Gospodarowanie przestrzennymi zasobami miasta w świecie ponowoczesnym

Głównym założeniem niniejszej monografii uczyniono ocenę procesu gospodarowania miastem, uwzględniającego oddziaływanie współczesnych trendów społeczno-kulturowych, w tym dokonanie krytyki ich użyteczności w rozwoju ośrodków będących siedzibami władz powiatów ziemskich województwa śląskiego. Do celów szczegółowych pracy należą próby ustalenia, czy zjawiska, które obserwujemy jako nowe w przestrzeni polskich miast, są nośnikami aktualnych na świecie treści ideowych, czy raczej stanowią przykłady kopiowania pewnych form działań, mające charakter jedynie powierzchowny i niewnoszące wiele do rozwoju lokalnego. W rozważaniach skoncentrowano się ponadto na zidentyfikowaniu działań podejmowanych na rzecz poprawy użyteczności przestrzeni miast, w tym określeniu, czy są adekwatne do wiedzy o świecie, procesów w nim zachodzących, oraz czy opierają się na doświadczeniach rozwojowych cywilizacji zachodniej. Ambicją autorów było również przybliżenie podejść i zintegrowanie aktualnych osiągnięć kilku dziedzin naukowych: ekonomii (gospodarka przestrzenna, ekonomika miasta), zarządzania (planowanie przestrzenne) oraz architektury i urbanistyki. Reprezentujący je wykonawcy projektu starali się wykazać korzyści wynikające z interdyscyplinarnych badań oraz konieczność współpracy, która w praktyce zarządzania rozwojem lokalnym ciągle należy do rzadkości. Zestawienie różnych metod i technik zdaniem autorów może być użyteczne nie tylko naukowo czy dydaktycznie, ale i w pracy wielu samorządów.

Wprowadzenie 7 I Świat ponowoczesny a przestrzeń miast 11 1. Istota i cechy ponowoczesności (Agnieszka Bugno-Janik) 11 2. Teoretyczna koncepcja przenikania idei świata ponowoczesnego (Piotr Gibas) 17 3. Ponowoczesność jako impuls dla gospodarowania przestrzenią (Małgorzata Twardzik) 24 4. Wybrane trendy zagospodarowywania przestrzeni europejskich miast (Adam Polko) 32 II Użyteczność zasobów przestrzennych miast 41 1. Identyfikacja zasobów przestrzennych miast (Piotr Gibas) 41 2. Kryteria alokacji zasobów przestrzennych (Małgorzata Twardzik) 50 3. Zasady wykorzystania miejskich zasobów przestrzennych (Adam Polko) 57 III Dysponowanie miejskimi zasobami przestrzennymi a idee ponowoczesności 65 1. Cele gospodarowania przestrzenią i zasobami przestrzennymi miasta (Agnieszka Bugno-Janik) 65 2. Planowanie przestrzenne jako element skutecznego dystrybuowania ograniczonej przestrzeni miejskiej (Piotr Gibas) 73 3. Instrumenty ochrony i kształtowania miejskich zasobów przestrzennych (Marek Janik) 81 4. Rynkowe i nierynkowe gospodarowanie miejskimi zasobami przestrzennymi (Małgorzata Czornik) 88 IV Miasto powiatowe wobec wyzwań ponowoczesności 95 1. Miasto powiatowe jako miejsce życia (Marek Janik) 95 2. Rola miasta powiatowego w przenikaniu idei społeczno-kulturowych (Małgorzata Czornik) 100 V Miasta powiatowe województwa śląskiego jako miejsca absorbowania idei świata ponowoczesnego 108 1. Czynniki sukcesu zastosowania postulatów ponowoczesności (Małgorzata Czornik, Piotr Gibas, Adam Polko) 109 2. Obrona przed promowanymi a nieakceptowanymi postulatami ponowoczesności (Małgorzata Twardzik) 138 3. Krytyka użyteczności idei ponowoczesności w procesie gospodarowania zasobami przestrzennymi miast powiatowych województwa śląskiego – studia przypadków (Agnieszka Bugno-Janik, Marek Janik) 150 VI Rekomendacje dla gospodarowania zasobami przestrzennymi miasta w świecie ponowoczesnym 175 1. Budowanie współczesnej atrakcyjności miasta powiatowego (Małgorzata Czornik) 175 2. Ocena gospodarowania zasobami przestrzennymi miast (Małgorzata Czornik, Małgorzata Twardzik, Piotr Gibas, Adam Polko) 179 2.1. Propozycje metod oceny gospodarowania zasobami przestrzennymi miast 180 2.2. Propozycje mierników oceny gospodarowania zasobami przestrzennymi miast 192 2.3. Przykłady zastosowania metod i mierników oceny gospodarowania zasobami przestrzennymi miast 209 3. Postulaty dla planowania rozwoju miast (Małgorzata Czornik) 213 Załączniki 219 Literatura 229 Spis tabel 239 Spis rysunków 240