Studia Ekonomiczne. Demograficzne uwarunkowania rozwoju społecznego. SE 98

Związków polityki społecznej z demografią nie trzeba uzasadniać, bowiem od liczebności populacji i natężenia określonych procesów demograficznych zależy skala potrzeb społecznych. Polityka społeczna odpowiada na te potrzeby, a socjologia, jako pokrewna nauka społeczna, wyjaśnia zachowania zbiorowości i precyzuje wynikające z tych zachowań potrzeby. Mamy zatem pewien obszar współzależności, który można określić tytułowym sformułowaniem demograficznych uwarunkowań rozwoju społecznego. W tym obszarze zainteresowań zgromadzono prace naukowe, które można podzielić na pięć rozdziałów. Po pierwsze, są tu opracowania wpisujące się w dyskusję o znaczeniu przemian ludnościowych dla polityki społecznej. Wspomniany związek demografii z socjologią to drugi rozdział książki. W trzeciej części nawiązano do teorii demografii i ważnych z punktu widzenia społecznego problemów płodności i funkcjonowania rodzin. Rozdział czwarty, najobszerniejszy, jest odpowiedzią środowiska demografów na najnowsze przemiany demograficzne. Tym szczególnym w ostatnich latach procesem jest mobilność zasobów pracy, i wokół problemów migracji koncentrują się zebrane tu prace. Na zakończenie, w rozdziale piątym przedstawiono niektóre zagadnienia wynikające z procesu starzenia się populacji, drugiego istotnego nowego problemu w polskiej demografii w okresie transformacji. „Studia Ekonomiczne” nr 98 – Zeszyty Naukowe Wydziałowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach.

WSTĘP 9 DEMOGRAFIA A POLITYKA SPOŁECZNA 11 Andrzej Rączaszek: ANALIZA PORÓWNAWCZA ELEMENTÓW STRUKTURY DEMOGRAFICZNEJ LUDNOŚCI W WYBRANYCH KRAJACH UNII EUROPEJSKIEJ – WYZWANIE DLA POLITYKI SPOŁECZNEJ 13 Summary 22 Zofia Szweda-Lewandowska: POMOC INSTYTUCJONALNA W PERSPEKTYWIE STARZENIA SIĘ POPULACJI 23 Summary 31 Anna Sączewska-Piotrowska: PROBLEM TRWAŁOŚCI UBÓSTWA W POLSCE 33 Summary 42 Grażyna Magnuszewska-Otulak: PRZEMIANY LUDNOŚCIOWE – WYZWANIA DLA SYSTEMU OCHRONY ZDROWIA 43 Summary 54 Arkadiusz Przybyłka: ŚWIADCZENIA RODZINNE W POLSCE 55 Summary 73 Dariusz Rajchel: BEZDOMNOŚĆ I JEJ STRUKTURA W LATACH 2005-2009 NA PRZYKŁADZIE MIASTA OPOLA 75 Summary 98 DEMOGRAFIA A SOCJOLOGIA 99 Dorota Raczkiewicz: PRORODZINNE ASPEKTY SIECI SPOŁECZNYCH MŁODYCH POLEK 101 Summary 128 Edyta Jurczak-Pejko: ROZWODY W POLSCE 129 Summary 141 Marta Hozer-Koćmiel: DEMOGRAFICZNE UWARUNKOWANIA ZMIAN ALOKACJI CZASU KOBIET W OKRESIE TRANSFORMACJI 143 Summary 150 Grzegorz Węgrzyn: NARODOWOŚĆ ŚLĄSKA – BYT IDEALNY CZY REALNY? 151 Summary 161 Anna Sowińska: SAMOBÓJSTWO JAKO KONSEKWENCJA NISKIEJ JAKOŚCI ŻYCIA W SYTUACJI BEZROBOCIA 163 Summary 173 TEORIE REPRODUKCJI, PŁODNOŚĆ I RODZINA 179 Jerzy T. Kowaleski: REPRODUKCJA LUDNOŚCI NA OBSZARACH WIEJSKICH W POLSCE W OKRESIE PRZEMIAN USTROJOWYCH 181 Summary 196 Milena Lange: INSTYTUCJONALNE FORMY OPIEKI NAD DZIECKIEM W POLSCE PO ROKU 1990 197 Summary 203 Małgorzata Pawlus: PŁODNOŚĆ A FEMINIZM 205 Summary 214 Sławomir Kurek: PRZEMIANY DEMOGRAFICZNE W POLSCE W ŚWIETLE TEORII DRUGIEGO PRZEJŚCIA DEMOGRAFICZNEGO W UJĘCIU PRZESTRZENNYM 217 Summary 230 Anna Majdzińska: CZY ISTNIEJE PRZESTRZENNE ZRÓŻNICOWANIE ZAAWANSOWANIA DRUGIEGO PRZEJŚCIA DEMOGRAFICZNEGO W POLSCE? 231 Summary 240 MIGRACJE I MNIEJSZOŚCI NARODOWE W POLSCE 241 Zbigniew Długosz: WYBRANE PRZESTRZENNE ASPEKTY TRWAŁYCH MIGRACJI ZAGRANICZNYCH LUDNOŚCI W POLSCE W OKRESIE TRANSFORMACJI 243 Summary 257 Joanna Machnis: MIGRACJE ZAROBKOWE MŁODZIEŻY AKADEMICKIEJ WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO- MAZURSKIEGO 259 Summary 270 Diana Rokita-Poskart: ZRÓŻNICOWANIA SPOŁECZNO-EKONOMICZNE WE WSIACH „MIGRUJĄCYCH” I „NIEMIGRUJĄCYCH” (ZE SZCZEGÓLNYM UWZGLĘDNIENIEM SYTUACJI DEMOGRAFICZNEJ, POZIOMU ŻYCIA, ZATRUDNIENIA I BEZROBOCIA ORAZ AKTYWNOŚCI GOSPODARCZEJ MIESZKAŃCÓW) 271 Summary 280 Marta Rostropowicz-Miśko: MIGRACJE ZAGRANICZNE A SYTUACJA DEMOGRAFICZNA ŚLĄSKA OPOLSKIEGO W LATACH 1989-2008 281 Summary 288 Magdalena Wilk: DEMOGRAFICZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU EDUKACJI MNIEJSZOŚCI NIEMIECKIEJ W POLSCE 289 Summary 297 Grażyna Trzpiot, Anna Pysik: DETERMINANTY ZACHOWAŃ PROEMIGRACYJNYCH POLAKÓW 299 Summary 309 Roman Kisiel, Lucyna Szczebiot-Knoblauch, Katarzyna Satkiewicz: MNIEJSZOŚCI NARODOWE W POLSCE PÓŁNOCNO-WSCHODNIEJ 311 Summary 319 Witold Śmigielski: ZAMIARY EMIGRACYJNE ŁÓDZKIEJ MŁODZIEŻY AKADEMICKIEJ W ŚWIETLE WYNIKÓW BADAŃ ANKIETOWYCH 321 Summary 329 STARZENIE SIĘ LUDNOŚCI I UMIERALNOŚĆ – WSPÓŁCZESNE PROBLEMY 331 Marek Niezabitowski: STAROŚĆ W ŚRODOWISKU ZAMIESZKANIA. ANALIZA WYBRANYCH ASPEKTÓW SPOŁECZNYCH W RAMACH PROJEKTU ZAMAWIANEGO POLSENIOR 333 Summary 349 Ivan Šotkovský: AGEING PROCESS IN CZECH COHESION REGIONS AFTER 1990 351 Streszczenie 361 Marek Tkaczuk: TRZECI SEKTOR W WARUNKACH STARZENIA SIĘ POLSKIEGO SPOŁECZEŃSTWA 363 Summary 376 Sabina Czopko: WPŁYW CAŁOŻYCIOWEJ EDUKACJI NA JAKOŚĆ ŻYCIA OSÓB STARSZYCH 379 Summary 385