Wielowymiarowe modele odpowiedzi na pozycje testowe w badaniach społeczno-ekonomicznych

Na główny cel niniejszej monografii składają się uporządkowanie oraz usystematyzowanie wiedzy z zakresu wielowymiarowych modeli odpowiedzi na pozycje testowe. Podejście wielowymiarowe pozwala na uwzględnienie w modelu wielowymiarowej zmiennej ukrytej, dopuszczającej istnienie więcej niż jednej cechy nieobserwowalnej. W tym podejściu najczęściej wykorzystuje się modele kompensacyjne, w których brak jednych umiejętności może być kompensowany innymi. Wielowymiarowe modele IRT, stosowane w analizie danych nominalnych i porządkowych, umożliwiają wizualizację wyników w przestrzeni trójwymiarowej w postaci powierzchni. Publikacja stanowi kontynuację pracy naukowej w zakresie jednowymiarowych modeli IRT przedstawionych w publikacji Modele odpowiedzi na pozycje testowe (IRT) w badaniach ekonomiczno-społecznych (Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego, Katowice 2020).

Wstęp 9 Rozdział 1 Geneza, rozwój i zastosowanie teorii pomiaru w naukach społecznych 15 1.1. Geneza i rozwój metod pomiarowych 15 1.2. Testy psychologiczne 28 1.3. Charakterystyka skal pomiarowych 33 1.4. Zmienne ukryte 36 1.5. Analiza pozycji testowych 40 1.5.1. Klasyczna teoria testu 40 1.5.2. Analiza rzetelności 44 1.5.3. Analiza trafności 47 Rozdział 2 Modele odpowiedzi na pozycje testowe 50 2.1. Jednowymiarowe modele odpowiedzi na pozycje testowe dla danych dychotomicznych 50 2.1.1. Model Rascha 52 2.1.2. Dwuparametryczny model Birnbauma 55 2.1.3. Trójparametryczny model Birnbauma 56 2.1.4. Czteroparametryczny model IRT 57 2.2. Politomiczne modele odpowiedzi na pozycje testowe 58 2.2.1. Politomiczny model Rascha 58 2.2.2. Model odpowiedzi stopniowanych 59 2.2.3. Model jednorodnej skali porządkowej 61 2.2.4. Model odpowiedzi częściowych 62 2.2.5. Uogólniony model odpowiedzi częściowej 63 Rozdział 3 Wielowymiarowe modele teorii odpowiedzi na pozycje testowe dla odpowiedzi binarnych 65 3.1. Wielowymiarowa zmienna ukryta 65 3.2. Kompensacyjne i niekompensacyjne wielowymiarowe modele IRT 79 3.3. Wewnątrz- i międzypozycyjne wielowymiarowe modele IRT 89 3.4. Wielowymiarowe modele struktury dualnej 95 3.5. Wielowymiarowe modele teorii odpowiedzi na pozycje testowe dla odpowiedzi wielokategorialnych 99 3.5.1. Wielowymiarowy uogólniony model odpowiedzi częściowej 100 3.5.2. Wielowymiarowy model odpowiedzi częściowej 101 3.5.3. Wielowymiarowy model odpowiedzi stopniowanych 102 3.5.4. Wielowymiarowy model teorii odpowiedzi na pozycje testowe dla struktury dualnej 104 Rozdział 4 Charakterystyka wielowymiarowego modelu odpowiedzi na pozycje testowe 106 4.1. Charakterystyka pozycji testowej 106 4.2. Wielowymiarowa informacja pozycji oraz testu 110 4.3. Powierzchnia charakterystyczna testu 113 4.4. Wybór liczby wymiarów w wielowymiarowej analizie odpowiedzi na pozycje testowe 116 4.5. Estymacja parametrów zadań i osób 117 4.6. Ocena jakości wielowymiarowego modelu odpowiedzi na pozycje testowe 120 Rozdział 5 Zastosowanie wielowymiarowych modeli IRT w badaniach empirycznych z wykorzystaniem programu R 130 5.1. Wprowadzenie do programu R 130 5.2. Wielowymiarowe modele odpowiedzi na pozycje testowe w badaniu jakości kształcenia zdalnego podczas pandemii COVID-19 131 5.3. Wielowymiarowe modele odpowiedzi na pozycje testowe w badaniu nastawienia na karierę i przyszłość zawodową 159 5.4. Wielowymiarowe modele odpowiedzi na pozycje testowe w środowisku R 169 5.4.1. Zastosowanie wielowymiarowych modeli odpowiedzi na pozycje testowe z wykorzystaniem funkcji mirt() 171 5.4.2. Zastosowanie wielowymiarowych modeli odpowiedzi na pozycje testowe z wykorzystaniem funkcji bfactor() 188 5.4.3. Zastosowanie wielowymiarowych modeli odpowiedzi na pozycje testowe w badaniach symulacyjnych 193 Zakończenie 205 Literatura 211 Spis rysunków 229 Spis tabel 231