Tworzenie aplikacji internetowych

Przedmiotem pracy są podstawowe zadania procesu tworzenia aplikacji internetowych. Wypełnia ona lukę na rynku polskim w tej dziedzinie, brakuje bowiem opracowań, które prezentowałyby problematykę tworzenia aplikacji internetowych w sposób specjalistyczny i całościowy, ponieważ większość publikacji ogranicza się do zagadnień tworzenia stron internetowych lub wybranych narzędzi ich tworzenia. Układ książki został tak pomyślany, aby Czytelnika wprowadzić w problematykę tworzenia aplikacji internetowych, prezentując podstawowe obszary, w których projektant musi podejmować decyzje dotyczące wybranego komponentu architektury aplikacji internetowej. Opracowanie składa się z 10 rozdziałów, z których większość dotyczy zagadnień projektowania aplikacji internetowych. Ich omówienie poprzedzono przedstawieniem w rozdziale 1 środowiska, w jakim funkcjonują aplikacje internetowe.

WSTĘP 9 1. WWW JAKO ŚRODOWISKO FUNKCJONOWANIA APLIKACJI INTERNETOWYCH 13 1.1. WWW jako system organizacji i prezentacji dokumentów 13 1.2. Cechy dokumentów hipertekstowych 15 1.3. Języki opisu dokumentów hipertekstowych 16 1.3.1. HTML 16 1.3.2. XML 18 1.3.3. XHTML 20 1.4. Komunikacja pomiędzy serwerem WWW a przeglądarką 22 2. CHARAKTERYSTYKA APLIKACJI INTERNETOWYCH 27 2.1. Istota aplikacji internetowych 27 2.1.1. Pojęcie aplikacji internetowej 27 2.1.2. Specyfika aplikacji internetowych 29 2.1.3. Wymagania stawiane aplikacjom internetowym 33 2.2. Klasyfikacja aplikacji internetowych 35 2.3. Wielowarstwowa architektura aplikacji 38 3. CYKL ŻYCIA APLIKACJI INTERNETOWYCH 45 3.1. Pojęcie cyklu życia aplikacji internetowych 45 3.2. Liniowy model cyklu życia aplikacji 46 3.3. Charakterystyka faz cyklu życia aplikacji 47 3.3.1. Studium wykonalności 47 3.3.2. Analiza i specyfikacja wymagań użytkowników 49 3.3.3. Projektowanie aplikacji 50 3.3.4. Implementacja 51 3.3.5. Wdrażanie 52 3.3.6. Pielęgnacja i dalszy rozwój (doskonalenie) 52 3.3.7. Wycofanie 52 3.4. Metodyki projektowania aplikacji internetowych 53 4. PROJEKTOWANIE ARCHITEKTURY APLIKACJI INTERNETOWYCH 59 4.1. Potrzeba projektowania architektury aplikacji zgodnie z wzorcami projektowymi 59 4.2. Wzorce architektoniczne aplikacji internetowych 61 4.3. Wzorzec model – widok – kontroler 62 4.4. Wzorzec architektoniczny PCMEF 70 5. SPECYFIKACJA WYMAGAŃ FUNKCJONALNYCH I MODELOWANIE FUNKCJI SYSTEMU 75 5.1. Modelowanie funkcjonalności aplikacji 75 5.2. Diagram hierarchii funkcji 76 5.3. Diagram przepływu danych 78 5.4. Opisy procesów 82 6. PROJEKTOWANIE ARCHITEKTURY INFORMACYJNEJ 85 6.1. Model architektury informacyjnej aplikacji internetowych 85 6.1.1. Warstwa metadanych 87 6.1.2. Warstwa hipertekstu 88 6.1.3. Warstwa danych 91 6.2. Modelowanie danych udostępnianych w aplikacjach internetowych 92 6.2.1. Modelowanie pojęciowe 93 6.2.2. Modelowanie logiczne 94 6.2.3. Modelowanie fizyczne 96 7. PROJEKTOWANIE INTERFEJSU APLIKACJI INTERNETOWEJ 99 7.1. Podstawowe założenia i zasady projektowania interfejsu 99 7.2. Projektowanie architektury warstwy prezentacji treści aplikacji 100 7.3. Projektowanie układu i zawartości informacyjnej strony 104 7.4. Projektowanie nawigacji 106 7.5. Projekt graficzny aplikacji 108 7.6. Personalizacja interfejsów aplikacji internetowych 110 7.6.1. Istota i proces personalizacji w aplikacji internetowej 111 7.6.2. Rodzaje personalizacji interfejsu aplikacji internetowej 113 7.6.3. Metody personalizacji interfejsu aplikacji internetowej 117 8. ANALIZA KULTUROWA I PROJEKT ROZWIĄZAŃ KULTUROWYCH INTERFEJSU UŻYTKOWNIKA W APLIKACJACH INTERNETOWYCH 123 8.1. Internacjonalizacja i lokalizacja aplikacji internetowych 123 8.2. Klasyfikacja systemów kulturowych 127 8.3. Charakterystyka wybranych wymiarów kultury według G. Hofstede’a 128 8.4. Wpływ aspektów kulturowych na elementy interfejsu użytkownika – przykłady 135 8.4.1. Dystans do władzy w interfejsach aplikacji internetowych 135 8.4.2. Indywidualizm i kolektywizm w projektach interfejsów aplikacji internetowych 137 8.4.3. Męskość i kobiecość w projektowaniu interfejsów 138 8.4.4. Wyrażanie unikania niepewności w interfejsach aplikacji internetowych 139 9. PROJEKTOWANIE BEZPIECZEŃSTWA APLIKACJI INTERNETOWYCH 141 9.1. Potrzeba modelowania ryzyka zagrożeń 141 9.2. Proces modelowania ryzyka zagrożeń 142 9.2.1. Zdefiniowanie celów 144 9.2.2. Przegląd komponentów aplikacji 144 9.2.3. Dekompozycja aplikacji 145 9.2.4. Identyfikacja zagrożeń 145 9.2.5. Identyfikacja luk aplikacji 150 9.3. Zasady projektowania bezpiecznych aplikacji internetowych 152 9.3.1. Zapewnienie właściwej kontroli danych wejściowych jako zasada tworzenia bezpiecznych aplikacji 154 9.3.2. Ścisła kontrola dostępu i uprawnień w procesie projektowania bezpieczeństwa aplikacji 155 9.3.3. Modelowanie uwierzytelniania i zarządzanie sesją użytkownika 157 9.3.4. Projektowanie ochrony poufności danych z wykorzystaniem metod kryptograficznych 160 9.3.5. Projektowanie obsługi błędów w aspekcie bezpieczeństwa aplikacji internetowych 162 10. IMPLEMENTACJA APLIKACJI INTERNETOWYCH 167 10.1. Podstawowe technologie implementacji aplikacji internetowych 167 10.2. Wykorzystanie technologii CGI i SSI w aplikacjach internetowych 169 10.3. Skryptowe języki programowania 172 10.4. Technologia AJAX 176 ZAKOŃCZENIE 179 LITERATURA 181 SPIS RYSUNKÓW 193 SPIS TABEL 195