ebook Fizjoterapia kardiologiczna w praktyce

Wydawca: PZWL

Rok wydania: 2025

To kompendium wiedzy dla fizjoterapeutów, lekarzy, studentów kierunków medycznych oraz wszelkich specjalistów zaangażowanych w rehabilitację kardiologiczną.

W książce omówiono spektrum zagadnień - od charakterystyki chorób sercowo-naczyniowych, przez diagnostykę, aż po konkretne strategie fizjoterapeutyczne stosowane w szpitalu, w rehabilitacji poszpitalnej oraz w środowisku domowym.

Spis treści ebooka Fizjoterapia kardiologiczna w praktyce

1. Wybrane schorzenia układu krążenia – RAFAŁ DĄBROWSKI, MONIKA SZNAJDER 1
1.1. Choroba wieńcowa – RAFAŁ DĄBROWSKI 1
1.1.1. Charakterystyka i klasyfikacja 1
1.1.2. Leczenie 3
1.2. Niewydolność serca – RAFAŁ DĄBROWSKI 7
1.2.1. Charakterystyka i klasyfikacja 7
1.2.1. Farmakoterapia 8
1.3. Nadciśnienie tętnicze – RAFAŁ DĄBROWSKI 12
1.3.1. Charakterystyka i klasyfikacja 12
1.3.2. Farmakoterapia 12
1.4. Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa – MONIKA SZNAJDER 15
1.4.1. Charakterystyka i klasyfikacja 15
1.4.2. Zakrzepica żył głębokich 16
1.4.3. Ostra zatorowość płucna 17
1.4.4. Zespół pozakrzepowy 19
1.4.5. Zespół po zatorowości płucnej 20
1.4.6. Nadciśnienie płucne 21
1.5. Choroba tętnic obwodowych kończyn dolnych – MONIKA SZNAJDER 21
1.5.1. Charakterystyka i klasyfikacja 21
1.5.2. Leczenie choroby tętnic obwodowych 25

2. Badania diagnostyczne stosowane u osób ze schorzeniami układu krążenia – ważne informacje dla fizjoterapeuty – RAFAŁ DĄBROWSKI, EDYTA SMOLIS-BĄK, MONIKA SZNAJDER 27
2.1. Badanie elektrokardiograficzne – RAFAŁ DĄBROWSKI, EDYTA SMOLIS-BĄK 27
2.2. Badanie echokardiograficzne – RAFAŁ DĄBROWSKI, EDYTA SMOLIS-BĄK 29
2.3. Badanie radiologiczne – RAFAŁ DĄBROWSKI, EDYTA SMOLIS-BĄK 30
2.4. Badanie koronarograficzne – RAFAŁ DĄBROWSKI, EDYTA SMOLIS-BĄK 31
2.5. Tomografia komputerowa serca – RAFAŁ DĄBROWSKI, EDYTA SMOLIS-BĄK 32
2.6. Rezonans magnetyczny serca – RAFAŁ DĄBROWSKI, EDYTA SMOLIS-BĄK 33
2.7. Badania biochemiczne – RAFAŁ DĄBROWSKI, EDYTA SMOLIS-BĄK 34
2.8. Ocena naczyń żylnych – MONIKA SZNAJDER 35
2.8.1. Diagnostyka zakrzepicy żył głębokich 35
2.8.2. Diagnostyka zatorowości płucnej 37
2.8.3. Diagnostyka zespołu pozakrzepowego 39
2.8.4. Diagnostyka nadciśnienia płucnego i zespołu po zatorowości płucnej 40
2.9. Ocena naczyń tętniczych – MONIKA SZNAJDER 43
2.9.1. Diagnostyka w chorobie tętnic obwodowych 43
2.9.2. Diagnostyka w naczyniowych zespołach uciskowych 53

3. Fizjoterapia na oddziale intensywnej terapii – DOMINIKA BATYCKA-STACHNIK, ŁUKASZ POMINKIEWICZ, ANNA PYSZORA, EDYTA SMOLIS-BĄK, KATARZYNA WARZESZAK, AGNIESZKA WÓJCIK 55
3.1. Wprowadzenie 55
3.2. Badanie podmiotowe – AGNIESZKA WÓJCIK 59
3.2.1. Przygotowanie 61
3.2.2. Nawiązanie wstępnego porozumienia terapeutycznego 62
3.2.3. Określenie przyczyny konsultacji 62
3.2.4. Zbieranie informacji (wywiad) 63
3.3. Badanie przedmiotowe – DOMINIKA BATYCKA-STACHNIK 69
3.3.1. Ocena bólu 70
3.3.2. Ocena stanu świadomości i monitorowanie majaczenia 71
3.3.3. Ocena współpracy ze strony pacjenta 72
3.4. Czerwone, żółte i zielone flagi do prowadzenia fizjoterapii na oddziale intensywnej terapii – DOMINIKA BATYCKA-STACHNIK 76
3.5. Pacjenci wentylowani mechanicznie i ze wspomaganiem mechanicznym – DOMINIKA BATYCKA-STACHNIK, ŁUKASZ POMINKIEWICZ 80
3.5.1. Pacjenci wentylowani mechanicznie 80
3.5.2. Pacjenci ze wspomaganiem mechanicznym krążenia 84
3.6. Wczesna mobilizacja – DOMINIKA BATYCKA-STACHNIK 88
3.7. Postępowanie fizjoterapeutyczne z chorym po ostrym zespole wieńcowym – ŁUKASZ POMINKIEWICZ 93
3.8. Postępowanie fizjoterapeutyczne z chorym z niewydolnością serca – ŁUKASZ POMINKIEWICZ 98
3.9. Postępowanie fizjoterapeutyczne z chorym po zabiegu kardiochirurgicznym – ŁUKASZ POMINKIEWICZ, DOMINIKA BATYCKA-STACHNIK 102
3.9.1. Fizjoterapia chorych z powikłaniami płucnymi po zabiegach kardiochirurgicznych – ANNA PYSZORA, KATARZYNA WARZESZAK 113
3.10. Algorytm postępowania na oddziale intensywnej terapii – EDYTA SMOLIS-BĄK 123

4. Fizjoterapia na oddziale zachowawczym – EDYTA SMOLIS-BĄK, PAWEŁ SYSKA, MONIKA SZNAJDER, AGNIESZKA WÓJCIK 125
4.1. Wprowadzenie 125
4.2. Badanie podmiotowe – AGNIESZKA WÓJCIK 126
4.3. Badanie przedmiotowe i ocena funkcjonalna – EDYTA SMOLIS-BĄK 133
4.4. Czerwone, żółte i zielone flagi do prowadzenia fizjoterapii na oddziale zachowawczym – EDYTA SMOLIS-BĄK 137
4.5. Ćwiczenia wykorzystywane na oddziale zachowawczym – EDYTA SMOLIS-BĄK 140
4.6. Postępowanie fizjoterapeutyczne z chorym po ostrym zespole wieńcowym – EDYTA SMOLIS-BĄK 142
4.7. Postępowanie fizjoterapeutyczne z chorym z niewydolnością serca – EDYTA SMOLIS-BĄK 149
4.8. Prehabilitacja – postępowanie fizjoterapeutyczne z chorym zakwalifikowanym do zabiegu kardiochirurgicznego – EDYTA SMOLIS-BĄK 152
4.9. Postępowanie fizjoterapeutyczne z chorymi po zabiegu kardiochirurgicznym – EDYTA SMOLIS-BĄK 159
4.10. Postępowanie fizjoterapeutyczne z chorym po implantacji urządzeń do elektroterapii – EDYTA SMOLIS-BĄK, PAWEŁ SYSKA 169
4.11. Algorytm postępowania fizjoterapeutycznego z chorym na oddziale zachowawczym – EDYTA SMOLIS-BĄK 172
4.12. Postępowanie fizjoterapeutyczne z pacjentem z zatorowością płucną i nadciśnieniem płucnym – MONIKA SZNAJDER 174
4.12.1. Fizjoterapia szpitalna pacjentów z ostrą zatorowością płucną i zakrzepicą żył głębokich 174
4.12.2. Profilaktyka pierwotna i wtórna żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej 177
4.13. Postępowanie fizjoterapeutyczne z pacjentami z chorobami naczyń obwodowych – MONIKA SZNAJDER 183
4.13.1. Ćwiczenia naczyniowe Buergera 186

5. Wczesna rehabilitacja poszpitalna – IWONA KORZENIOWSKA-KUBACKA, ANNA MIERZYŃSKA, KRZYSZTOF SADOWSKI, EDYTA SMOLIS-BĄK, MONIKA SZNAJDER, AGNIESZKA WÓJCIK 189
5.1. Wprowadzenie 189
5.2. Badanie podmiotowe – AGNIESZKA WÓJCIK 189
5.3. Badanie przedmiotowe i ocena funkcjonalna 195
5.3.1. Testy oceniające wydolność fizyczną – KRZYSZTOF SADOWSKI, EDYTA SMOLIS-BĄK 195
Elektrokardiograficzna próba wysiłkowa – KRZYSZTOF SADOWSKI 199
Ergospirometria – KRZYSZTOF SADOWSKI 203
Testy marszowe – EDYTA SMOLIS-BĄK 207
5.3.2. Testy funkcjonalne – EDYTA SMOLIS-BĄK 211
5.4. Kwalifikacja do rehabilitacji poszpitalnej – EDYTA SMOLIS-BĄK 222
5.5. Czerwone, żółte, zielone flagi do prowadzenia fizjoterapii w II etapie rehabilitacji – EDYTA SMOLIS-BĄK 223
5.6. Zasady prowadzenia rehabilitacji poszpitalnej – EDYTA SMOLIS-BĄK 225
5.7. Formy treningowe stosowane w rehabilitacji poszpitalnej u pacjentów ze schorzeniami układu krążenia 227
5.7.1. Trening wytrzymałościowy – EDYTA SMOLIS-BĄK 227
Informacje niezbędne do planowania treningów wytrzymałościowych – EDYTA SMOLIS-BĄK, IWONA KORZENIOWSKA-KUBACKA 233
5.7.2. Trening oporowy – EDYTA SMOLIS-BĄK 235
5.7.3. Inne formy ćwiczeń stosowane u osób z chorobami układu krążenia – EDYTA SMOLIS-BĄK 239
5.8. Specyfika treningu w różnych grupach chorych 243
5.8.1. Pacjenci po zabiegach kardiochirurgicznych – EDYTA SMOLIS-BĄK 243
5.8.2. Pacjenci z niewydolnością serca – EDYTA SMOLIS-BĄK 247
5.8.3. Pacjenci z implantowanymi urządzeniami do elektroterapii – EDYTA SMOLIS-BĄK 249
5.8.4. Pacjenci w wieku podeszłym – EDYTA SMOLIS-BĄK 250
5.8.5. Pacjenci z zatorowością płucną i nadciśnieniem płucnym – MONIKA SZNAJDER 252
5.8.6. Pacjenci z chorobami naczyń obwodowych – MONIKA SZNAJDER 256
5.9. Edukacja zdrowotna pacjenta kardiologicznego – ANNA MIERZYŃSKA 262
5.9.1. Zasady skutecznej edukacji zdrowotnej 263
5.9.2. Podsumowanie 271
5.10. Metody motywacji do prowadzenia zdrowego stylu życia – ANNA MIERZYŃSKA 271
5.10.1. Zrozumienie motywacji pacjenta 272
5.10.2. Modele zachowań zdrowotnych 275
5.10.3. Tworzenie i podtrzymywanie nawyków zdrowotnych 279
5.10.4. Dialog motywujący w rehabilitacji kardiologicznej 283
5.10.5. Inne strategie wspierające motywację pacjenta 289

6. Pacjenci ze schorzeniami układu krążenia w gabinecie fizjoterapeuty – planowanie aktywności fizycznej – EDYTA SMOLIS-BĄK 293
6.1. Wprowadzenie 293
6.2. Badanie podmiotowe 294
6.3. Badania diagnostyczne i funkcjonalne 295
6.4. Planowana aktywność fizyczna 298

7. Problemy psychologiczne pacjentów z chorobami układu krążenia – jak pomóc pacjentowi i jego rodzinie – ANNA MIERZYŃSKA 301
7.1. Wprowadzenie 301
7.1.1. Najczęściej występujące problemy psychologiczne u osób z chorobami układu krążenia 302
7.1.2. Różnice związane z płcią w psychologicznych czynnikach ryzyka chorób sercowo-naczyniowych 302
7.2. Depresja 304
7.2.1. Wzajemne zależności pomiędzy depresją a stanem zdrowia kardiologicznego 304
7.2.2. Rozpoznawanie depresji 311
7.3. Lęk i zaburzenia lękowe 313
7.3.1. Rozpoznawanie zaburzeń lękowych 314
7.3.2. Zespół stresu pourazowego 316
7.3.3. Brak motywacji do zmiany zachowań zdrowotnych i lęk przed aktywnością fizyczną 319
7.4. Zapobieganie trudnościom psychologicznym – znaczenie opieki kompleksowej 320
7.4.1. Opieka oparta na współpracy, opieka koordynowana, opieka skoncentrowana na pacjencie 321
7.4.2. Wspólne podejmowanie decyzji 323
7.4.3. Interwencje psychologiczne dla pacjentów i rodzin 325
7.4.4. Podsumowanie 330

8. Dieta w profilaktyce i terapii chorób układu krążenia – EWELINA PAŁKOWSKA-GOŹDZIK 331
8.1. Wprowadzenie 331
8.2. Polecane diety dla osób ze schorzeniami układu krążenia 332
8.2.1. Dieta śródziemnomorska 332
8.2.2. Dieta DASH 334
8.3. Ogólne zasady diety kardioprotekcyjnej 335
8.4. Interakcje leków z żywnością 338

9. O co pacjenci pytają najczęściej? – NATASZA KRAUZE, EDYTA SMOLIS-BĄK 341
9.1. Wprowadzenie 341
9.2. Pytania i odpowiedzi 341

Piśmiennictwo 351

Skorowidz 367