Społeczne zjawiska w zachowaniach polskich konsumentów

Praca składa się z siedmiu rozdziałów. Pierwsze trzy mają charakter teoretyczny. Rozdział trzeci charakteryzuje główny przedmiot analiz – zjawiska społeczne tj. konsumpcję ostentacyjną, snobizm, a przede wszystkim naśladownictwo. Rozdział czwarty charakteryzuje uwarunkowania, które determinują występowanie zjawisk socjogennych w zachowaniach polskich konsumentów. W piątym rozdziale zaprezentowano kwestie metodyczne. Rozdziały szósty i siódmy prezentują wyniki przeprowadzonych badań.

Wstęp 11 Rozdział 1 KONSUMPCJA ORAZ ZACHOWANIA KONSUMPCYJNE JAKO POLE ODDZIAŁYWANIA CZYNNIKÓW SPOŁECZNYCH 19 1.1. Konsumpcja, zachowania konsumpcyjne i wzory zachowań konsumpcyjnych – interpretacja pojęć 19 1.2. Determinanty konsumpcji i zachowań konsumentów 24 1.3. Elementy społecznego otoczenia konsumenta – jednostki, grupy i klasy 33 1.4. Oddziaływania społeczne oraz ich skutki dla procesów konsumpcji 43 1.5. Charakter produktu jako determinanta wpływu czynników społecznych na zachowania konsumentów 58 Rozdział 2 INTERDYSCYPLINARNY OBRAZ ZDETERMINOWANYCH SPOŁECZNIE KONSUMENTÓW I KONSUMPCJI – EWOLUCJA KONCEPCJI I BADAŃ 66 2.1. Konsument jako istota społeczna w ekonomii 66 2.2. Nurty pozaekonomicznej refleksji na temat społecznego charakteru i znaczenia konsumpcji 85 2.3. Odniesienia do zjawisk społecznych w konsumpcji w marketingu i consumer science 97 2.4. Przegląd polskiego dorobku naukowego w zakresie badań nad społecznymi zjawiskami w konsumpcji i zachowaniach konsumentów 103 Rozdział 3 ZJAWISKA SPOŁECZNE W ZACHOWANIACH KONSUMPCYJNYCH JAKO WYRAZ ODDZIAŁYWAŃ MIĘDZY KONSUMENTAMI 109 3.1. Społeczny wymiar konsumpcji i konsumpcja widoczna społecznie 110 3.2. Charakterystyka wybranych socjogennych zjawisk w zachowaniach konsumentów 116 3.2.1. Naśladownictwo i zjawiska oparte na upodobnieniu – efekty naśladownictwa, demonstracji i sceny 119 3.2.2. Zjawiska oparte na wyróżnieniu – konsumpcja ostentacyjna, efekty snobizmu i Veblena 130 3.2.3. Społeczne zjawiska w zachowaniach konsumentów – synteza 142 3.3. Ekonomiczne konsekwencje zjawisk społecznych oraz ich rola w procesach transmisji wzorów konsumpcji i zachowań konsumpcyjnych 147 Rozdział 4 DETERMINANTY I PRZEJAWY WYSTĘPOWANIA ZJAWISK SOCJOGENNYCH W ZACHOWANIACH POLSKICH KONSUMENTÓW W ŚWIETLE DANYCH WTÓRNYCH 156 4.1. Czynniki determinujące ujawnianie się zjawisk społecznych w zachowaniach Polaków i efekty ich oddziaływań 156 4.2. Sytuacja dochodowa i skłonność do konsumpcji polskich gospodarstw domowych w latach 1990-2012 169 4.3. Spożycie artykułów wyposażenia wnętrz w polskich gospodarstwach domowych i specyfika zachowań konsumentów związanych z ich zakupem 173 Rozdział 5 METODYKA BADAŃ NAD ODDZIAŁYWANIAMI I ZJAWISKAMI SPOŁECZNYMI W ZACHOWANIACH KONSUMENTÓW 180 5.1. Specyfika studiów nad oddziaływaniami i zjawiskami społecznymi w zachowaniach konsumentów i jej konsekwencje – uwagi wstępne 180 5.2. Źródła danych i metody badawcze oraz możliwości ich wykorzystania w badaniach nad zjawiskami społecznymi w zachowaniach konsumentów 186 5.3. Metodyka zrealizowanych badań pierwotnych 195 5.3.1. Założenia badawcze i konkretne rozwiązania metodyczne 195 5.3.2. Konceptualizacja i operacjonalizacja badanych pojęć oraz budowa instrumentu pomiarowego 203 5.4. Charakterystyka próby badawczej i ocena jej reprezentatywności 212 Rozdział 6 SPOŁECZNE OTOCZENIE KONSUMENTÓW – ELEMENTY, PROCESY ODDZIAŁYWAŃ I ICH DETERMINANTY 216 6.1. Grupy odniesienia – relacje z konsumentami i udział w kształtowaniu wzorów zachowań konsumpcyjnych 217 6.1.1. Grupy normatywne 217 6.1.2. Grupy porównawcze 220 6.1.3. Grupy statusowe 230 6.2. Liderzy opinii i przejawy ich wpływu na zachowania konsumentów 234 6.3. Oddziaływania interpersonalne – charakter i determinanty uległości konsumentów wobec wpływów 237 6.4. Czynniki psychiczne determinujące podatność konsumentów na oddziaływanie czynników społecznych 245 6.4.1. Motywy naśladownictwa 246 6.4.2. Aspiracje konsumentów w zakresie sposobu urządzania wnętrz 251 Rozdział 7 NAŚLADOWNICTWO, OSTENTACJA I SNOBIZM W ZACHOWANIACH POLSKICH KONSUMENTÓW 256 7.1. Identyfikacja przejawów i ocena częstości występowania wybranych zjawisk społecznych w zachowaniach konsumentów 256 7.2. Skłonność do naśladownictwa i przejawy zachowań naśladowczych wśród polskich konsumentów 267 7.3. Psychospołeczne czynniki sprzyjające naśladownictwu – ujęcie modelowe 275 7.4. Naśladownictwo i inne zjawiska społeczne na rynku artykułów wyposażenia wnętrz 283 7.5. Mechanizm transmisji wzorów konsumpcji na rynku artykułów wyposażenia wnętrz – ujęcie modelowe 291 Zakończenie 301 Bibliografia 309 Spis rysunków 343 Spis tabel 345 Aneks A: Kwestionariusz wywiadu 349 Aneks B: Szczegółowe wyniki analiz 358