Kulturowe konteksty pielgrzymowania i rozwoju turystyki religijnej.

Głównym celem teoriopoznawczym prezentowanej publikacji było rozpoznanie oraz opis i interpretacja na przykładzie regionu częstochowskiego tych kontekstów kultury, które konstytuują się wskutek obecności pielgrzymów i turystów religijnych w przestrzeni, tzw. krajobrazu sakralnego miast i wsi ze wskazaniem, jakie jest ich znaczenie oraz co z nich wynika dla współczesnego kultury społecznej, symbolicznej i materialnej człowieka. Celem empirycznym jest weryfikacja przyjętych założeń poprzez prowadzoną rozległą penetrację terenową w wybranych miejscowościach przykładowego regionu częstochowskiego w latach 2013-2016, zaś celem metodycznym – dobór właściwych technik i narzędzi badawczych do prowadzonych prac metodą jakościową. Przestrzeń badań terenowych stanowi Częstochowa oraz wybrane miejscowości regionu, usytuowane na szlakach pielgrzymkowych.

Wstęp 7 Rozdział I PIELGRZYMOWANIE I TURYSTYKA RELIGIJNA JAKO PROBLEM BADAWCZY 13 1. Analiza stanu wiedzy 14 2. Dylematy definicyjne 24 3. Metodologia badań własnych 32 Rozdział II HISTORYCZNO-KULTUROWY WYMIAR PIELGRZYMOWANIA I TURYSTYKI RELIGIJNEJ 40 1. Migracje religijne w perspektywie długiego trwania 41 2. Romei, palmieri, peregrini – chrześcijańskie pielgrzymki w kulturze średniowiecza 47 2.1. Zarys rozwoju pielgrzymek w wiekach średnich 48 2.2. Status społeczny, strój i atrybuty średniowiecznego pielgrzyma 54 3. Pielgrzymowanie w czasach nowożytnych 58 3.1. Regres pielgrzymek i ich odnowa w duchu reformy katolickiej 59 3.2. Imperatyw umartwienia 64 4. Pielgrzymowanie i turystyka religijna po 1945 r. 67 Rozdział III REGION CZĘSTOCHOWSKI I CZĘSTOCHOWA – UWARUNKOWANIA KULTUROWE 73 1. Wokół koncepcji regionu 74 2. Region częstochowski i jego granice 78 3. Kulturowe przesłanki kształtowania się regionu częstochowskiego 85 Rozdział IV REGION CZĘSTOCHOWSKI OBSZAREM KUMULACJI MIEJSC ŚWIĘTYCH I SAKRALNYCH WALORÓW TURYSTYCZNYCH 98 1. Jasna Góra – sanktuarium narodu polskiego 99 2. Sanktuaria maryjne regionu częstochowskiego z wizerunkami opatrzonymi papieskimi koronami 106 3. Miejsca symbolicznie znaczące 120 4. Częstochowskie muzea inspirowane tradycją religijną 131 Rozdział V PIELGRZYMI I GRUPY PIELGRZYMKOWE W REALIACH WSPÓŁCZESNEJ KULTURY 149 1. „Kto ma potrzebę, ten idzie” – profil społeczny pielgrzyma 150 2. Per pedes apostolorum. Uwolnienie od przyziemnych struktur życia 154 3. Przejawy tradycyjnej kultury symbolicznej i folkloryzmu 166 4. Nowe trendy i tendencje 175 5. Wspólnotowość zapośredniczona wirtualnie 181 Rozdział VI PIELGRZYMI JASNOGÓRSCY W PRZESTRZENI ŻYCIOWEJ MIESZKAŃCÓW REGIONU CZĘSTOCHOWSKIEGO – KULTUROWE KONSEKWENCJE I IMPLIKACJE 186 1. Szlaki pielgrzymkowe na Jasną Górę 188 2. Hospes hospiti sacer – w oczekiwaniu na pielgrzymów 194 3. Nastanie czasu święta – wejście pielgrzymki 199 3.1. Witanie pielgrzymów 199 3.2. Podróżnych w dom przyjąć – gościna 203 3.3. Współudział w communitas 214 4. Pożegnanie pielgrzymów i powrót do czasu zwykłego 223 Rozdział VII URYNKOWIENIE ŚWIATA PIELGRZYMA – RZECZ O TURYSTYCE RELIGIJNEJ 228 1. Pielgrzymka jako produkt turystyki religijnej 229 2. Produkt turystyczny pogłębiony znaczeniowo 231 3. Pielgrzymki sponsorowane 238 Zakończenie 247 Bibliografia 255 Materiały źródłowe 275 Netografia 275 Materiał ilustracyjny 279