmowania współpracy przez podmioty, a także sprecyzowano rozumienie kategorii integracja, jej rodzajów i formy. Scharakteryzowano proces integracji na gruncie ekonomii klasycznej oraz ekonomii instytucjonalnej, narzędzia realizacji polityki integracji usług transportu zbiorowego, a także koszty i korzyści integracji. Omówiono zagadnienia integracji taryfowej, technologie informatyczne wykorzystywane podczas rozwiązań w tym zakresie, a także sposoby rozliczeń pomiędzy gminami wspólnie organizującymi miejski transport zbiorowy. Poruszono problematykę koordynacji rozkładów jazdy oraz rozwiązania – w szczególności infrastrukturalne – mające zapewnić łatwe, wygodne i bezpieczne przesiadanie się pomiędzy różnymi środkami transportu zbiorowego oraz przy wykorzystaniu indywidualnych środków transportu. Przedstawiono zagadnienia integracji w warunkach suburbanizacji i dojazdów z obszarów podmiejskich, a także lokalizacji infrastruktury poza centrami miast. Podczas rozważań sięgnięto po publikacje zawierające wyniki analiz w zakresie funkcjonowania sektora pasażerskiego transportu zbiorowego, ponadto odwołano się do obserwacji stanowiących wynik wieloletnich doświadczeń praktycznych Autorów we wdrażaniu rozwiązań z zakresu integracji transportu zbiorowego.

Wprowadzenie 7 Rozdział I Pojęcie i przesłanki współpracy i integracji w transporcie miejskim 13 1. Relacje pomiędzy uczestnikami rynków 13 2. Kategoria integracja: zakres, rodzaje i formy 20 3. Pojęcie integracji transportu miejskiego 27 4. Zakres integracji transportu miejskiego 32 5. Integracja jako czynnik organizacji miejskiego transportu zbiorowego 44 5.1. Wpływ organizacji transportu zbiorowego na integrację 44 5.2. Integracja transportu zbiorowego oraz zindywidualizowanych form przemieszczeń 50 5.3. Efektywność i aktywizacja podmiotów w warunkach integracji 57 Rozdział II Ekonomiczne podstawy i regulacyjne ograniczenia integracji w transporcie miejskim 62 1. Procesy integracji taryfowej na gruncie ekonomii klasycznej oraz ekonomii instytucjonalnej 62 2. Integracja transportu jako kierunek unijnych polityk i strategii rozwoju transportu oraz mobilności 68 3. Narzędzia realizacji polityki w zakresie integracji usług transportu zbiorowego 73 4. Regulacyjne ograniczenia integracji pionowej oraz poziomej w transporcie 76 5. Wpływ rodzajów umów na integrację w miejskim transporcie zbiorowym 83 Rozdział III Integracja taryfowa w transporcie miejskim 92 1. Integracja taryfowa jako czynnik wpływający na popyt na usługi miejskiego transportu zbiorowego 92 2. Koszty i korzyści integracji taryfowej 101 3. Technologie informatyczne oraz płatności bezgotówkowe w procesach integracji taryfowej 105 4. Zasady wspólnego finansowania miejskiego transportu zbiorowego 109 5. Identyfikacja i rozliczenia dochodów taryfowych w warunkach integracji 112 Rozdział IV Współpraca i integracja w zakresie organizacji przewozów i przesiadek w transporcie miejskim 115 1. Koordynacja i synchronizacja rozkładów jazdy transportu zbiorowego 115 2. Znaczenie przesiadek w systemach transportowych miast 122 3. Węzły przesiadkowe: rodzaje i realizowane funkcje 126 4. Stacje i dworce kolejowe jako elementy węzłów przesiadkowych 130 5. Kierunki zagospodarowania dworców kolejowych 133 6. Systemy park & ride 137 6.1. Systemy park & ride jako czynnik równoważenia transportu miejskiego 137 6.2. Organizacja parkowania oraz finansowanie systemów park & ride 141 Rozdział V Integracja taryfowa transportu miejskiego z transportem regionalnym, krajowym i międzynarodowym 144 1. Wpływ procesów suburbanizacji na sposób realizacji przemieszczeń mieszkańców tych obszarów 144 2. Porty lotnicze jako węzły przesiadkowe w obszarach podmiejskich 149 3. Zróżnicowanie systemów taryfowych w miastach oraz w transporcie podmiejskim, regionalnym i międzymiastowym 155 4. Integracja biletowa transportu zbiorowego zapewniającego połączenia do portów lotniczych oraz transportu lotniczego 159 Zakończenie 167 Bibliografia 173 Spis rysunków 191 Spis tabel 192 Informacje o Autorach 193