ebook Rehabilitacja kardiologiczna u pacjentów wysokiego ryzyka

Wydawca: PZWL

Rok wydania: 2025

„Rehabilitacja kardiologiczna u pacjentów wysokiego ryzyka” to wyjątkowa i niezwykle aktualna monografia, która stanowi kompleksowe źródło wiedzy dla wszystkich specjalistów zajmujących się opieką nad pacjentami z chorobami układu krążenia. Publikacja została opracowana z myślą o rosnących wyzwaniach współczesnej kardiologii, gdzie choroby serca i naczyń pozostają jedną z głównych przyczyn zgonów i niepełnosprawności w Polsce. Książka wyróżnia się całościowym spojrzeniem na proces rehabilitacji kardiologicznej – szczególnie w odniesieniu do pacjentów wysokiego ryzyka, którzy wymagają zarówno kompleksowej diagnostyki, jak i indywidualnie dobranych programów terapeutycznych. Autorzy podkreślają znaczenie łączenia wiedzy teoretycznej z najnowszymi badaniami naukowymi, zaleceniami międzynarodowych towarzystw kardiologicznych oraz doświadczeniem klinicznym. Dzięki temu publikacja staje się nieocenionym narzędziem wspierającym podejmowanie trafnych decyzji terapeutycznych. W kolejnych rozdziałach znajduje się omówienie rehabilitacji w najczęściej występujących i najbardziej wymagających jednostkach chorobowych, takich jak:
• nadciśnienie tętnicze,
• otyłość i zaburzenia metaboliczne,
• niewydolność serca,
• nadciśnienie płucne,
• zespół kruchości,
• okres po interwencjach kardiologicznych i kardiochirurgicznych.

Wyjątkową wartość stanowi również rozdział poświęcony rehabilitacji dzieci z wadami serca – tematowi niezwykle ważnemu, a w literaturze medycznej nadal zbyt rzadko podejmowanemu. Tak kompleksowe ujęcie sprawia, że książka jest nie tylko uporządkowanym kompendium zasad rehabilitacji, lecz także praktycznym przewodnikiem ukazującym realne zastosowania wiedzy w praktyce klinicznej. „Rehabilitacja kardiologiczna u pacjentów wysokiego ryzyka” to publikacja, która łączy wysoki poziom merytoryczny z praktycznym ujęciem tematu. Stanowi nieocenione wsparcie dla lekarzy, fizjoterapeutów, pielęgniarek i wszystkich specjalistów zaangażowanych w proces rehabilitacji pacjentów z chorobami układu krążenia. Dzięki przystępnemu stylowi i bogactwu treści książka jest jedną z najcenniejszych i najbardziej aktualnych publikacji dostępnych na polskim rynku medycznym.

Spis treści ebooka Rehabilitacja kardiologiczna u pacjentów wysokiego ryzyka

1. Pacjenci z bardzo wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym – Zbigniew Eysymontt 1
1.1. Najważniejsze zadania rehabilitacji kardiologicznej 1
1.2. Składowe programu kompleksowej rehabilitacji 3
1.3. Obszary i główne czynniki ryzyka u pacjentów kardiologicznych 4
1.4. Klasyfikacja pacjentów ze względu na ryzyko sercowo-naczyniowe 6
1.5. Poradnictwo i indywidualne dostosowanie edukacji 12
1.6. Postępowanie po ostrym zespole wieńcowym 13
1.7. Wybrane czynniki ryzyka i aspekty praktyczne kompleksowej rehabilitacji 15
1.7.1. Hipercholesterolemia 15
1.7.2. Mała aktywność fizyczna 17
1.7.3. Otyłość 17
1.7.4. Nadciśnienie tętnicze 18
1.8. Podsumowanie 19

2. Pacjenci z niewydolnością serca – Ewa Straburzyńska-Migaj 23
2.1. Wprowadzenie 23
2.2. Elementy rehabilitacji kardiologicznej u pacjentów z niewydolnością serca 25
2.3. Planowanie treningu fizycznego 31
2.3.1. Trening wytrzymałościowy 33
2.3.2. Trening oporowy/siłowy 35
2.3.3. Trening mięśni oddechowych (wdechowych) 35
2.3.4. Elektryczna stymulacja nerwowo-mięśniowa 36
2.3.5. Rehabilitacja chorych z ostrą lub zaostrzoną niewydolnością serca 36
2.4. Podsumowanie 39

3. Pacjenci z nadciśnieniem tętniczym – Iwona Szadkowska 41
3.1. Wprowadzenie 41
3.2. Problematyka nieprawidłowych wartości ciśnienia tętniczego w świetle aktualnych rekomendacji towarzystw naukowych 42
3.3. Zalecenia dotyczące treningu fizycznego dla pacjentów z nadciśnieniem tętniczym 44
3.4. Wpływ regularnego treningu fizycznego na wartości ciśnienia tętniczego 48
3.5. Fizjologiczna reakcja ciśnienia tętniczego na wysiłek fizyczny 50
3.6. Nieprawidłowa reakcja ciśnienia tętniczego na wysiłek fizyczny 52
3.7. Rehabilitacja kardiologiczna pacjenta ze współwystępującym nadciśnieniem tętniczym 55
3.7.1. Czynniki związane ze stylem życia 55
3.7.2. Ciśnienie tętnicze jako podstawowy parametr oceny i monitorowania pacjenta w przebiegu rehabilitacji kardiologicznej 57
3.7.3. Nieprawidłowe wartości ciśnienia tętniczego – postępowanie w ramach rehabilitacji kardiologicznej 60
3.8. Podsumowanie 63

4. Pacjenci z wszczepialnymi urządzeniami do elektroterapii serca – Bartosz Szafran 67
4.1. Wprowadzenie 67
4.2. Ocena funkcjonowania wszczepialnych urządzeń elektrycznych 68
4.3. Analiza stanu zdrowia i wydolności fizycznej pacjenta 69
4.4. Modyfikacja ustawień wszczepialnych urządzeń elektrycznych przed rozpoczęciem rehabilitacji 74
4.5. Prowadzenie rehabilitacji kardiologicznej 78
4.6. Telerehabilitacja i trzeci etap rehabilitacji kardiologicznej 81
4.7. Wszczepialne urządzenia elektryczne nietypowe i rzadkie 84
4.8. Wsparcie psychologiczne 86
4.9. Podsumowanie 86

5. Pacjenci z urządzeniami do wspomagania pracy komór serca – Edyta Smolis-Bąk 89
5.1. Wprowadzenie 89
5.2. Postępowanie fizjoterapeutyczne u chorych z krótkoterminowym wspomaganiem pracy serca 95
5.3. Postępowanie fizjoterapeutyczne u chorych z długoterminowym wspomaganiem pracy serca 97
5.3.1. Pierwszy etap rehabilitacji kardiologicznej 97
5.3.2. Drugi etap rehabilitacji kardiologicznej 100

6. Pacjenci po zabiegach kardiochirurgicznych – Katarzyna Piotrowicz, Leszek Gryszko 105
6.1. Wprowadzenie 105
6.1.1. Rehabilitacja kardiologiczna jako program kompleksowy 106
6.1.2. Pacjenci wysokiego ryzyka 107
6.1.3. Powikłania pooperacyjne 109
6.2. Ocena pacjenta i przeciwwskazania do rehabilitacji kardiologicznej 110
6.3. Przebieg rehabilitacji kardiologicznej 112
6.3.1. Etap szpitalny 112
6.3.2. Etap ambulatoryjny lub stacjonarny 115
6.3.3. Monitorowanie postępu w rehabilitacji 117
6.4. Sytuacje szczególne 117
6.4.1. Pooperacyjne migotanie przedsionków 117
6.4.2. Infekcje rany mostka 119
6.4.3. Operacje aorty wstępującej i łuku aorty 120
6.4.4. Operacje zastawkowe 123
6.4.5. Pomostowanie aortalno-wieńcowe 125
6.4.6. Transplantacja serca 127
6.5. Podsumowanie 128

7. Pacjenci po endowaskularnych zabiegach zastawkowych – Krzysztof Smarż 131
7.1. Wprowadzenie 131
7.2. Rehabilitacja po zabiegach na zastawce aortalnej 132
7.2.1. Wady zastawki aortalnej, leczenie i powikłania 132
7.2.2. Rehabilitacja kardiologiczna 136
7.3. Rehabilitacja po zabiegach na zastawce mitralnej 137
7.3.1. Wady zastawki mitralnej, leczenie i powikłania 137
7.3.2. Rehabilitacja kardiologiczna 143
7.4. Praktyczne aspekty rehabilitacji po przezskórnych interwencjach na zastawce aortalnej lub mitralnej 145
7.5. Podsumowanie 148

8. Pacjenci z chorobami tętnic obwodowych – Renata Główczyńska 151
8.1. Wprowadzenie 151
8.2. Mechanizmy korzyści z ćwiczeń fizycznych 152
8.3. Zalecenia dotyczące treningu wysiłkowego u pacjentów z objawową chorobą tętnic obwodowych 153
8.4. Rola rehabilitacji kardiologicznej u pacjentów z chorobą tętnic obwodowych 157
8.5. Ocena pacjenta i przeciwwskazania do rehabilitacji kardiologicznej 158
8.5.1. Testy wysiłkowe na bieżni 159
8.5.2. Test 6-minutowego marszu 160
8.5.3. Pomiar dystansów marszowych za pomocą urządzeń mobilnych 160
8.5.4. Ocena subiektywnego upośledzenia funkcjonalnego i jakości życia 161
8.6. Przebieg rehabilitacji kardiologicznej 162
8.6.1. Trening oporowy 164
8.6.2. Trening w domu 164
8.6.3. Edukacja pacjenta 165
8.7. Dowody potwierdzające skuteczność rehabilitacji kardiologicznej 166
8.8. Podsumowanie 167

9. Pacjenci z tętniczym nadciśnieniem płucnym – Małgorzata Kurpesa 171
9.1. Wprowadzenie 171
9.1.1. Klasyfikacja nadciśnienia płucnego 171
9.1.2. Epidemiologia i patofizjologia 173
9.1.3. Objawy kliniczne i diagnostyka 174
9.2. Ocena wydolności wysiłkowej pacjenta 175
9.2.1. Test spiroergometryczny 175
9.2.2. Test 6-minutowego marszu 177
9.3. Farmakoterapia nadciśnienia płucnego 177
9.4. Aktywność fizyczna u pacjentów z nadciśnieniem płucnym 179
9.5. Kompleksowa rehabilitacja kardiologiczna 180
9.5.1. Trening fizyczny 180
9.5.2. Pozostałe procedury kompleksowej rehabilitacji kardiologicznej 182
9.5.3. Modele kompleksowej rehabilitacji kardiologicznej 182

10. Pacjenci z chorobą otyłościową – Anna Jegier 185
10.1. Otyłość jako choroba przewlekła – epidemiologia, rozpoznanie i powikłania 185
10.2. Kwalifikacja pacjentów ze współwystępującą chorobą otyłościową do rehabilitacji kardiologicznej 193
10.3. Postępowanie terapeutyczne u pacjentów ze współwystępującą chorobą otyłościową uczestniczących
w rehabilitacji kardiologicznej 196
10.3.1. Leczenie żywieniowe i zmiana nawyków żywieniowych 197
10.3.2. Regularna aktywność fizyczna 198
10.3.3. Terapia behawioralna i wsparcie psychologiczne 205
10.3.4. Farmakoterapia 207
10.3.5. Chirurgia bariatryczna 210
10.4. Monitorowanie i ocena klinicznych efektów rehabilitacji kardiologicznej u pacjenta z chorobą otyłościową 210
10.5. Podsumowanie 212

11. Pacjenci z chorobą nowotworową – Dominika Szalewska, Bartłomiej Tomasik, Ewa Lewicka 215
11.1. Wprowadzenie 215
11.1.1. Rehabilitacja kardioonkologiczna – filar prewencji w zakresie kardioonkologii 215
11.1.2. Epidemiologia nowotworów, czynniki rakotwórcze 216
11.1.3. Leczenie pacjentów z chorobą nowotworową 219
11.1.4. Objawy niepożądane systemowego leczenia nowotworów w zakresie układu krążenia 223
11.2. Rehabilitacja kardiologiczna u pacjentów z chorobą nowotworową 231
11.2.1. Kwalifikacja pacjentów z chorobą nowotworową do rehabilitacji kardiologicznej 231
11.2.2. Cele rehabilitacji kardioonkologicznej 233
11.2.3. Etapy rehabilitacji kardiologicznej u pacjentów z chorobą nowotworową 233
11.2.4. Kluczowe elementy rehabilitacji kardioonkologicznej 235
11.2.5. Koordynacja procesu rehabilitacji i ocena jej bezpieczeństwa 239
11.2.6. Uzasadnienie stosowania rehabilitacji kardioonkologicznej 243
11.2.7. Niepełnosprawność jako konsekwencja niektórych chorób nowotworowych 249
11.3. Podsumowanie 250

12. Pacjenci w wieku podeszłym z uwzględnieniem zespołu kruchości – Adam Staroń 255
12.1. Osoby starsze a rehabilitacja kardiologiczna 255
12.1.1. Specyfika wieku podeszłego 255
12.1.2. Uczestnictwo w programie rehabilitacyjnym 257
12.1.3. Korzyści z rehabilitacji kardiologicznej 258
12.2. Rehabilitacja kardiologiczna osób starszych 259
12.2.1. Rehabilitacja wewnątrzszpitalna 259
12.2.2. Rehabilitacja poszpitalna 261
12.3. Zespół kruchości 278
12.3.1. Definicja 278
12.3.2. Modele oceny zespołu kruchości 279
12.3.3. Rehabilitacja osób z zespołem kruchości 281

13. Pacjenci pediatryczni z wrodzoną wadą serca – Anna Turska-Kmieć, Maria Miszczak-Knecht, Monika Kowalczyk-Domagała 287
13.1. Wprowadzenie do problematyki rehabilitacji kardiologicznej w populacji wieku rozwojowego 287
13.2. Rodzaje rehabilitacji kardiologicznej pozabiegowej u dzieci z wrodzonymi wadami serca 294
13.3. Rehabilitacja kardiologiczna pozabiegowa wczesna u dzieci z wrodzonymi wadami serca 298
13.4. Programy kompleksowej rehabilitacji kardiologicznej u pacjentów z wrodzonymi wadami serca poniżej 18. roku życia w piśmiennictwie światowym 300
13.5. Założenia programu kompleksowej rehabilitacji kardiologicznej dla dzieci z wrodzonymi wadami serca w wieku 6–18 lat według Interamerican Society of Cardiology 307
13.5.1. Parametry oceny kardiologicznej stosowane w kwalifikacji do rehabilitacji kardiologicznej 312
13.5.2. Pediatryczna skala Borga 318
13.5.3. Kardiologiczna ocena stopnia ryzyka związanego z aktywnością fizyczną 320
13.5.4. Zasady indywidualnego programowania ćwiczeń tlenowych i oporowych zgodnie z zasadami FITT 322
13.5.5. Program sesji sercowo-płucnej w ramach rehabilitacji kardiologicznej 327
13.6. Rehabilitacja kardiologiczna dzieci w Polsce 332

14. Telerehabilitacja kardiologiczna u pacjentów wysokiego ryzyka – Ewa Piotrowicz 337
14.1. Wprowadzenie 337
14.2. Zdalne monitorowanie treningu fizycznego u chorych wysokiego ryzyka 339
14.3. Trening fizyczny w telerehabilitacji kardiologicznej 340
14.3.1. Trening wytrzymałościowy 340
14.3.2. Trening oddechowy 341
14.3.3. Trening siłowy i rozciągający 341
14.3.4. Indywidualizacja treningu fizycznego 342
14.4. Hybrydowa telerehabilitacja kardiologiczna – zastosowanie praktyczne 343
14.4.1. Etap początkowy 345
14.4.2. Etap podstawowy 345
14.5. Telerehabilitacja u chorych wysokiego ryzyka 347
14.5.1. Telerehabilitacja u chorych z niewydolnością serca i implantowanymi urządzeniami terapeutycznymi 347
14.5.2. Telerehabilitacja u chorych z urządzeniami do wspomagania lewej komory 348
14.5.3. Telerehabilitacja u chorych po przezcewnikowej implantacji zastawki aortalnej 349
14.5.4. Przypadki kliniczne, telerehabilitacja chorych po przezcewnikowej implantacji zastawki aortalnej z powodu stenozy aortalnej 350
14.6. Podsumowanie 352

Skorowidz 357